اینستاگرام یک فروشگاه بزرگ در آینده!

اینستاگرام

اینستاگرام

بسیاری از کاربران ایرانی پس از فیلتر شدن تلگرام، کسب و کارهای اینترنتی خود را از دست دادند و هم اکنون نیز بسیاری از این کاربران سرگردان مانده اند که چگونه می توانند کالای خود را به فروش برسانند؟! اما اینستاگرام در این عرصه بیکار نبوده و قابلیت پرداخت درون برنامه ای را به صورت آزمایشی برای برخی از کاربران اینستاگرام فعال نموده است و به نوعی این قابلیت را اکنون می توان انقلابی در صنعت خرده فروشی آنلاین دانست.

نکته ی جالب اینجاست که در این شرایط واقعا نیاز نیست کاربر از اینستاگرام خارج شود، به عبارتی دیگر تمامی مراحل جستجوی کالا، انتخاب کالا و خرید و پرداخت وجه از طریق خود اینستاگرام صورت می پذیرد و به طور کلی این موضوع از خاصیت های پرداخت درون برنامه ای می باشد.

بر اساس آمار منتشر شده، اینستاگرام به یک شبکه ی اجتماعی بسیار پرطرفدار تبدیل شده است و در سراسر جهان بیشتر از ۸۰۰ میلیون کاربر دارد و به عبارت دیگر می توان اینستاگرام را همانند یک کشور بزرگ دانست که تقریبا ۱۰ برابر ایران جمعیت دارد. بر اساس این قابلیت بسیاری از کارشناسان پیش بینی می نمایند که چه بسا بسیاری از شرکت ها و خرده فروشی ها نگاهی بسیار جدی تر به این شبکه ی اجتماعی عکس محور می نمایند و کالاهای خود را به منشور رونق کسب و کار در اینستاگرام به فروش می رسانند.

از طرفی دیگر اینستاگرام و فیسبوک به عنوان کمپانی مادر می تواند درصدی از مبلغ معاملات را دریافت کرده و سود خوبی را داشته باشد. در صورتی که این قابلیت فراگیر شود، اینستاگرام به یک فروشگاه بسیار بزرگ و وسوسه کننده تبدیل خواهد شد که می تواند تمامی سلایق افراد را تحت پوشش قرار دهد و حتی می تواند انقلابی در صنعت خرده فروشی ایجاد نماید.

هم اکنون این امکان برای چند کاربر و تعدادی از شرکت های بزرگ راه اندازی شده است و هنوز معلوم نیست که چه زمانی به طور رسمی برای تمامی کاربران فعال می گردد.

 

پخش مواد غذایی و خرید مواد غذایی آوران کالا خدمتی است برای شما

قاچاق کالا

قاچاق کالا

ادعای رئیس گمرک درباره قاچاق کالا

رئیس کل گمرک ایران مدعی است که در حال حاضر هیچ کالای قاچاقی از مبادی رسمی وارد کشور نمی‌شود.

به گزارش مشرق، فرود عسگری در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چند درصد از قاچاقی که به کشور وارد میشود از مبادی رسمی است گفت: ما مدعی هستیم با کنترل هایی که از طریق سیستمها انجام میدهیم و بارنامه و گواهی بازرسی را از مبدا دریافت میکنیم ، کالای قاچاقی از مبادی رسمی وارد کشور نمی شود .

رئیس کل گمرک گفت: در راستای مکانیزه کردن گمرک جمهوری اسلامی ایران و سیستم های کنترلی در سال گذشته و امسال ، دستگاههای ایکس ری فوق پیشرفته ای تهیه شده است و با قرارگرفتن این دستگاهها در مبادی اصلی ورود کالا به کشور مثل بندر شهید رجایی ، دوقارون و سرخس و به زودی در اینچه برون و بازرگان کالاهای ترانزیتی به صورت صد درصد از این ایکس ری ها عبور خواهند کرد و همینطور کالاهای وارداتی که در سطح سه قرار دارند به وسیله ایکس ری ها کنترل میشود .

عسگری ضمن اعلام رقم 7 میلیارد دلاری صادرات تا 29 اردیبهشت 97 گفت: با توجه به تصمیمات جدید دولت و زیربار رفتن سامانه نیما تا به حال نه تنها صادرات کالا نسبت به سال گذشته 25 درصد افزایش داشته بلکه واردات کالا هم با رقم 6 میلیارد دلاری خود تا 29 اردیبهشت ماه نشان از عدم تاثیر سیاست های ارزی بر واردات کالا به کشور دارد.

وی گفت انواع کالاها از جمله کالاهای اساسی و قطعات منفصله خودرو به راحتی وارد کشور می شود و بانک مرکزی هم به کالاهای وارداتی ارز مورد نیاز را اختصاص میدهد.

ترانزیت کالا

ترانزیت کالا

رشد ترانزیت کالا ادامه یافت

سرویس کسب‌وکار – در ۱۲ ماه سال ۹۶ بیش از ۹ میلیون و ۲۰۰ هزار تن کالا از ۳۲ مرز فعال زمینی و آبی کشور جابه‌جا شده که در قیاس با سال ۹۵ افزایش ۱۹ درصدی را نشان می‌دهد.در سالی که گذشت از مجموع کالاهای ترانزیت شده سهم مواد غیرنفتی به حدود ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تن رسید که در این میان کالاهایی همچون مازوت، انواع پارچه، قطعات اتومبیل، برنج، گازوئیل، لاستیک و پنبه اصلی‌ترین مواد ترانزیتی بوده‌اند.

به گزارش تجارت‌نیوز، در آمار سال ۹۶ جابه‌جایی بیش از دو میلیون و ۸۰۰ هزار تن مواد نفتی نیز به ثبت رسیده که در قیاس با کالاهای غیرنفتی جامعه آماری کوچک‌تری را به خود اختصاص داده‌اند.

مانند آمارهای گذشته بندر شهید رجایی با جابه‌جایی بیش از سه میلیون و ۲۰۰ هزار تن، ۳۵ درصد از کل ترانزیت کشور را در حوزه ورود کالا به خود اختصاص داده است و پس از آن مرزهای پرویزخان با ۱۵ درصد و بازرگان با ۱۰ درصد در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

همچنین بازهم مانند آمارهای قبلی بیشترین جابه‌جایی ترانزیت در ایران از مبدا عراق به مقصد امارات متحده عربی بوده‌اند که کالاهای نفتی اصلی‌ترین جابه‌جایی در این حوزه به حساب می‌آیند.

منبع: اقتصادآنلاین

 

معرفی فیلم سودای شکارچی

فیلم سودای شکارچی

معرفی فیلم

فیلم سینمایی « سودای شکارچی » محصول ۲۰۱۷ مشترک آمریکا- آلمان در ژانر حادثه‌ای است که دوشنبه ۶ فروردین ماه پخش می‌شود. لوکاس یک قاتل حرفه‌ای از طرف ریچارد یک قاچاقچی و خلافکار خطرناک استخدام شده تا دختری به نام الا را به قتل برساند. پدر و مادر این دختر به تازگی توسط افراد ریچارد به قتل رسیده‌اند. چون پدر الا حسابدار ریچارد بوده و بعد از اینکه از کارهای غیرقانونی و جنایت‌های ریچارد باخبر می‌شود. قصد افشاگری داشته که توسط ریچارد کشته می‌شود. پدر الا قبل از مرگ…

 

معرفی فیلم بچه مهندس

فیلم بچه مهندس

فیلم بچه مهندس

خلاصه داستان

این سریال یک درام اجتماعی است و داستان زندگی پسری را کمی بعد از تولد در نیمه دوم دهه ۶۰ تا امروز به نمایش می‌گذارد. بنابراین طبیعی است که این اسم خیلی زود عوض شود و سال آینده با نام دیگری از شبکه پنج به نمایش درآید.

به گفته سعید سعدی تهیه کننده این سریال تصویر برداری این سریال در تهران، شهرک دفاع مقدس، بوستان ولایت و لوکیشن‌های متعدد انجام می‌شود و تدوینش همزمان با تصویربرداری در حال انجام است. تصویربرداری بخش‌های مربوط به دوران خردسالی شخصیت‌های محوری بچه مهندس انجام شده و دوران کودکی آنها نیز در حال تولید است. تصویربرداری تا اواخر تابستان سال آینده ادامه خواهد داشت و احتمالا اوایل پاییز آماده نمایش خواهد بود.

او با اشاره به اینکه سریال «بچه مهندس» در سه فاز تصویربرداری می‌شود، اضافه کرد: ما تا امروز ۳۵ درصد از سریال را تصویربرداری کرده‌ایم. فاز یک سریال ۲۵ قسمت، فاز دوم ۲۰ تا ۲۵ قسمت و فاز سوم آن نیز در همین حدود خواهد بود.

بازیگران سریال بچه مهندس

علی غفاری، انتخاب بازیگران این سریال را یکی از چالش‌های جدی آن می‌داند و توضیح می‌دهد: باید برای دوران نوجوانی و جوانی شخصیت‌های قصه، بازیگر انتخاب کنیم. البته تمهیداتی اندیشیده‌ایم که بتوانیم بین بازیگران دوره نوجوانی و جوانی با کودکانی که امروز شخصیت‌ها را بازی می‌کنند، شباهت‌هایی ایجاد کنیم. ولی با همه اینها کار سختی در پیش داریم و امیدوارم بهترین گزینه‌ها فرصت همکاری با ما را داشته باشند.

در ادامه اسامی برخی از بازیگران این سریال را می بینیم

بهناز جعفری، ساناز سعیدی، هاله گرجی، نفیسه روشن، مریم خدارحمی، مهرناز بیات، سوگل طهماسبی، سلمان فرخنده، فرخنده فرمانی‌زاده، برزو ارجمند، حمید شریف زاده، سیاوش چراغی‌پور، عباس جمشیدی‌فر، فرزین محدث، شیدا یوسفی و یونا تدین، آریا نرج آبادی، نیوشا علی‌پور (سه بازیگر خردسال) در این سریال ایفای نقش می‌کنند. همچنین افشین سنگ چاپ، افشین نخعی و بهاره رهنما به تازگی به جمع بازیگران سریال «بچه مهندس» پیوسته‌اند.

معرفی فیلم بازی بزرگان

فیلم بازی بزرگان

فیلم بازی بزرگان

خلاصه‌‌‌‌‌ فیلم
در پی تهاجم ارتش عراق و اشغال یکی از شهرهای کوچک مناطق مرزی غرب کشور، عده زیادی از اهالی شهر کشته می شوند و زنده ها با شتاب و در زیر بمباران، شهر را ترک می کنند. تنها تعداد کمی از جوانان برای مقاومت در شهر باقی می مانند. هنگام تخلیه شهر، مریم دخترک هفت هشت ساله، در اثر ضربه ای موقتاً بیهوش می شود و هنگامی که به هوش می آید، شهر توسط ارتش عراق اشغال شده است. در جریان سرگردانی های مریم در شهر، به نوزاد پسری که اتفاقی زنده مانده، برمی خورد و در همین حین با یونس پسرک ده یازده ساله ای که او نیز از جریان تخلیه شهر بازمانده و به مقاومت مسلحانه ادامه می دهد، آشنا می شود. آن دو به اتفاق تصمیم می گیرند جان نوزاد را نجات بدهند و در طی ماجراهایی به ناچار نقش پدر و مادر نوزاد را ایفا می کنند. در فضای وحشتبار شهر اشغال شده، مراقبت از او را برعهده می گیرند تا بالاخره به علت گریه و سر و صدای نوزاد، محل اختفای آنها توسط دشمن کشف می شود و عراقی ها خانه را به توپ می بندند. دخترک به همراه نوزاد به اسارت گرفته می شوند، اما با کمک یک سرباز مهربان و انسان دوست عراقی، جانشان نجات داده می شود و در محل مناسبی آزاد می شوند. دخترک نوزاد را فرزند خودش می داند و با او به دنبال سرنوشتشان راهی می شود، یونس نیز به همراه پیرهای بازمانده در شهر به اسارت عراقی ها درمی آید.

فیلم سینمایی «بازی بزرگان» به کارگردانی کامبوزیا پرتوی، پنجشنبه این هفته روی آنتن شبکه آی‌فیلم می رود.

در خلاصه داستان این فیلم آمده، در پی تهاجم ارتش عراق و اشغال یکی از شهرهای کوچک مناطق مرزی غرب کشور، عده زیادی از اهالی شهر کشته می شوند و زنده ها با شتاب و در زیر بمباران، شهر را ترک می کنند. تنها تعداد کمی از جوانان برای مقاومت در شهر باقی می مانند. هنگام تخلیه شهر، مریم دخترک هفت هشت ساله، در اثر ضربه ای موقتاً بیهوش می شود و هنگامی که به هوش می آید، شهر توسط ارتش عراق اشغال شده است .

رزگار محمد امین، رژان عمری، شادی قاضی پور، پوری فاطمه، یونس آتشک، علی مولایی، ابراهیم عمری و محمد ابراهیم یوسفی بازیگران «بازی بزرگان» هستند.

این فیلم توانست در پنجمین دوره جشنواره دفاع مقدس، جایزه بهترین بازیگر نوجوان را به خود اختصاص دهد.

فیلم سینمایی «بازی بزرگان» پنجشنبه، بیستم اردیبهشت ماه ساعت ۲۱:۰۰، در قالب برنامه «کافه‌فیلم» و با حضور عوامل از شبکه آی‌فیلم پخش و در ساعت‌های ۵:۰۰ و ۱۳:۰۰ روز جمعه بازپخش خواهد شد.

فیلم سه رخ

فیلم سه رخ

فیلم سه رخ

 

خلاصه‌‌‌‌‌ فیلم
بهناز جعفری بازیگر مشهور با دیدن ویدو دختری شهرستانی آشفته می شود. خانواده دختر او را تحت فشار گذاشته اند تا تحصیلاتش در دانشکده هنر تهران را رها کند. بهناز صحنه فیلم برداری خود را ترک می کند و سراغ جعفر پناهی فیلم ساز می رود تا در حل مشکل دخترک او را رهنمایی کند. آن دو با اتوموبیل به سمت روستایی در شمال غرب کشور که زادگاه دختر است می روند و در آنجا محو مهمان نوازی مردمان بومی آن روستای کوهستانی می شوند اما به زودی در می یابند سخاوت و مهمان نوازی این مردم به اندازه حرمت گذاشتن به سنت ها برای آنها با اهمیت است.

معرفی فیلم «آدم باش»

فیلم «آدم باش»

فیلم «آدم باش»

سلام سینما- فیلم سینمایی «آدم باش» نهمین ساخته مجید جوانمرد از 16 دی ماه در گروه سینمایی آزاد اکران شده است. فیلم «آدم باش» در فضایی فانتزی و کمدی ساخته شده است. مجید جوانمرد تاکنون فیلم‌های سینمایی «شکار روباه»، «در سرزمینی دیگر»، «عروسی خون»، «تیغ آفتاب»، «دستمزد» و … را کارگردانی کرده است. رضا درودی سرمایه گذاری «آدم باش» را برعهده داشته است.

خلاصه فیلم «آدم باش»:
آدام پس از اخراج از باغ وحش استرالیا و در آستانه فوت پدربزرگ‌اش به ایران باز می‌گردد. وصیت و ارثیه‌ای مبهم، او را بر سر راه نفس (دکتر شخصی پدربزرگ) قرار می‌دهد و رابطه‌ای عاطفی میان آن دو شکل می‌گیرد. چالش‌های بین این دو شخصیت باعث پدید آمدن موقعیت‌هایی فانتزی در طول فیلم می‌ شود.

عوامل فیلم «آدم باش»:
کارگردان، تهیه کننده: مجید جوانمرد/ نویسندخ: محمود روز بهانی، مجید جوانمرد/ مدیر تولید: رضا نوروزی/ مدیر فیلمبرداری: حسن اسدی/ طراح هنری: بهزاد آدینه/ طراح لباس: مژگان عیوضی/ طراح چهره پردازی: علی بهرامی فر/ مدیر برنامه ریزی؛ دستیار اول کارگردان: علی مردانی/ صدابردار: مهدی دارابی/ تدوین: یاور تورنگ/ جانشین تولید: حمید رضا وفایی/ منشی صحنه: آناهید روستا/ جلوه های ویژه رایانه ای: علی تصدیقی/ عکاس: لیلا خوش کنار

بازیگران: اکبر عبدی، امین حیایی، نیوشا ضیغمی، سیروس گرجستانی، مرتضی ضرابی، شراره رنجبر، غزل عبدی، عباس محبوب، فاطمه شکری، مختارسائقی، احسان حسن پور، داریوش رضایی، ملیسا مهربان، سیامک اشعریون، رضا درودی، امیر زمانی، صابر گراوند، ناهید زند، اشکان علیوند، عادل حبیب زاده، هدیه آزیدهاک، مجتبی مولوی، امیر حسین داودی، علیرضا بابا احمدی، سعید سالمی، حسن رضایی

امین حیایی و اکبر عبدی در نمایی از فیلم «آدم باش»

نیوشا ضیغمی در نمایی از فیلم «آدم باش»

امین حیایی در نمایی از فیلم «آدم باش»

اکبر عبدی در نمایی از فیلم «آدم باش»

نمایی از فیلم «آدم باش»

نیوشا ضیغمی در نمایی از پشت صحنه فیلم «آدم باش»

حواشی «آدم باش»:
مجید جوانمرد پس از حدود 6 سال دوری از سینما، فیلم «آدم باش» را ساخته است.

مجید جوانمرد درباره درون مایه ، فیلم «آدم باش» گفت:

“در این فیلم هم به مانند اغلب کارهایم نگاهم به گیشه است. از همان ابتدای نگارش فیلمنامه این نگاه را داشتم اثری بسازم که پرمخاطب باشد.”

مجید جوانمرد درباره فیلم «آدم باش» گفت:

“«آدم باش» در گونه طنز فانتزی با رگه های هجوآمیز قرار می گیرد. فانتزی به معنای وجود اله مانهایی که خلاف واقعیت باشند. به عبارت بهتر منطق رئال در فیلم نیست. اگر بخواهم مثال بزنم فضای «آدم باش» به شدت شبیه است به سری «پلنگ صورتی» که یک جور طنز فانتزی دارد. این نوع طنزها در زندگی واقعی اتفاق نمی افتد اما ملهم گرفته از زندگی واقعی هستند.”

امین حیایی برای اولین بار در تاریخ سینمای ایران در فیلم «آدم باش» به طور زنده می نوازد و می خواند.

مجید جوانمرد برای اولین بار در فیلم «آدم باش» به سراغ ژانر کمدی رفته است.

نقد و بررسی فیلم ملی و راه های نرفته اش

فیلم ملی و راه های نرفته اش

فیلم ملی و راه های نرفته اش

خلاصه داستان:

ملیح ( ماهور الوند ) دختر جوانی است که با امید و آرزوهای فراوان با سیامک ( میلاد کی مرام ) ازدواج می کند اما پس از شب ازدواج، رفتارهای عجیب سیامک آغاز می شود و…

کارگردان :

تهمینه میلانی : متولد سال 1339 در تبریز که فعالیت سینمایی اش را به عنوان منشی صحنه در فیلم « خط قرمز » آغاز کرد. میلانی در سالهای اخیر سازنده آثار پرفروشی از جمله « آتش بس 2 » و « سوپر استار » بوده است.

درباره فیلم « ملی و راه های نرفته اش » :

تهمینه میلانی فیلمسازی است که بیشتر به دلیل گرایش های فمینیسیتی اش در فیلمسازی شناخته می شود. کارگردانی که در چند فیلم آخرش همواره مردان را عامل آزار و بانوان را قهرمانان بی چون و چرای داستان هایش معرفی کرده که از جبر زمانه به ستوه آمده اند اما راه فراری برایشان مهیا نیست. رویکرد این کارگردان در جدیدترین ساخته اش اش نیز برخاسته از تفکرات سنتی اش است که طی این سالها تغییری درش ایجاد نشده.

در « مَلی و راه های نفرفته اش » تهمینه میلانی بار دیگر داستانی را روایت کرده که در آن مردان هیولا و روان پریش می باشند و شخصیت زن اصلی داستان نیز قربانی جنون آنان معرفی می شود. البته در تمام نقاط دنیا فیلمسازان زنی حضور دارند که در آثارشان رگه های فمینیستی یافت می شود اما تفاوت بارز کارگردانان زن بین المللی و تهمینه میلانی در این است که آنها قصه جذاب و پرداخت شده ای برای روایت دارند که می توان به راحتی به تماشای آن نشست و از آن لذت برد کما اینکه بخواهند در آن وجه فمینیستی بکار ببرند.

اما در فیلمنامه میلانی نشانی از بلوغ به چشم نمی خورد و به نظر می رسد که میلانی همچنان در حال و هوای آثاری همچون « دو زن » قرار دارد. وی همچنان بر طبلی می کوبد که براساس آن، مردان بصورت اغراق شده روان پریش هستند و همواره علیه زن. نکته عجیب آنکه در هیچکدام از آثار میلانی نمی توان این نکته را دریافت که چرا مردان در قصه های او اینچنین عجیب و غیرقابل تحمل هستند؟! آیا آنها گذشته سختی داشته اند که منجر به بروز چنین رفتارهایی از آنان می گردد؟ اگر پاسخ مثبت است، پس چرا کمترین دقایق فیلم اختصاص به پرداخت چنین موضوع مهمی یافته به حدی که تنها در یک الی دو جمله در فیلم می شنویم که سیامک گذشته تیره و تاری داشته است؟ آیا برای پرداخت یکی از شخصیت های اصلی داستان همین مقدار پرداخت حداقلی کافی به نظر می رسد؟!

نکته عجیب آنکه در دنیایی که میلانی در « مَلی و راه های نرفته اش » خلق کرده ، منطق روایی در حداقل ممکن و اما خریدن ترحم در نقطه اوج خود به سر می برد. ملیح در فیلم دختری معرفی می شود که شوهر شکاکش بی برو و برگرد به هر آنچه که از کنار ملیح می گذرد شک دارد و در طرف دیگر، مادر سیامک نیز رفتار ناخوشایندی با ملیح دارد و حتی برادرِ غیرتی ملیح نیز دنیا را به روی او تیره تار کرده تا ما شاهد دنیایی کاملاً ویران باشیم که کور سوی امیدی هم برای آن نمی توان متصور بود.

نکته ناامید کننده درباره اثر جدید تهمینه میلانی این است که فیلمساز کماکان اصرار دارد که زن های داستانش همواره باید ساکت و قربانی باشند چراکه نمی توانند در مقابل رفتار مخرب مردان کاری از پیش ببرند. تفکری که احتمالاً در دوران ساخت « دو زن » می توانست کارکرد به مراتب بهتری داشته باشد اما در عصر کنونی، ترسیم دنیای یک زن ابداً به سادگی پرداخت شخصیت ملیح نیست و می توان راه حل های متفاوتی برای خروج از بحران در چنین شرایطی ارائه نمود. البته فیلم در این خصوص کارشناس خانواده ای را وارد داستان می کند که ملیح با تلفن با او در ارتباط است! به این موارد می بایست سکانس های زائد داستان نظیر تعقیب ملی در پاساژ هم را هم اضافه کرد و البته، دیالوگ های آکنده از شعار که قطعاً امروز جایگاهی در سینما ندارند و فیلمسازان برجسته کمتر به سراغ آن می روند که اندیشه هایشان را بی آنکه در فیلمنامه ای چند لایه قرار دهند، به مخاطب ارائه نمایند.

« مَلی و راه های نرفته اش » اثر ضعیفی محسوب می شود که آکنده از فریادها و کتک کاری های بی هدفی است که در مقابل دوربین می آیند تا از مخاطب احساس ترحم بخرند. قصه جدید میلانی ملال آور و بی منطق است و به نظر می رسد این فیلمساز نیازمند بازنگری اساسی در نحوه نگارش و پرداخت قصه فیلمهایش می باشد. در روزگاری که فیلمسازان برجسته جهان آثاری با محوریت زنان روانه سینما می کنند تا ابتدا درد و رنج آنان را ترسیم کرده و سپس اوج گیری آنان و غلبه بر تمام موانع را به تصویر بکشند، « مَلی و راه های نرفته اش » تنها به زورگویی مرد و مظلومیت زن می گذرد. روندی که در طول فیلم هرگز تغییر نمی کند و بصورت شتاب زده به مخاطب ارائه می شود تا آخرین ساخته میلانی در سطح باقی مانده و بیشتر شبیه به ذکر مصیبت و مرثیه باشد که واکنش احساسی تماشاگر را به همراه دارد.

تخفیف های عجیب و غریب در فروشگاه‌های تهران

فروشگاه های زنجیره ای

تخفیف های عجیب و غریب

افزایش فروشگاه های زنجیره ای «همواره تخفیف» و تخفیف های عجیب و غریب و صف های شلوغ آنها بهانه ای شد تا دلیل این همه تخفیف و پیامدش را جویا شویم.

مجله مهر- عطیه همتی: « یکی بخر دوتا ببر»، «۱۰ روز خرید باورنکردنی، هرکالایی که دوست دارید ۵۰ درصد تخفیف»، « یک خرید= یک هدیه» همه این ها، عبارات آشنایی هستند که شاید روزی چندبار از فروشگاه های زنجیره ای برایمان پیامک می شوند و خیلی هایمان را از این همه تبلیغات کلافه می کنند. اما باید بدانید که همین پیامک های کلافه کننده برای بسیاری از مردم خبر خوشحال کننده ای است. اگر شما هم از کنار این فروشگاه های «همواره تخفیف» رد شوید این خوشحالی گسترده را به خوبی مشاهده خواهید کرد. اما این تخفیف های عجیب و غریب برای چیست؟ و اینکه آیا این تخفیف ها و این صف های عجیب و غریب به نفع مردم است با به ضررشان؟

کارو کاسبی‌مان کساد شده

اگر تا چندسال پیش رفتن به فروشگاه های زنجیره ای در گوشه کنار شهر زحمت رفت و آمد داشت و بسیاری از مردم ترجیح می دادند به جای رفتن به این فروشگاه ها و ماندن پشت ترافیک و یا پرداخت کرایه های سنگین از سوپرمارکت و یا مغازه های محله شان خرید کنند، چند سالی است که این فروشگاه های زنجیره ای پا را فرا تر گذاشته اند و سروکله شان در کوچه پس کوچه ها و همه محله های شهر پیدا شده است تا مردم رغبت بیشتری برای خرید از آنها داشته باشند. البته این فروشگاه ها به مذاق همه خوش نیامد، چون باعث شد بسیاری از مغازه و سوپرمارکت های محلی کار و کاسبی‌شان حسابی کساد شود و حتی مجبور شوند که کرکره مغازه هایشان را پایین بکشند. برای همین پای درد دل یکی از همین مغازه های محلی در حکیمیه تهران نشستیم: «جنسی که این فروشگاه ۲۲۵۰ تومان می فروشد و رویش ۴۵۰۰ تومان قیمت خورده ما به زور ۴۰۰۰ تومان می خریم. خیلی سود روی اجناس بکشیم ۵ تا ۱۵ درصد است. این فروشگاه ها عمده خرید می کنند و مثلا ۵ روز یک خط تولید را به صورت چکی می خرند. اما من اگر بخواهم مستقیم از کارخانه خرید کنم برایم خیلی گران تر تمام می شود و هیچ وقت نمی توانم به قیمت این فروشگاه ها اجناسم را بفروشم. باز شدن پای این فروشگاه ها به محله ها باعث شده که چند نفر در همین محله مغازه هایشان را جمع کنند و از این فروشگاه‌ها شکایت کنند.»

شرکت های تولیدی با بحران نقدینگی روبرو هستند

زیاد شدن فروشگاه های زنجیره ای «همواره تخفیف » با اسامی مختلف رقابت بامزه ای را در شیوه تبلیغاتشان پدید آورده است. به گونه ای که در این رقابت تنگاتنگ هر فروشگاهی که بتواند با تخفیف ویژه تر و قیمت نازل‌تری اجناسش را توزیع کند برنده است. این مسابقه فروش و شیوه های عجیب و غریب تبلیغاتی که مردم تعیین کننده برنده آن هستند یادآورد جمله « آتیش زدم به مالم» همان کاسب های قدیمی به شیوه ای نوین است. برای سردرآوردن از این قیمت های عجیب و غریب با یک کارشناس اقتصادی تماس گرفتیم. دکتر سیدحسین رضوی پور برایمان چرایی این ماجرا را توضیح داد: «بخش تولید و توزیع ما وابسته به تسهیلات بانکی هستند. سیستم بانکی هم بخش تولید وهم توزیع را به خودش وابسته کرده است. حالا که شرکت ها با بحران نقدینگی روبرو هستند برای تامین نقدینگی جاری خودشان مجبورند کالا ها را زیر قیمت بفروشند. یکی دیگر از دلایل این قیمت ها و تخفیف ها این است که با این کار قصد انبارگردانی دارند و می خواهند انبارشان را خالی کنند. مثلا یک فروشگاه یک محصولی را خریده است که ۸۰ درصدش را فروخته و می خواهد این ۲۰ درصد را هم بفروشد. یعنی دلش نمی خواهد دوباره درخواست این محصول را بدهد. برای همین این ۲۰ درصد را با قیمت نازل تری برای فروش می گذارد که مثلا وقتی شما محصولات را خرید می کنید متوجه تاریخ تولید قدیمی آن می شوید و فرصت زیادی برای مصرف محصولات ندارید.»

فروشگاه های زنجیره ای چرخه مبادلاتی را دور می زنند

یکی دیگر از دلایل استقبال ازاین فروشگاه های زنجیره ای هزینه بالای مبادلات کالا در کشور است. به گفته رضوی بالا بودن این هزینه به قدری است که حداقل ۴۰ درصد در قیمتی که به دست مشتری می رسد تاثیر می گذارد و دور زدن این جریان باعث پایین آمدن قیمت می شود. « یعنی شما اگر کالایی را ۵۰ تومان تولید می کنید این کالا تا به دست فروشنده برسد به بالای ۱۰۰ تومان می رسد. این کار قصد دارد شبکه توزیع را دور بزند تا کالا ارزان قیمت تر به دست مشتری برسد. گاهی هم تولید کننده یک محصول جدید را برای شناخته شدن با قیمت پایین تر عرضه می کند. گاهی اوقات هم یک فروشگاه یک محصول را خریده است که ۸۰ درصدش را فروخته و می خواهد این ۲۰ درصد را هم بفروشد. یعنی دلش نمی خواهد دوباره درخواست این محصول را بدهد. برای همین این ۲۰ درصد را با قیمت نازل تری برای فروش می گذارد.

گاهی هم تاریخ انقضای یک محصول نزدیک است برای اینکه این محصول روی دست فروشگاه نماند با قیمت خیلی پایین تر به فروش گذاشته می شود و از این طریق می تواند با آوردن مشتری به فروشگاه دیگر محصولاتش را با قیمت عادی بفروشد.»

نباید موجب مصرف گرایی شود

گرچه ارزان فروشی این فروشگاه ها شاید در نگاه اول مثبت به نظر برسد. اما صف های طولانی و متراکم جلو درهای ورودی و عطش خرید میان مردم داخل صف منظره زیبایی را نشان نمی دهد. به همین دلیل است که کارشناسان اقتصادی این فروشگاه های زنجیره ای را ترویج یک نوع مصرف گرایی می دانند. اما به گفته رضوی این عطش و شهوت خرید اگر کنترل شود می تواند مانند بسیاری از کشورهای دنیا در کاهش تورم موثر واقع شود. «اینکه این فروشگاه ها توانسته اند چرخه نادرست توزیع را دور بزنند و جنس را ارزان تر به دست مردم برسانند خوب است. اما اگر بعدها حالت لوکس فروشی به خودش بگیرد و ترویج کالای گران تر شود و خرید گران تر را تشویق کند این به ضرر مردم است و تبلیغ یک سبک مصرفی است. مانند اتفاقی که در بسیار از فروشگاه ها افتاده است و چون متاسفانه خرید از یک محل خاص ارزش تلقی می شود گاهی یک قلم کالا بیخود و بی جهت بالاتر از ارزش اصلی خود فروخته می شود.»

اقتصاد کشورما دلال محور است

ورشکست شدن و شاکی بودن بسیاری از مغازه های محلی دیگر پیامد این فروشگاه هاست که رضوی اینطور پاسخ می دهد: «در کشور ما برای مثال تعداد لباس فروشی های یک منطقه در تهران نسبت به نیاز منطقه بسیار زیاد است. این تعدد به علت اقتصاد دلال محور در کشورماست و این هزینه مبادلاتی را بالا می برد. در حالی که بیشتر اوقات طرف چون مشتری ندارد بیکار در مغاز نشسته است و هزینه اش را می خواهد از مشتری بگیرد. یکی دیگر از هزینه هایی که به مشتری تحمیل می شود همین هزینه اجاره مغازه هاست. برای همین فروشگاه های زنجیره ای که توانسته اند چرخه مبادلاتی اشتباه در کشور را دور بزنند. موجب ورشکستگی برخی شده اند.»

 

پخش مواد غذایی و خرید مواد غذایی آوران کالا خدمتی است برای شما

فروشگاه های دنیا و چین

فروشگاه های دنیا و چین

فروشگاه های دنیا و چین

اگر از بیرون ببینید فروشگاه‌های والمارت چین و آمریکا تفاوتی با هم ندارند. اما اگر وارد آن شوید، به دلایل عجیب و شاید چندش آوری به شدت تعجب می‌کنید.

سرپوش – آمار نشان می‌دهد که یک خانواده آمریکایی به طور متوسط حدود ۴۰۰۰ دلار در سال از فروشگاه‌های زنجیره‌ای والمارت خرید می‌کند. این مقدار پول بسیار زیادی است؛ و حالا می بینید که فروشگاه والمارت در چین هم درآمد بسیار عظیمی دارد. اما چیزی در فروشگاه‌های والمارت چین وجود دارد که در هیچ فروشگاه والمارت دیگری وجود ندارد. اگر از بیرون ببینید فروشگاه‌های والمارت چین و آمریکا تفاوتی با هم ندارند. اما اگر وارد آن شوید، به دلایل عجیب و شاید چندش آوری به شدت تعجب می‌کنید. فروشگاه‌های والمارت چین یکی از زشت‌ترین فروشگاه‌ها در تاریخ والمارت هستند. در اینجا برخی از صحنه هایی را مشاهده می‌کنید که هنگام ورود به والمارت در چین با آن‌ها مواجه می‌شوید.

مشتریان گوشت خامی که می‌خواهند را خودشان با دست خالی جدا می‌کنند

هیچ چیزی منزجر کننده‌تر از این نیست که دست یک میلیارد نفر گوشت شما را قبل از اینکه سر میز شامتان بیاید لمس کرده باشد. این ماجرای گوشتی است که در فروشگاه‌های والمارت چین فروخته می‌شود. هزاران مشتری هر روز اجازه دارند به این گوشت‌ها دست بزنند و گوشتتشان را انتخاب کنند و بردارند. از همه بدتر اینکه این گوشت‌ها در ظرف‌های بزرگی در فضای باز در کنار چیزهایی فروخته می‌شوند که ممکن است هیچ علاقه‌ای به آن‌ها نداشته باشید.

لاکپشت‌ها و قورباغه‌های زنده در کنار هم فروخته می‌شوند

برکه و ساحل تنها مکان هایی نیستند که در آن‌ها لاکپشت و قورباغه‌های زنده پیدا می‌کنید. شما می‌توانید به فروشگاه والمارت در چین سر بزنید و قورباغه و لاکپشت‌های زنده را ببینید. چینی‌ها به خوردن غذاهای عجیب و غریب مشهور هستند و مدیریت والمارت آنچه مشتریان دوست دارند را به آن‌ها ارائه دهند. برای ما قورباغه و لاکپشت زنده در سبد خرید چیز جالبی نیست و به ندرت آن‌ها را دوست داریم. اما این یکی از قفسه هایی است که هنگام خرید از این فروشگاه مجبورید از مقابل آن عبور کنید.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

مشتریان می‌توانند به معنای واقعی کلمه در این فروشگاه ماهیگیری کنند

دیدن کسی با یک قلاب ماهیگیری در یک فروشگاه قطعا چیز عجیبی به نظر می‌رسد، اما یکی دیگر از مناظری است که در فروشگاه والمارت چین مشاهده می‌کنید. مشتریان اجازه دارند غذای دریایی خود را از یک مخزن بزرگ ماهیگیری کنند و حتی تجهیزات لازم برای این کار هم برایشان فراهم شده است. حیوانات دریایی این مخزن نیز به خوبی مراقبت و تغذیه می‌شوند. این موضوع به همان اندازه که عجیب است خنده دار هم هست.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

کروکدیل‌های مرده در بخش گوشت‌های منجمد فروخته می‌شوند

طعم غذاهای چینی بسیار دورتر از آن چیزیست که همه ما تجربه کرده ایم. یکی از این غذا‌ها گوشت کروکدیل است. در فروشگاه‌های والمارت چین کروکدیل‌ها در بخش گوشت‌های منجمد به فروش می‌رسند. اگر گوشت کروکدیل دوست ندارید این صحنه برایتان بسیار چندش آور خواهد بود. کروکدیل‌ها معمولا در قفسه‌ها چیده و با یخ پوشیده می‌شوند. درست در کنار آن‌ها ماهی‌ها قرار دارند.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

برنج در ظرف‌های بزرگ سربازی فروخته می‌شود که مشتریان می‌توانند از آن برداشته و بو کنند

به نظر می‌رسد که هیچ سیاستی برای مدیریت مواد غذایی در والمارت چین وجود ندارد. علاوه بر اینکه دست زدن به گوشت آزاد است، هرکسی می‌تواند به برنج‌ها هم دست بزند، بو کرده و انتخاب کند.‌می‌توانید تصور کنید که چند بار باید این برنج را بشویید تا خیالتان راحت شود.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

کوسه هم در این فروشگاه فروخته می‌شود

علاوه بر کروکدیل می‌توانید کوسه‌ها را هم در بخش گوشت‌های منجمد این فروشگاه ببینید. کوسه‌ها حیوانات مهربانی نیستند و دیدن آن‌ها به این شکل اصلا جالب نیست. اما از نظر چینی‌ها این یک بازاریابی عالی در والمارت است. این کوسه‌ها را هم هرکسی می‌تواند لمس کرده و کوسه موردنظر خود را انتخاب کند.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

والمارت چین گوشت الاغ منجمد هم دارد

لیست غذاهای عجیب چین در بخش گوشت‌های منجمد تمامی ندارد. والمارت چین به مشتریان محترم خود گوشت الاغ می‌فروشد. ظاهرا میلیون‌ها الاغ هر سال در کشتارگاه‌های چین کشته می‌شوند. در سال ۲۰۱۱ حدود ۲.۴ میلیون الاغ کشته شدند. تعداد کسانی که گوشت الاغ می‌خورند خیلی زیاد نیست، اما بخش قابل توجهی از جمعیت چین را تشکیل می‌دهند.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها
این فروشگاه یکی از شلوغ‌ترین فروشگاه‌های والمارت جهان است

چین کشور بزرگی است و المارت وقتی تصمیم گرفت فروشگاه‌های خود را در این کشور ۱.۳ میلیارد نفری باز کند آینده خوبی برای آن تصور می‌کرد. شلوغ بودن این فروشگاه از نظر سودآوری خبر خوبی است، اما با توجه به تعداد کم فروشگاه‌های والمارت در چین برای برای خریداران خبر بدی است. چین شلوغ‌ترین فروشگاه‌های والمارت جهان را دارد و مجبورید به ویژه در ساعات اوج و فصول خرید برای پیدا کردن قفسه و رسیدن به صندوق‌ها بجنگید.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها
می‌توانید آب پرتقال و روغن را با هم بخرید

والمارت پیشنهاد‌ها و کالاهای ارزانی در چین ارائه می‌دهد، یکی از پیشنهادهای عجیب این فروشگاه روغن ذرت و آب پرتقال است که باهم ارائه می‌شود. چینی ها این پیشنهادهای ترکیبی را دوست دارند و به سرعت قفسه‌ها را خالی می‌کنند، اما از این ایده در والمارت‌های آمریکا استقبال نشد.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

قسمت‌های بسته بندی شده خزندگان

در فروشگاه‌های والمارت چین قسمت‌های مختلف هر نوع خزنده را به صورت بسته بندی شده و در اندازه‌های مختلف پیدا می‌کنید. کسانی که نمی‌توانند یک کروکدیل کامل بخرند به این قسمت می‌آیند و یک بسته سر، پا یا دم کروکدیل می‌خرند. این قسمت یکی از محبوب‌ترین بخش‌ها برای چینی هاست.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

آزمایشگاه‌های سیار فروشگاه‌های والمارت

آزمایشگاه‌های سیاری در فروشگاه‌های والمارت چین وجود دارند که فروشگاه به فروشگاه می‌روند تا مواد غذایی را از نظر آلاینده‌ها که یکی از آن‌ها آفت کش‌ها هستند مورد بررسی قرار دهند.

فروشگاه والمارت در چین,اخبار جالب,خبرهای جالب,خواندنی ها و دیدنی ها

اردک‌های پوست کنده در معرض دید

اردک مزه خوبی نزدیک به مرغ دارد، اما احتمالا دوست ندارید اردکی را خرید کنید که در فضای باز آویزان شده است. والمارت مجبور شد به خاطر فروش اردک‌های منقضی شده دو میلیون دلار در سال ۲۰۱۱ پرداخت کند. مجبورید برای پیدا کردن راه در میان جمعیت بجنگید، خدمت کردن به یک جمعیت یک میلیاردی می‌تواند ترسناک باشد. خریداران والمارت چینی با جنگیدن برای پیدا کردن راه در میان جمعیت و قفسه‌ها آشنا هستند. جنجال‌ها و شلوغی هنگام پیشنهادات ویژه و فصول تعطیل بیشتر می‌شود. باتوجه به نزدیکی بیش ازحد در این مکان فوق شلوغ و اینکه افراد چقدر در چنین شرایطی عرق می‌کنند می‌توانید تصور کنید که با چند نفر با لباس‌های خیس از عرق برخورد خواهید کرد.

 

پخش مواد غذایی و خرید مواد غذایی آوران کالا خدمتی است برای شما

فروشگاه های زنجیره ای

فروشگاه های زنجیره ای

فروشگاه های زنجیره ای

همه ما می دانیم که امروزه ورود تحولات به شبکه توزیع، باعث شده است که مفاهیم جدیدی وارد شبکه تولید شوند؛ از مهم ترین این تحولات می توانیم به انقلاب سوپرمارکت ها، تبدیل خرده فروشی به صنعت جدید، بروز مفاهیم آمایش سرزمین و برنامه ­ریزی شهری به این موضوع، اقتصادِ دانایی محور و مفاهیمی از این قبیل، اشاره کرد. بدین ترتیب، ما می­بینیم که باید در برنامه­ ریزی ها و سیاستگذاری هایی که در کشور در این زمینه داشته­ ایم، بازنگری هایی را انجام دهیم. در ابتدا به تجربه کشورهای منتخب در حوزه فروشگاه های زنجیره ­ای نگاهی خواهیم انداخت و فروشگاه های مختلفی را که جزو بنگاه های برتر اقتصادی در این زمینه هستند، مرور خواهیم کرد؛ سپس به وضعیت ایران نگاهی می اندازیم.

وال مارت

همه ما فروشگاه های زنجیره ­ای «وال مارت» را می شناسیم که با شعار «هر روز با قیمت ارزان­تر» پا به عرصه اقتصادی گذاشت و جزو نخبه­ های اقتصادی آمریکا است و جزو ۱۰۰ بنگاه برتر در سال ۲۰۱۱ شناخته شده است. علی رغم رکود اقتصادی و مشکلاتی که در چند سال اخیر پیش آمده است، این بنگاه توانسته است پیشکسوت بودن خود را در بازار حفظ کند؛ این بنگاه به لحاظ ویژگی های عملکردی و وضعیت خاصی که دارد، توانسته است برای نیروی متخصص اشتغال ایجاد کند. آن چیزی که در شبکه توزیع اهمیت دارد، این است که برای اینکه شبکه خوب کار کند، افراد باید به صورت تخصصی مهارت های لازم را داشته باشند؛ در تحقیقی که در سال ۲۰۱۰ در کل فروشگاه­ های آمریکا انجام شده است، ۴٫۵ میلیون ساعت برای آموزش پرسنل و تشویق نیروی انسانی به لحاظ علمی هزینه شده است. در این مورد، والت مارت جزو پیشکسوتان این شرکت ها بوده است.

مهمترین کاری که این بنگاه درخصوص مصرف ­کنندگان و مشتریان خودش اعمال کرده، رفتار حرفه ای با مشتریان است؛ یعنی به آنها به دید حفظ مشتری نگریسته و با اعمال تدابیر خاص باید کاری کرد که دوباره آن ها را به فروشگاه بازگرداند.

وال مارت جزو فروشگاه هایی است که به مشتریان خاص خود خدمات ویژه ای می دهد، با تامین­ کنندگان خود تعامل خوبی برقرار کرده است و حتی با تدابیری که اعمال کرده، سعی کرده هزینه­ ها را به حداقل ممکن کاهش دهد، وال مارت بخشی از ناوگان حمل و نقل را به تملک خود درآورده تا بتواند هزینه­ های مبادله را کاهش دهد و از همه مهمتر، این است که از طریق بهره ­مندی از خریدهای تفریحی، روی مصرف­ کنندگان کار کرده است و وقتی مصرف­ کنندگان وارد فروشگاه می­ شوند، می­ توانند از طریق بهره­ مندی از خریدهای تفریحی که در کشور ما هم رایج است، حمایت شوند و ساعتهای خوبی را در این فروشگاه بگذرانند. یکی از رویکردهایی که در وال مارت مورد توجه قرار گرفته، این است که به اعضای خودش کارتهایی داده است که می­توانند با داشتن آن کارتها، خریدهای فصلی شان را با تخفیف انجام دهند.

کروگر

هم اکنون، با این که کروگر دومین بنگاه برتر در آمریکا و دنیا است، اختلاف گردش مالیش با وال مارت خیلی زیاد است، هنوز هم جزو پیشکسوتهای بازار است. فروشگاههای کروگر هیچ شعبه ای در کشورهای دیگر ندارند اما با ویژگی­های خاصی که دارد، در دنیا مطرح شده است و همچنان به فعالیت خودش ادامه می دهد. کروگر روی کالاهایی که خیلی برای مصرف کننده حساس بوده است – مثل کالاهای اساسی و ضروری – یک سری کارخانه­هایی را به تملک در آورده است تا بتواند روی تولید، فرآوری و بسته­ بندی آنها نظارت کند؛ بازرسان فروشگاه دائما این کارخانه ­ها را به طور خاص رصد می­کنند تا مشکلی به لحاظ بهداشتی و ایمنی و سلامتی برای مصرف­ کننده وجود نداشته باشد. وقتی که همه به دنبال پیدا کردن کالاهای فروشی مختلف بودند، کروگر از ابتدا برای این که بتواند نظارت و پایش بهتری در بازارش داشته باشد، یک سری تشکیلات و امکانات را به تملک خود در آورده است؛ این بنگاه از طریق همین موضوع، بر برند فروشگاهی تاکید کرده است و کالاهایی با کیفیت و قیمت مناسب عرضه می­کند و توانسته است با مصرف­ کنندگانش تعامل خوبی داشته باشد.

تسکو

شرکت دیگری که در زمینه فروشگاههای زنجیره­ای در دنیا معروف است، تسکو است. منشا این شرکت بریتانیایی است و در کشورهای مختلف شعبه دارد. اقدام جالبی که تسکو کرده، این است که از فضای آر اف آی دی (برچسب الکترونیکی) برای کالاهایی که دزدبر و به لحاظ قیمتی ارزشمند هستند، استفاده کرده است. این شرکت، تمام تامین­ کنندگان خود را موظف کرده است از برچسب گذاری استفاده کنند.

این فروشگاه از تحلیل پستل استفاده می­کند که می­گوید در امور فروشگاهی باید به مولفه­ های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نیز توجه کرد. در واقع، بنیان تحلیل پستل در حالت بازاریابی است. برای مثال می­توان گفت که زمانی که به لحاظ جمعیتی جایی وجود دارد که ما وارد بازارش می­شویم و جمعیت پیری دارد، آن جوعیت پیر به دنبال مصرف بیشتر کالاهای غذایی نیست و بیشتر به دنبال کالاهایی است که با رژیم سر و کار دارد. بنابراین رویکرد فروشگاه باید به گونه­ای باشد که به لحاظ سنی متناسب جمعیت باشد تا بتواند آنها را متقاضی کالا کند؛ به لحاظ سیاسی، اگر یک فروشگاه وارد بازار کشوری می­شود، باید مناسبات سیاسی خوبی با آن کشور داشته باشد؛ یا دیدگاه های زیست محیطی ­ای داشته باشد تا سعی کند ضایعات را کاهش دهد و استفاده از کربن و پلاستیک را کم کند. همچنین تسکو سعی می­ کند ارائه خدمات خاص را به مشتریان خود داشته باشد. به این مشتریان گفته می­شود که ما به مناسبت تولد برای شما کادوی تولد می­فرستیم یا در انگلیس که در آن جا هوا بسیار بارانی است، به آنها چتر مجانی می­دهند که زیر باران نمانند؛ می­بینیم که با یکسری امکانات و تجهیزاتی که شاید خیلی هم گران نباشند، به مشتری توجه می­کنند و با رویکردهایی که در زمینه استرداد یا تعویض کالا دارند، به فروش خودشان کمک می­کنند؛ در عین حال که به رضایتمندی مصرف ­کنندگانشان هم توجه دارند.

جمع­ بندی سیاستها

با نگاهی که به فروشگاه­های مختلف زنجیره­ای داشتیم که جزو بنگاههای برتر دنیا محسوب می­ شوند، می ­توانیم به این موضوع برسیم که در فروشگاههای زنجیره ­ای، بهره­ گیری از انواع صرفه ­ها، اعم از صرفه­ های حوزه عمل، صرفه­ های مقیاس و صرفه ­های تجمع می­تواند مهم باشد. فاکتور دیگر ناظر بر موضوع، افزایش بهره­ وری است؛ موضوع دیگری که ما می­توانیم به آن توجه کنیم، تفهیم موقعیتمان در زنجیره و بعد از آن، پیوند بین بخش سازمان­ یافته و بخش غیر سازمان­ یافته و بخشهای دیگری است که به نوعی در فروشگاه می ­توانیم با آنها ارتباط داشته باشیم.

صرفه­ های حوزه عمل، شرایط ناظر بر ارائه خدمات به مشتریان خاص، مشتری محوری و توجه خاص به نگه داشتن مشتری و وفادار نگه داشتن مشتری به بنگاه های اقتصادی یا همان فروشگاه های زنجیره­ای است؛ خرده ­فروشی آنلاین در فروشگاه­ های برتر به طور خاص خیلی در این زمینه مطرح شده است که در لوازم خانگی در دنیا بیشترین درصد افزایش را در سال ۲۰۱۱ داشته است و به طور خاص، آمریکا جزء پیشکسوتان در این زمینه است. فروشگاه­ های بزرگ به تحقیقات بازار توجه خاص دارند؛ وقتی می ­بینند مصرف­ کنندگان کالایی را دوست ندارند یا می خواهند آن را تعویض یا مسترد کنند، مرکز تحقیقات بازار آنها به این موضوع می ­پردازد. مثلا وقتی ببینند جنسی که مصرف کننده می ­برد و فراوانی برگشت آن زیاد می­شود، می ­فهمند که حتما به لحاظ زیبایی و شکیل بودن یا عملکرد ایرادی دارد که مرتبا مردم این کالا را برمی ­گردانند.

اقدام دیگری که انجام شده است، آموزش نیروی انسانی است؛ خود فروشگاه های زنجیره ­ای توانسته ­اند نقش مهمی در اشتغال و آموزش نیروی انسانی ایجاد کنند؛ در فروشگاه ­های برتر دنیا، موضوع آموزش پرسنل و اخلاق و رفتار حرفه ­ای با مصرف­ کننده و مشتری به عنوان کسی که باعث پایداری و حیات اقتصادی فعالیت بنگاه است، برخورد می­ شود.

موضوع دیگری که در فروشگاه های زنجیره ­ای باید به آن توجه کنیم، این است که فروشگاه­ ها باید به خودشان کمک کنند تا بتوانند موقعیتی را که در زنجیره دارند، تحکیم ببخشند تا بتوانند در بازار پایدار باشند و شرایط خودشان را حفظ کنند. برقراری هم ­پیوندی­ های عمودی با انواع گروه های مصرف کننده، ائتلاف با سایر فروشگاه­ های هم سطح از دیگر فعالیت ها است. مثلا برای تنظیم بازار می­ توانند به همدیگر کالا بدهند و نیز برقراری هم پیوندهای مورب می ­توانند داشته باشند؛ برای نمونه، به طور خاص در کشورهای دیگر دیده می­شود که دقیقا در خروجی فروشگاه ­های زنجیره­ ای تاکسی سرویس وجود دارد که متعلق به خود فروشگاه است و این گونه به مصرف کننده خدمات داده می­ شود تا خدمات رفاهی داشته باشد و جذب شود تا باز هم به فروشگاه مراجعه و خرید کند.

 

پخش مواد غذایی و خرید مواد غذایی آوران کالا خدمتی است برای شما

شب قدر

شب قدر

رمضان

شب قدر همان شبى است كه در تمام سال شبى به خوبى و فضيلت آن نمى رسد و عمل در آن بهتر است از عمل در هزار ماه و در آن شب تقدير امور سال مى شود و ملائكه و روح كه اعظم ملائكه است در آن شب به اذن پروردگار به زمين نازل مى شوند و به خدمت امام زمان عجل الله تعالى فرجه الشريف مشرّف مى شوند و آنچه براى هركس مقدّر شده است بر امام زمان عجل الله تعالى فرجه الشريف عرض مى كنند و اعمال شبهاى قدر بر دو نوع است :

يكى آنكه در هر سه شب بايد انجام داد و ديگر آنكه مخصوص است به هر شبى امّا اوّل پس آن چند چيز است:

اوّل غسل است علاّمه مجلسى فرموده كه غسل اين شبها را مقارن غروب آفتاب كردن بهتر است كه نماز شام را باغسل بكند دوّم دو ركعت نماز است در هر ركعت بعد از حمد هفت مرتبه توحيد بخواند و بعد از فراغ هفتاد مرتبه اَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَاَتُوبُ اِلَيْهِ بگويد در روايت نبوى صلى الله عليه وآله است كه از جاى خود برنخيزد تا حقّ تعالى او را و پدر و مادرش را بيامرزد «الخبر» سيّم قرآن مجيد را بگشايد و بگذارد در مقابل خود و بگويد:

اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِكِتابِكَ الْمُنْزَلِ وَما فيهِ، وَفيهِ اسْمُكَ الْأَكْبَرُ،

خدايا از تو خواهم به حق كتاب فرستاده شده ات و آنچه در آنست كه در آن است نام بزرگت

وَاَسْمآؤُكَ الْحُسْنى ، وَما يُخافُ وَيُرْجى اَنْ تَجْعَلَنى مِنْ عُتَقآئِكَ مِنَ النَّارِ،

و نامهاى نيكويت و آنچه بدانها ترس و اميد شود كه قرارم دهى از زمره آزاد شدگانت از دوزخ

پس هر حاجت كه دارد بخواهدچهارم آنكه مُصحَف شريف رابگيرد وبر سر بگذارد وبگويد:

اَللّهُمَّ بِحَقِ هذَا الْقُرْآنِ،وَبِحَقِّ مَنْ اَرْسَلْتَهُ بِهِ، وَبِحَقِّ كُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فيهِ، وَبِحَقِّكَ

خدايا به حق اين قرآن و به حق آنكس كه او را بدان فرستادى و به حق هر مؤمنى كه در اين قرآن مدحش كرده اى و به حقى كه

عَلَيْهِمْ فَلا اَحَدَ اَعْرَفُ بِحَقِّكَ مِنْكَ

تو بر ايشان دارى زيرا كسى نيست كه حق تو را بهتر از خودت بشناسد

پس ده مرتبه بگويد بِكَ يا اَللَّهُ و ده مرتبه بِمُحَمَّدٍ و ده مرتبه بِعَلىٍّ و ده مرتبه بِفاطِمَةَ و ده مرتبه بِالْحَسَنِ و ده مرتبه بِالْحُسَيْنِ

و ده مرتبه بِعَلِىّ بْنِ الْحُسَيْنِ و ده مرتبه بُمَحَمَّدِ بْنِ عَلِىٍّ و ده مرتبه بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ و ده مرتبه بِمُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ و ده مرتبه بِعَلِىِّ بْنِ مُوسى و ده مرتبه بِمُحَمَّدِبْنِ عَلِىٍّ و ده مرتبه بِعَلِىِّ بْنِ مُحَمَّدٍ و ده مرتبه بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِىٍ و ده مرتبه بِالْحُجَّةِ

پس هر حاجت كه دارى طلب كن پنجم زيارت كند امام حسين عليه السلام را. در خبر است كه چون شب قدر مى شود منادى از آسمان هفتم ندا مى كند از بُطنان عرش كه حقّ تعالى آمرزيده هر كه را كه به زيارت قبر حُسين عليه السلام آمده ششم احيا بدارد اين شبها را همانا روايت شده هركه احيا كند شب قدرراگناهان اوآمرزيده شود هرچند به عدد ستارگان آسمان و سنگينى كوهها وكيل درياها باشد هفتم صد ركعت نماز كند كه فضيلت بسيار دارد و افضل آنست كه در هر ركعت بعد از حمد ده مرتبه توحيد بخواند هشتم بخواند:

اَللَّهُمَّ اِنّى اَمْسَيْتُ لَكَ عَبْداً داخِراً، لا اَمْلِكُ لِنَفْسى نَفْعاً وَلا ضَرّاً، وَلا

خدايا من شام كردم در حالى كه بنده خوارى هستم كه مالك سود و زيانى براى خويش نيستم و نتوانم

اَصْرِفُ عَنْها سُوءاً، اَشْهَدُ بِذلِكَ عَلى نَفْسى ، وَاَعْتَرِفُ لَكَ بِضَعْفِ

از خويشتن پيش آمد ناگوارى را بازگردانم و اين مطلبى است كه من آن را بر خويش گواهى دهم و به ناتوانى

قُوَّتى ، وَقِلَّةِ حيلَتى ، فَصَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَاَنْجِزْ لى ما

خود و بيچارگيم در برابرت اعتراف دارم پس درود فرست بر محمد و آل محمد و وفا كن برايم بدانچه

وَعَدْتَنى ، وَجَميعَ الْمُؤْمِنينَ وَالْمُؤْمِناتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فى هذِهِ اللَّيْلَةِ،

بر من و همه مؤمنين و مؤمنات وعده فرمودى از آمرزش در اين شب

وَاَتْمِمْ عَلَىَّ ما اتَيْتَنى فَاِنّى عَبْدُكَ الْمِسْكينُ الْمُسْتَكينُ، الضَّعيفُ

و تمام كن بر من آنچه را به من دادى زيرا كه من بنده بينواى مستمند ناتوان تهيدست

الْفَقيرُ الْمَهينُ، اَللّهُمَّ لا تَجْعَلْنى ناسِياً لِذِكْرِكَ فيما اَوْلَيْتَنى ، وَلا [غافِلاً]

خوار توام خدايا قرار مده مرا فراموشكار از ياد خويش در آنچه به من انعام فرمودى و نه غافل از

لِإِحْسانِكَ فيما اَعْطَيْتَنى ، وَلا ايِساً مِنْ اِجابَتِكَ، وَاِنْ اَبْطَاَتْ عَنّى ،

احسانت در آنچه به من عطا كردى و قرارم مده نااميد از اجابت خويش و اگرچه ديرزمانى طول كشد

فى سَرَّآءَ اَوْ ضَرَّآءَ، اَوْ شِدَّةٍ اَوْ رَخآءٍ، اَوْ عافِيَةٍ اَوْ بَلاءٍ، اَوْ بُؤْسٍ اَوْ

چه در خوشى و چه در سختى در دشوارى يا در آسايش در تندرستى يا گرفتارى در تنگدستى يا

نَعْمآءَ، اِنَّكَ سَميعُ الدُّعآءِ *

در نعمت براستى تو شنواى دعايى

و اين دعا را كفعمى از امام زين العابدين عليه السلام روايت كرده كه در اين شبها مى خوانده در حال قيام و قعود و ركوع و سجود و علاّمه مجلسى(ره) فرموده كه بهترين اعمال در اين شبها طلب آمرزش و دعا از براى مطالب دنيا و آخرت خود و پدر و مادر و خويشان خود و برادران مؤمن زنده و مرده ايشان است و اَذْكار و صلوات بر محمد و آل محمدعليهم السلام آنچه مقدور شود و در بعضى از روايات وارد شده است كه دعاء جوشن كبير را در اين سه شب بخوانند فقير گويد كه دعاء جوشن در سابِقْ گذشت و روايت شده كه خدمت حضرت رسول صلى الله عليه وآله عرض شد كه اگر من درك كنم شب قدر را چه از خداوند خود بخواهم فرمود عافيت را.

اعمال شب بيست و يكم

كفعمى از سيد بن باقى نقل كرده كه در شب بيست و يكم مى خوانى:

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَاقْسِمْ لى حِلْماً يَسُدُّ عَنّى بابَ الْجَهْلِ، وَهُدىً

خدايا درود فرست بر محمد و آل محمد و چنان بردباريى بهره ام كن كه ببندد بر من دَرِ نادانى را و هدايتى

تَمُنُّ بِهِ عَلَىَّ مِنْ كُلِّ ضَلالَةٍ، وَغِنىً تَسُدُّ بِهِ عَنّى بابَ كُلِّ فَقْرٍ، وَقُ وَّةً

به من ده كه بر من منت نهد از رهانيدن از هر گمراهى و بى نيازيى به من بده كه درهاى انواع فقر را به تمامى بر من ببندد و نيرويى

تَرُدُّ بِها عَنّى كُلَّ ضَعْفٍ، وَعِزّاً تُكْرِمُنى بِهِ عَنْ كُلِّ ذُلٍّ وَرِفْعَةً

به من ده كه هرگونه سستى را از من بازگرداند و عزتى كه از هر خوارى مرا گرامى دارى و رفعت مقامى كه بدان وسيله مرا

تَرْفَعُنى بِها عَنْ كُلِّ ضَعَةٍ، وَاَمْناً تَرُدُّ بِهِ عَنّى كُلَّ خَوْفٍ، وَعافِيَةً

از هر پستى بلند كنى و امنيتى كه بوسيله آن هر ترسى را از من دور كنى و تندرستى كه بدان وسيله مرا از

تَسْتُرُنى بِها عَنْ كُلِّ بَلاءٍ، وَعِلْماً تَفْتَحُ لى بِهِ كُلَّ يَقينٍ، وَيَقيناً تُذْهِبُ

هر بلايى بپوشانى و دانشى كه به آن هر يقينى را بر من مفتوح گردانى و يقينى كه بدان وسيله

بِهِ عَنّى كُلَّ شَكٍّ، وَدُعآءً تَبْسُطُ لى بِهِ الْإِجابَةَ فى هذِهِ اللَّيْلَةِ، وَفى

هر شك و ترديدى را از من دور سازى و دعائى كه اجابتش را بر من بگسترانى در همين امشب و در

هذِهِ السَّاعَةِ السَّاعَةِ السَّاعَةِ السَّاعَةِ يا كَريمُ وَخَوْفاً تَنْشُرُ لى بِهِ

همين ساعت … … … … اى بزرگوار و ترسى به من بده كه

كُلَّ رَحْمَةٍ، وَعِصْمَةً تَحُولُ بِها بَيْنى وَبَيْنَ الذُّنُوبِ، حَتّى اُفْلِحَ بِها

هر رحمتى را بدان وسيله بر من بگسترانى و مرا چنان خودنگهدار كن كه همان حالت ميان من و گناهان حائل شود

عِنْدَ الْمَعْصُومينَ عِنْدَكَ، بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرَّاحِمينَ.

و بدان وسيله در پيشگاه معصومين (و خود نگهداران) درگاهت رستگار باشم اى مهربانترين مهربانان.

و روايت شده كه در شب بيست و يكم حمّاد بن عثمان بر حضرت صادق عليه السلام وارد شد حضرت سؤال كرد كه غسل كرده اى عرض كرد بلى فدايت شوم پس حضرت حصيرى طلبيد و حمّاد را نزديك خود طلبيد و مشغول نماز شد و پيوسته آن حضرت نماز خواند و حمّاد نيز خود را به آن حضرت چسبانيده بود و نماز مى خواند تا از نمازهاى خويش فارغ شدند پس آن حضرت دعا كرد و حمّاد آمين گفت تا صبح طلوع كرد آن جناب اذان و اقامه گفت و بعض از غِلْمان خود را طلبيد و پيش ايستاد و نماز صبح خواند در ركعت اوّل حمد و قدر و در دويّم حمد و توحيد خواند و بعد از نماز مشغول به تسبيح و تحميد و تقديس و ثناى بر خدا و صلوات بر پيغمبرصلى الله عليه وآله و دعا براى مؤمنين و مؤمنات و مسلمين و مسلمات شد پس سر به سجده نهاد و مقدار يك ساعت بجز نفس چيزى از آن جناب شنيده نشد پس از آن اين دعا را خواند لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَالْاَبْصارِ تا آخر دعا كه در اقبالست و شيخ كلينى روايت كرده كه حضرت باقرعليه السلام در شب بيست و يكم و بيست و سيّم دعا مى خواند تا نيمه شب و بعد از آن شروع مى نمود به نماز خواندن و بدانكه در هر شب از شبهاى اين دهه غسل مستحب است و روايت شده كه حضرت رسول صلى الله عليه وآله در هر شب اين دهه غسل مى كرد و اعتكاف در اين دهه مستحب است و فضيلت بسيار دارد و افضل اوقات اعتكاف است و روايت شده كه مقابل دو حجّ و دو عمره است:

وَكانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ: اِذا كانَ الْعَشْرُ الْأَواخِرَ، اعْتَكَفَ فِى الْمَسْجِدِ، وَضُرِبَتْ لَهُ قُبَّةٌ مِنْ شَعْرٍ، وَشَمَّرَ الْميزَرَ، وَطَوى فِراشَهُ.

رسم رسول خدا صلى اللّه عليه و آله چنان بود كه چون دهه آخر ماه رمضان مى شد در مسجد معتكف مى شد و چادرى موئين برايش مى زدند و كمر را محكم مى بست و بستر خواب را جمع مى كرد.

و بدانكه در اين شب در سنه چهلم واقع شد شهادت مولاى ما حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام و در اين شب تجديد مى شود احزان آل محمّد عليهم السلام و اشياع ايشان و روايت شده كه در آن شب مانند شب شهادت امام حسين عليه السلام برداشته نشد سنگى از روى زمين مگر آنكه در زير آن خون تازه بود شيخ مفيد فرموده كه در اين شب صلوات بسيار بفرستد و سعى و كوشش كند در نفرين بر ظالمان آل محمدعليهم السلام و لعن بر قاتل اميرالمؤمنين عليه السلام روز بيست و يكم روز قتل حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام و مناسبست زيارت آن جناب و كلمات حضرت خضرعليه السلام كه به منزله زيارت آن حضرتست در اين روز.

اعمال شب بیست و یکم ماه رمضان

اعمال شب بیست و یکم ماه رمضان

ماه رمضان

اعمال شب‌هاى قدر بر دو نوع است؛ يكى آن‌كه در هر سه شب بايد انجام داد و ديگر آن‌هايي‌ كه مخصوص هر شبى است.

به گزارش سرويس دين و انديشه خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)‌، اعمال مشترك اين شب‌ها چند چيز هستند:

اوّل:

«غسل»

علامه مجلسى فرموده است كه “بهتر است غسل شب‌هاي قدر را مقارن غروب آفتاب انجام دهند كه نماز مغرب را با غسل بخوانند”.

دوّم:

«خواندن دو ركعت نماز»

در هر ركعت بعد از حمد، هفت مرتبه سوره توحيد(قل هو الله احد) را بخواند و بعد از پايان نماز هفتاد مرتبه بگويد «اَسْتَغْفِرُ اللّهَ وَاَتُوبُ اِلَيْهِ»

در روايتى از رسول خدا(ص) آمده است كه كسي كه اين عمل را انجام دهد از جاى خود برنخيزد مگر اينكه خداي متعال او و پدر و مادرش را بيامرزد و خداوند، فرشتگان را مامور مي‌كند كه تا سال آينده براي وي حسنات بنويسند.

سوّم:

«باز كردن قرآن و قرائت دعاي مخصوص آن» متن دعا در ادامه مي‌آيد؛

اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِكِتابِكَ الْمُنْزَلِ

خدايا از تو خواهم به حق كتاب فرستاده شده‌ات

وَ ما فيهِ وَ فيهِ اسْمُكَ الاْكْبَرُ وَاَسْماَّؤُكَ الْحُسْنى

و آن‌ چه در آنست كه در آن است نام بزرگت و نام‌هاى نيكويت

وَما يُخافُ وَ يُرْجى اَنْ تَجْعَلَنى مِنْ عُتَقاَّئِكَ مِنَ النّارِ

و آن‌چه بدان‌ها ترس و اميد شود كه قرارم دهى از زمره آزاد شدگانت از دوزخ

“پس هر حاجت كه دارد بخواهد”

چهارم:

«بر سر گرفتن قرآن»

به فرموده امام صادق (ع) قرآن مجيد را بايد بر سر گذاشت و گفت:

اَللّهُمَّ بِحَقِّ هذَا الْقُرْآنِ

خدايا به حق اين قرآن

وَ بِحَقِّ مَنْ اَرْسَلْتَهُ بِهِ

و بحق آنكس كه او را بدان فرستادى

وَ بِحَقِّ كُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فيه

و بحق هر مؤمنى كه در اين قرآن مدحش كرده‌اى

وَ بِحَقِّكَ عَلَيْهِمْ فَلا اَحَدَ اَعْرَفُ بِحَقِّكَ مِنْكَ

و بحقى كه تو بر ايشان دارى زيرا كسى نيست كه حق تو را بهتر از خودت بشناسد

سپس ده مرتبه بگويد؛

«بِكَ يا اَللّهُ»

بحق خودت اى خدا

و ده مرتبه

«بِمُحَمَّدٍ»

بحق محمدصلى الله عليه و آله

و ده مرتبه

«بِعَلي»

بحق على عليه السلام

و ده مرتبه

«بِفاطِمَةَ»

بحق فاطمه سلام الله عليها

و ده مرتبه

«بِالْحَسَنِ»

بحق حسن عليه السلام

و ده مرتبه

«بِالْحُسَيْنِ»

بحق حسين عليه السلام

و ده مرتبه

«بِعَلِىّ بْنِ الْحُسَيْنِ»

بحق على بن الحسين عليه السلام

و ده مرتبه

«بُمَحَمَّدِ بْنِ عَلِي»

بحق محمد بن على عليه السلام

و ده مرتبه

«بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ»

بحق جعفر بن محمد عليه السلام

و ده مرتبه

«بِمُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ»

بحق موسى بن جعفرعليه السلام

و ده مرتبه

«بِعَلِىِّ بْنِ مُوسى»

بحق على بن موسى عليه السلام

و ده مرتبه

«بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِي»

بحق محمد بن على عليه السلام

و ده مرتبه

«بِعَلِىِّ بْنِ مُحَمَّدٍ»

بحق على بن محمدعليه السلام

و ده مرتبه

«بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِي»

بحق حسن بن على عليه السلام

و ده مرتبه

«بِالْحُجَّةِ»

به حق حضرت حجت عليه السلام

“پس هر حاجتي كه دارد از خداوند طلب كند و در تمام اين اذكار نهايت حضور قلب و توجه به درگاه خدا را حفظ كند” .

بهتر است اگر مي‌خواهند توسل يا ذكر مصيبتي كنند قبل يا بعد از دعا باشد و دعا را قطع نكنند.

پنجم:

«زيارت امام حسين (ع)»

به فرموده علامه مجلسي زيارت امام حسين (ع)؛ در هر يك از سه شب قدر مستحب موكد است و در روايتي آمده است كه سبب آمرزش گناهان مي‌شود و اگر از نزديك دسترسي به زيارت نداشته باشد از دور زيارت كند.

ششم:

«احياء داشتن شب‌هاي قدر»

يعني اينكه اين شب را تا صبح بيدار باشد و با عبادت، دعا، ‌تلاوت قرآن، حضور در جلسات سخنراني ديني، ‌پرسش و پاسخ‌هاي مذهبي و يا مطالعه كتابهاي تفسير،‌ عقايد و مواعظ آن را سپري كند.

در روايتي از امام باقر (ع) آمده است”هر كس شب قدر را احياء دارد، گناهان او آمرزيده مي‌شود، هر چند كه بسيار باشد” و بهتر است روز قبل مقداري استراحت كند و غذا و نوشيدني كمتري بخورد تا خواب بر او غلبه نكند و كساني كه توانايي احياء ندارند بهتر است اول شب را استراحت كنند و سحرگاهان بيدار باشند و عبادت نمايند.

هفتم:

«اقامه صد ركعت نماز»

صد ركعت نماز بخواند (هر دو ركعت به يك سلام) كه فضيلت بسيار دارد و افضل آنست اگر توانايي داشته باشد در هر ركعت بعد از حمد ده مرتبه سوره توحيد (قل هو الله احد) بخواند.

هشتم:

خواندن دعايي كه در ادامه مي‌آيد(حضرت زين العابدين (ع) در شب‌هاي قدر اين دعا را مي‌خواندند):

بخواند:

اَللّهُمَّ اِنّى اَمْسَيْتُ لَكَ عَبْداً داخِراً لا اَمْلِكُ لِنَفْسى نَفْعاً وَلا ضَرّاً

خدايا من شام كردم در حالى كه بنده خوارى هستم كه مالك سود و زيانى براى خويشتن نيستم

وَلا اَصْرِفُ عَنْها سُوَّءاً اَشْهَدُ بِذلِكَ عَلى نَفْسى

و نتوانم از خويشتن پيش آمد ناگوارى را بازگردانم و اين مطلبى است كه من آن را بر خويش گواهى دهم

وَاَعْتَرِفُ لَكَ بِضَعْفِ قُوَّتى وَقِلَّةِ حيلَتى فَصَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ

و به ناتوانى خود و بيچارگيم در برابرت اعتراف دارم، پس درود فرست بر محمد و آل محمد(ص)

وَاَنْجِزْ لى ما وَعَدْتَنى وَجَميعَ الْمُؤْمِنينَ وَالْمُؤْمِناتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فى هذِهِ اللَّيْلَةِ

و وفا كن برايم بدانچه بر من و همه مؤمنين و مؤمنات وعده فرمودى از آمرزش در اين شب

وَاَتْمِمْ عَلَىَّ ما اتَيْتَنى فَاِنّى عَبْدُكَ الْمِسْكينُ الْمُسْتَكينُ الضَّعيفُ الْفَقيرُ الْمَهينُ

و تمام كن بر من آنچه را به من دادى زيرا كه من بنده بينواى مستمند ناتوان تهيدست خوار توام

اَللّهُمَّ لا تَجْعَلْنى ناسِياً لِذِكْرِكَ فيما اَوْلَيْتَنى

خدايا قرار مده مرا فراموشكار از ياد خويش در آنچه به من انعام فرمودى

وَلا غافِلاً لاِِحْسانِكَ فيما اَعْطَيْتَنى وَلا ايِساً مِنْ اِجابَتِكَ وَاِنْ اَبْطَاَتْ عَنّى

و نه غافل از احسانت در آنچه به من عطا كردى و قرارم مده نااميد از اجابت خويش و اگرچه ديرزمانى طول كشد

فى سَرّاَّءَ اَوْ ضَرّاَّءَ اَوْ شِدَّةٍ اَوْ رَخاَّءٍ اَوْ عافِيَةٍ اَوْ بَلاء اَوْ بُؤْسٍ اَوْ نَعْماءَ

چه در خوشى و چه در سختى در دشوارى يا در آسايش در تندرستى يا گرفتارى در تنگدستى يا در نعمت

اِنَّكَ سَميعُ الدُّعاَّءِ

براستى تو شنواى دعايى

نهم:

«طلب آمرزش گناهان و دعا براي امور دنيوي و اخروي»

مرحوم علامه مجلسي (ره) فرموده اند “بهترين اعمال در اين شب‌ها طلب آمرزش گناهان و دعا براي امور دنيوي و اخروي است هم براي خود و هم براي پدر و مادر خويشان و ديگر مومنان؛ چه زنده باشند و چه از دنيا رفته باشند و همچنين ذكرهاي مختلف و صلوات بر حضرت محمد (ص) و خاندانشان تا آنجا كه مقدور است، انجام دهند و در بعضي از روايات نيز تاكيد شده است كه «دعاي جوشن كبير» را در اين سه شب بخوانند.

در روايتي آمده است كه شخصي خدمت رسول خدا (ص) رسيده و عرض كرد: اگر شب قدر را درك كردم، ‌چه چيزي را از خداوند طلب كنم؟ كه ايشان فرمودند: “عافيت و سلامتي را از خداوند بخواه”.

شب بيست و يكم:

اين شب فضيلتش از شب نوزدهم بيشتر است پس اعمال مشترك شب‌هاي قدر را با توجه بيشتري انجام دهد. در روايات درباره غسل و احيا و تلاش در عبادت در اين شب و شب بيست و سوم تاكيد شده و آمده است كه شب قدر در ميان يكي از اين دو شب است و در چند روايت وقتي كه از معصوم(ع) خواستند تا معين كنند كه شب قدر، ‌در ميان كدام يك از اين دو شب است، معين نكردند، بلكه فرمودند: «ما ايسر ليلتين فيما تطلب» (احياي هر دو شب، براي آنچه مي‌خواهي مشكل نيست).

و جالب اين كه “مرحوم صدوق” در “امالي” مي‌گويد: “من دين الاماميه…. من احيي هاتين الليلتين بمذاكره العلم فهو افضل”؛ از دستورات مذهب اماميه است كه … اگر كسي اين دو شب را به گفت‌وگوي علمي بپردازد، از هر عبادتي برتر است.”

اعمال شب بيست و يكم:

اعمال اين شب بر دو قسم است، قسم اول دعاهايي كه مربوط به دهه آخر ماه رمضان است و قسم ديگر اعمال مخصوص شب بيست و يكم، كه به اين شرح است:

1- دعايي است كه در “مصباح المتهجد” و “كافي” نقل شده است كه در شب بيست و يكم خوانده مي‌شود كه به شرح زير است:

يا مُولِجَ اللَّيْلِ فِى النَّهارِ وَ مُولِجَ النَّهارِ فِى اللَّيْلِ

اى فرو برنده شب در روز و اى فرو برنده روز در شب

وَ مُخْرِجَ الْحَىِّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ مُخْرِجَ الْمَيِّتِ مِنْ الْحَىِّ

و اى بيرون آورنده زنده از مرده و بيرون آورنده مرده از زنده

يا رازِقَ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ

اى روزى دهنده هركه را خواهى بى حساب

يا اَللّهُ يا رَحْمنُ يا اَللّهُ يا رَحيمُ

اى خدا، اى بخشاينده، اى خدا، اى مهربان

يا اَللّهُ اَللّهُ يا اَللّهُ

اى خدا، اى خدا، اى خدا

لَكَ الاْسْماءُ الْحُسْنى وَالاْمْثالُ الْعُلْيا وَالْكِبْرِياءُ وَالا لآءُ

از آن تو است نام‌هاى نيكو و نمونه‌هاى والا و بزرگى و نعمت‌ها

اَسْئَلُكَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ

از تو خواهم درود فرستى بر محمد و آل محمد(ص)

وَاَنْ تَجْعَلَ اسْمى فى هذِهِ اللَّيْلَةِ فِى السُّعَداءِ

و نام مرا در اين شب در زمره سعادتمندان قرار دهى

وَ رُوحى مَعَ الشُّهَداءِ

و روحم را با شهدا مقرون سازى

وَاِحْسانى فى عِلِّيّينَ وَاِساَّئَتى مَغْفُورَةً

و احسان و نيكوكاريم را در بلندترين درجه بهشت و گناهانم را آمرزيده كنى

وَاَنْ تَهَبَ لى يَقينَاً تُباشِرُ بِهِ قَلْبى

و به من يقينى عطا كنى كه هميشه با دلم همراه باشد

وَاِيماناً يُذْهِبُ الشَّكَّ عَنّى

و ايمانى به من بدهى كه شك و ترديد را از من دور سازد

وَتُرْضِيَنى بِما قَسَمْتَ لى

و بدانچه روزيم كرده‌اى خشنودم سازى

وَآتِنا فِى الدُّنْيا حَسَنَةً وَفِى الاْخِرَةِ حَسَنَةً

و بدهى به من در دنيا نعمت نيك و درآخرت نعمت نيكو

وَقِنا عَذابَ النّارِ الْحَريقِ

و نگهدارى ما را از عذاب آتش سوزان

وَارْزُقْنى فيها ذِكْرَكَ

و روزيم كنى در اين شب از ذكر خود

وَشُكْرَكَ وَالرَّغْبَةَ اِلَيْكَ وَالاِْنابَةَ

و سپاسگزاريت و اشتياق و بازگشت بسويت

وَالتَّوْفيقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ الِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِمُ السَّلامُ

و توفيق براى انجام آنچه را موفق داشتى بدان محمد و آل محمد را كه بر او و بر ايشان سلام باد

2- مرحوم “شيخ كفعمي” از “سيد بن باقي” نقل كرده است كه در شب بيست و يكم مي‌خواني:

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ

خدايا درود فرست بر محمد و آل محمد

وَاقْسِمْ لى حِلْماً يَسُدُّ عَنّى بابَ الْجَهْلِ

و چنان بردبارى بهره ام كن كه ببندد بر من در نادانى را

وَهُدىً تَمُنُّ بِهِ عَلَىَّ مِنْ كُلِّ ضَلالَةٍ

و هدايتى به من ده كه بر من منت نهد از رهانيدن از هر گمراهى

وَغِنىً تَسُدُّ بِهِ عَنّى بابَ كُلِّ فَقْرٍ

و بى نيازى به من بده كه درهاى انواع فقر را به تمامى بر من ببندد

وَقُوَّةً تَرُدُّ بِها عَنّى كُلَّ ضَعْفٍ

و نيرويى به من ده كه هرگونه سستى را از من بازگرداند

وَعِزّاً تُكْرِمُنى بِهِ عَنْ كُلِّ ذُلٍّ

و عزتى كه از هر خوارى مرا گرامى دارى

وَرِفْعَةً تَرْفَعُنى بِها عَنْ كُلِّ ضَعَةٍ

و رفعت مقامى كه بدان وسيله مرا از هر پستى بلند كنى

وَاَمْناً تَرُدُّ بِهِ عَنّى كُلَّ خَوْفٍ

و امنيتى كه بوسيله آن هر ترسى را از من دور كنى

وَعافِيَةً تَسْتُرُنى بِها عَنْ كُلِّ بلاءٍ

و تندرستى كه بدان وسيله مرا از هر بلايى بپوشانى

وَعِلْماً تَفْتَحُ لى بِهِ كُلَّ يَقينٍ

و دانشى كه به آن هر يقينى را بر من مفتوح گردانى

وَيَقيناً تُذْهِبُ بِهِ عَنّى كُلَّ شَكٍّ

و يقينى كه بدان وسيله هر شك و ترديدى را از من دور سازى

وَدُعاءً تَبْسُطُ لى بِهِ الاِْجابَةَ فى هذِهِ اللَّيْلَةِ

و دعائى كه اجابتش را بر من بگسترانى همين امشب

هذِهِ السّاعَةِ السّاعَةِ السّاعَةِ السّاعَةِ يا كَريمُ

و در همين ساعت، همين ساعت، همين ساعت، همين ساعت اى بزرگوار

وَخَوْفاً تَنْشُرُ لى بِهِ كُلَّ رَحْمَةٍ

و ترسى به من بده كه هر رحمتى را بدان وسيله بر من بگسترانى

وَعِصْمَةً تَحُولُ بِها بَيْنى وَبَيْنَ الذُّنُوبِ حَتّى اُفْلِحَ بِها

و مرا چنان خودنگهدار كن كه همان حالت ميان من و گناهان حائل شود

عِنْدَ الْمَعْصُومينَ عِنْدَكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ

و بدان وسيله در پيشگاه معصومين (و خود نگهداران) درگاهت رستگار باشم اى مهربانترين مهربانان

3- به فرموده “شيخ مفيد”، در اين شب صلوات بسيار فرستد و بر ظالمان بر آل محمد(ص) و همچنين بر قاتل اميرمومنان(ع) بسيار لعن و نفرين فرستد و هم براي خويش و پدر و مادرش و ساير مومنان و مومنات دعا كند.

دعا براي وجود مبارك امام زمان(عج) و فرج آن حضرت، يكي ديگر از اعمال اين شب است. در روايتي كه “سيد بن طاووس” از حماد بن عثمان نقل كرده مي‌خوانيم:

در شب بيست و يكم ماه مبارك رمضان به محضر امام صادق(ع) شرفياب شدم. امام از من پرسيد كه آيا غسل كرده‌اي؟ گفتم: آري امام(ع) حصيري طلبيد و مرا نيز به كنارش فراخواند. آن حضرت (ع) مشغول نماز شد و من نيز نزديك آن حضرت، نماز مي‌خواندم. وقتي كه از نمازها فارغ شديم، آن حضرت دعا كرد و من آمين گفتم و اين كار ادامه داشت تا صبح طلوع كرد. امام(ع) اذان و اقامه گفتند و برخي از خدمتكاران را فرا خواند و نماز صبح را به امامت آن حضرت(ع) بجا آورديم.

امام صادق(ع) بعد از نماز، به تسبيح و تقديس پروردگار پرداخت و بر پيامبر(ص) درود فرستاد و براي مومنان دعا كرد، آنگاه به سجده رفت و ساعتي در سجده بود و در آن مدت جز صداي نفس حضرت چيزي را نمي‌شنيدم، سپس دعايي خواند از جمله در دعايش عرض كرد:

وَ أسْألُکَ بِجَميعِ ما سَأَلْتُکَ وَ ما لَمْ أَسْأَلْکَ،

از تو تقاضا مى کنم به جميع آنچه که تو را با آن خواندم و آنچه را نخواندم،

مِنْ عَظيمِ جَلالِکَ ما لَوْ عَلِمْتُهُ لَسَأَلْتُکَ بِهِ،

ازعظيم جلال تو که اگر مى‌دانستم، تو را با آن خواندم

أَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد وَ أَهْلِ بَيتِهِ،

از تو مى‌خواهم بر محمد و اهل بيتش درود بفرستى

وَ أَنْ تَأْذَنَ لِفَرَجِ مَنْ بِفَرَجِهِ فَرَجُ أَوْلِيائِکَ وَ أَصْفِيائِکَ مِنْ خَلْقِکَ،

و اجازه فرج و ظهور کسى را بدهى که با ظهور او گشايشى در کار اولياى تو و برگزيدگان از خلقت ظاهر مى‌شود

وَ بِهِ تُبيدُ الظّالِمينَ وَتُهْلِکُهُمْ،

و به وسيله او ظالمان را نابود و هلاک مى‌سازى.

عَجِّلْ ذلِکَ يا رَبَّ الْعالَمينَ.

اى پروردگار عالميان، در ظهورش تعجيل فرما

پس از آن امام(ع) سر از سجده برداشت، عرض كردم: جانم به فدايت! شما براي فرج كسي دعا كرديد كه با فرج او گشايشي در كار دوستان و اولياي الهي حاصل خواهد شد، مگر آن كس شما نيستيد؟ امام(ع) فرمود: نه! او قائم آل محمد است.

آنگاه امام صادق(ع) نشانه‌هاي ظهورش را بيان كرد و در ادامه فرمود: ” شب و روز،‌ منتظر ظهور مولايت باش، زيرا خداوند هر روز در شان و كاري است و انجام كاري او را از كار ديگر باز نمي‌دارد” (و توقع امر صاحبك ليلك و نهارك، فان الله كل يوم هو في شان، لا يشغله شان عن شان)

نكته:

از شب بيست و يكم، دهه آخر ماه رمضان شروع مي‌شود كه بسيار پرارزش و مغتنم است، در هر شب از شب‌هاي اين دهه، غسل مستحب است و روايت شده است كه رسول خدا(ص) در هر شب از شب‌هاي دهه آخر ماه رمضان غسل كرد.

همچنين اعتكاف در مساجد جامع در اين دهه مستحب است و فضيلت فراوان دارد و در روايتي از رسول خدا(ص) اعتكاف در دهه آخر ماه رمضان برابر دو حج و دو عمره شمرده شده است.

رسول خدا(ص) در دهه آخر ماه رمضان در مسجد معتكف مي‌شد. بسترش را جمع مي‌كرد و آماده و مهيا و با نشاط به شب‌زنده‌داري و عبادات مي‌پرداخت (بسياري از مسلمانان نيز در اين امر به آن حضرت اقتدا مي‌كردند) برخلاف آنچه بعضي از ناآگاهان مي‌پندارند كه با گذشت شب‌هاي قدر برنامه ماه مبارك رمضان تمام شده است.

منابع:

مفاتيح نوين، آيت الله ناصر مكارم شيرازي و همكاران، نوبت و سال چاپ: بيست و دوم 1389، ناشر:انتشارات امام علي بن ابي طالب(ع)

افزایش قیمت دلار ، ارز

دلار

دلار

به گزارش مشرق، دیروز اقتصاد ایران شاهد افزایش عجیب قیمت دلار و سکه بود؛ به طوری که نرخ دلار از مرز 5400 تومان عبور کرد و حتی برای دقایقی به رکورد 5700 تومان هم رسید. سکه طلا هم در بازار آزاد یکشنبه به یک میلیون و 830 هزار تومان افزایش پیدا کرد. نکته دیگر این‌که نرخ فروش دلار و یورو با آنچه روی تابلوی صرافی‌ها ثبت می‌شود حدود 500 تومان فاصله داشت.

دلار 5800 تومانی دستاورد دولت برجام و تلگرام!

کیهان افزایش قیمت ارز را بررسی کرده است:‌ بازارهای ارز و بورس کشور به قدری ملتهب شده که طی روز گذشته قیمت دلار با بیش از 400 تومان افزایش به آستانه 5800 تومان رسیده و شاخص بورس هم نزدیک به 500 واحد ریزش کرده است.

هرچند افزایش‌های افسارگسیخته و حیرت‌انگیزی که نرخ دلار در سال گذشته تجربه کرد، اخبار بالا رفتن این ارزها را به یک موضوع پیش پا افتاده و معمولی تبدیل کرده ‌اما در این مدت به قدری ارزش پول ملی کم شده که هیچ کسی نمی‌تواند در مقابل آن انگشت حیرت به دهان نگیرد.

روز گذشته یک رکوردشکنی خیره‌کننده دیگری رخ داد و نرخ دلار در آستانه 5800 تومان قرار گرفت. جالب اینجاست که نگاهی به آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد قیمت دلار دقیقا در فروردین سال قبل 3776 تومان بوده است؛ به عبارت دیگر طی یکسال اخیر بیش از 50 درصد از ارزش پول ملی کم شده است.

دولتی که مدعی ثبات اقتصادی در کشور بود و طی چهار سال نخست خود همواره از ثبات نرخ ارز و کاهش تورم سخن می‌گفت، در حال حاضر کشور را در اوج ثباتی قرار داده است به نحوی که در همین چند روز آغازین فروردین ، نزدیک به 800 تومان گران شده است!

یعنی طی کمتر از 20 روز اخیر، قیمت دلار، 2/5 برابر یکسال رشد کرده، رقمی که احتمالا در هیچ کجای جهان اتفاق نمی‌افتد ولی در زمان مدیریت دولت تدبیر و امید! رخ دادن چنین اتفاقاتی بعید نیست.

قیمت دلار در ابتدای روز گذشته 5200 تومان بود اما هرچه زمان گذشت بر قیمت آن به شکل چشمگیری افزوده می‌شد، چنانچه ابتدا با عبور از ارقام 5300 و 5400 تومان، از 5500 تومان هم گذشت و رقمی در حدود 5800 تومان را به جای گذاشت.

اوضاع کنونی بازار ارز به‌گونه‌ای است که شائبه رضایت دولت از افزایش قیمت دلار را تقویت می‌کند، چند روز پیش هم از قول مرتضی افقه (اقتصاددان) نوشتیم که: «متاسفانه برخی افرادی که می‌خواهند نرخ ارز افزایش یابد به روی دولت نفوذ دارند.» این موضوع وقتی اکبر ترکان به عنوان مشاور رئیس‌جمهور گفت: «اینکه قیمت دلار بالا رفت کار خوبی بود» قوت بیشتری گرفت.

در حال حاضر که ظاهرا قیمت دلار در بودجه 97، 3500 تومان تعیین شده و از سوی دیگر قیمت آن در بازار به بیش از 5800 تومان رسیده، بدین معناست که دولت در سال جاری تاکنون به ازای هر دلار در بودجه 2200 تومان درآمد بیشتری کسب می‌کند که تقریبا 65 درصد بیشتر است.

در همین راستا، حسینعلی حاجی دلیگانی در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم، با بیان اینکه ظاهرا دولت به دنبال افزایش قیمت ارز است چراکه اقدامی برای مدیریت بازار انجام نمی‌دهد، گفت: دولت افزایش قیمت ارز را مدیریت می‌کند تاهفته‌ای حداقل 200 تومان به قیمت دلار و یورو افزوده شود.

وی با ‌اشاره به اینکه اگر رئیس‌جمهور مخالف افزایش و تلاطم بازار ارز است، مدیران ارشد بانک مرکزی را برکنار کند، گفت: صداقت رئیس‌جمهور در عمل به وعده‌های انتخاباتی برای مردم رنگ باخته است.

پرواز سکه تا یک میلیون و 900 هزار تومان

قیمت سکه هم روز گذشته یک افزایش عجیب و غریب را تجربه کرد و به بیش از یک میلیون و 900 هزار تومان افزایش پیدا کرد. در شرایطی که مجددا حدود 200 هزار تومان حباب در قیمت آن ایجاد شده و راهکارهای بانک مرکزی برای کنترل قیمت سکه هم موثر نبوده است.

سکه که در فروردین سال گذشته حدود یک میلیون و 220 هزار تومان قیمت داشته، در حال حاضر حدود 700 هزار تومان رشد کرده و رقم شگفت‌آوری را ثبت کرده است. افزایش قیمت سکه در سال اخیر به قدری زیاد بود (هم از جهت کمیت و هم از جهت کیفیت) که در آخرین مورد آنکه مربوط به روز گذشته است حدود 120 هزار تومان افزایش داشته است.

ریزش شدید بورس در پی افزایش قیمت دلار

در همین زمینه، شاخص بورس هم نزدیک به 500 واحد ریزش کرد تا یک روز بسیار بد را تجربه کرده باشد. به عبارت دیگر در شرایطی که سال جاری به عنوان سال حمایت از تولید داخلی نامگذاری شده و باید سرمایه جذب بورس شوند، می‌بینیم تمایل به خروج نقدینگی از بورس ایجاد شده و از سوی دیگر تمایل برای ورود به بازارهایی مثل دلار و سکه شکل گرفته است.

بر همین اساس یکی از فعالان بورسی روز گذشته در گفت‌وگو با کیهان اعلام کرد: با بالا رفتن قیمت دلار، بازار بورس به ویژه سهام صنایع افت کرده و فعالان بورس به این دلیل از دولت ناراضی بوده و در بورس غوغا به پا شده است.

در همین راستا، فارس هم گزارش داد؛ وضعیت بازار سهام یک هفته قبل از برگزاری یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی بورس، بانک و بیمه در حالی همچنان شاهد ریزش نماگرها و افت حجم و ارزش معاملات سهام است که بی‌اعتمادی نسبت به چشم‌انداز بازار و همچنین عدم برنامه‌ای مدون برای حمایت از بازار سهام باعث شده تا اندک پول‌های پارک شده در بازار نیز راه بازار ارز را در پیش گیرد.

سر برجام سلامت!

این همه اتفاقات تلخ در حوزه اقتصاد و کاهش پی‌درپی ارزش پول ملی در حالی است که دولت روحانی مدعی بود در سایه برجام، مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم حل خواهد شد. روحانی مدعی بود که «آنچنان گشایشی برای مردم درست می‌کند که اصلا نیازی به یارانه نداشته باشند»! در همه این سال‌ها، دولت با پافشاری متعصبانه روی دستاوردهای نداشته برجام، همه توجه خود از ظرفیت‌های داخلی را به غرب و گشایش از آن سو معطوف کرد و از توان داخلی به معنی واقعی غفلت کرد.

ذلتی که در این سال‌ها به‌خاطر آمدن بی‌فایده و بی‌خاصیت چند هیئت غربی به ایران به مردم تحمیل شد،ذلتی که در عکس یادگاری وزیر و برخی دست‌اندرکاران با هواپیماهای نو به ایران تحمیل شد و خلاصه همه کرنش‌هایی که در برابر فرانسوی‌ها در پروژه رنو و پژو تحمل شد،حالا و یکباره باطن سیاه خودش را در گرانی افسارگسیخته ارز نشان می‌دهد و در کوچک‌تر شدن ساعت به ساعت سفره مردم.

تلگرام راه نجات است!

اما دولت به جز دستاورد برجام، یک دستاورد دیگر هم برای خود متصور است و بر سر آن بارها هیاهو کرده و قطعا خواهد کرد و آن چیزی نیست جز تلگرام. در همه این سال‌ها دولت با تعصبی مثال‌زدنی دست بیگانگان را در سفره اطلاعاتی ایران باز گذاشته و اجازه داده آنها هرچه می‌خواهند ببرند و بخورند! سرگرم کردن مردم به بازی باز و بسته کردن تلگرام در حالی است که اساسا بحث یک پیام‌رسان نباید مسئله اول یک کشور شود و در هیچ کشوری در دنیا هم چنین اوضاع را مشاهده نمی‌کنیم، اما اینجا روحانی هر روزی به بهانه‌ای یادی از تلگرام می‌کند!

سرگرمی و دیگر هیچ!

واقعیت این است که اینها سرگرمی‌های خوب دولت هستند! دولت باید در این روزها جواب بدهد که نتیجه وعده دوم بهمن آقای روحانی که گفته بود خیال مردم راحت باشد چه شد!؟ باید جواب بدهد توئیت دوماه قبل رئیس‌بانک مرکزی که گفته بود: «با کمال تعجب بعضی به محض مشاهده تغییراتی در قیمت ارز، شتاب‌زده از دلال‌ها و سوداگران سبقت می‌گیرند و با بزرگ‌نمایی تغییرات قیمت، چنان اظهار خوشحالی می‌کنند که کم از شادی ترامپ ندارد ولی این شادی دیری نمی‌پاید و براساس روند هرساله، در ماه‌های بهمن و اسفند، مسیر کاهشی پیدا می‌کند» به کجا رسید!؟ آیا دلار ارزان شده و مردم خبر ندارند!؟

به ظن قوی این روزها باید بازهم شاهد برخی اظهارات حاشیه‌ساز باشیم، از اجبار به رفتن به بهشت تا امکان نقد معصوم و دختران خیابان انقلاب و هزار سناریوی دیگر!

دولتی که همه دستاوردش برجام و تلگرام باشد، در یک طوفان بازار ارز همه چیز را می‌بازد و مردم را با انبوهی از وعده‌ها تنها می‌گذارد، وعده‌هایی که به ضرب آنها رای مردم را گرفت و حالا حامیان و مروجان دیروزش هم یکی پس از دیگری توئیت می‌زنند و خودشان را لعنت می‌کنند که چرا باعث فریب مردم شده‌اند! میزان کفایت دولت برای اداره امور کشور از همین چیزها به خوبی معلوم است!

وطن امروز

– دولت به دنبال افزایش قیمت ارز است

«وطن‌امروز» از التهاب بازار ارز گزارش میدانی تهیه کرده است:‌ دلار صبح دیروز در شروع ساعات مبادلات 5400 تومان، در انتهای ظهر 5700 تومان و در ساعت‌های پایانی روز 6000 تومان معامله شد. رکوردی بی‌سابقه که تنها طی یک روز، ساعت به ساعت قیمت دلار بیشتر و بیشتر شد؛ شاید زمانی که این گزارش را می‌خوانید قیمت دلار به بیش از 6000 تومان هم رسیده باشد. این اتفاقات نشان می‌دهد برعکس اظهارات سیف، ثبات 5/3 ساله ارز صوری و حبابی بوده است زیرا دلیلی وجود ندارد که طی کمتر از چند ماه دلار 3700 تومانی رشد 40 درصدی داشته و به 6000 تومان برسد. طبق مشاهدات خبرنگار «وطن‌امروز» حال و هوای میدان فردوسی باز هم مانند روزهای پایانی سال 96 پرالتهاب شده است. صرافی‌ها طبق معمول 5 ماه گذشته (از ابتدای آذر ماه) به کلی ارز نمی‌فروشند و تنها تبدیل به مراکز خرید تتمه ارزهای توریست‌های خارجی شده‌اند. هر چقدر صرافی‌ها در ظاهر بیکار هستند دلالان دوران خوش‌خوشان خود را سپری می‌کنند. نباید فراموش کرد بهشت دلالان نبود ارز در دست فروشندگان رسمی است، وقتی صرافی‌های بانکی و معتبر از فروش ارز امتناع کنند آنها می‌توانند هر طور که دل‌شان می‌خواهد قیمت را بالا و پایین کنند.

طی گفت‌وگویی که با یکی از خانم‌های ایستاده در صف صرافی‌های معتبر داشتیم متوجه شدیم برای دریافت ارز دولتی از ساعت 6 صبح بیدار شده و در صف ایستاده، ساعت 8 اسم‌نویسی انجام شده و کارت ملی او به همراه وجه نقدش دریافت شده است، او تا ساعت 3 بعد از ظهر منتظر ایستاده بود تا نامش خوانده شود و دلار 4900 تومانی دریافت کند. این خانم درباره روند گرفتن ارز دولتی گفت: اگر کمی از 8 دیرتر بیایید مسلما به شما ارز نمی‌رسد. این صرافی هر روز نزدیک به 50 نفر ارز می‌فروشد که هر شخص حقیقی بیش از 1000 دلار یا یورو نمی‌تواند دریافت کند. وی درباره اینکه چرا می‌خواهد ارز بخرد، گفت: شما چرا در صف ایستاده‌اید؟ مشخص است خوب سود دارد، چند وقت دیگر باز هم گران می‌شود، هیچ جایی به اندازه سرمایه‌گذاری در ارز سودآور نیست. کمی این طرف‌تر دلالان که تعدادشان از روزهای دیگر خیلی بیشتر شده است دلار را 5700 الی 5900 و یورو را از 6500 الی 6700 تومان معامله می‌کنند. طی ساعت‌های 13 الی 16 که در میدان فردوسی بودیم هر نیم ساعت یک‌بار قیمت دلار و یورو افزایش پیدا می‌کرد و به هیچ وجه قیمت ثابتی وجود نداشت.

وضعیت سکه هم به همین منوال بود با این تفاوت که قیمت آن از طریق فروشندگان رسمی در حال افزایش بود. دیروز سکه تمام طرح امام خمینی(ره) رکورد 2 میلیون تومان را شکست و بیش از این رقم توسط مراکز خرید معتبر معامله شد. ناگفته نماند روز گذشته قیمت غالب نرخ دلار بین 5700 تا 5800 تومان بود اما دلالان در برخی لحظات دلار را حتی تا 6000 تومان به فروش رساندند. در حال حاضر قیمت دلار هر دقیقه افزایش پیدا می‌کند؛ این اتفاق حتی در بحرانی‌ترین شرایط سال‌های 90 و 91 هم سابقه نداشته است. دیروز کمترین اظهار نظر دولتی درباره دلار را شاهد بودیم و شبکه‌های اجتماعی انتقاد بسیاری به بی‌تدبیری دولت در بازار ارز داشتند؛ البته حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در یک اظهارنظر قاچاقچیان اربیل و استانبول را عامل افزایش قیمت ارز معرفی کرد.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه اگر رئیس‌جمهور مخالف افزایش و تلاطم بازار ارز است، مدیران ارشد بانک مرکزی را برکنار کند، گفت: متاسفانه صداقت رئیس‌جمهور در عمل به وعده‌های انتخاباتی برای مردم رنگ باخته است. حسینعلی حاجی‌دلیگانی در گفت‌وگو با تسنیم، با بیان اینکه ظاهرا دولت به دنبال افزایش قیمت ارز است، چرا که اقدامی برای مدیریت بازار انجام نمی‌دهد، گفت: دولت افزایش قیمت ارز را مدیریت می‌کند تا هفته‌ای حداقل 200 تومان به قیمت دلار و یورو افزوده شود. این عضو کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به اظهارات روحانی و معاونانش درباره حفظ ثبات قیمت ارز در زمان انتخابات گفت: دوگانگی در عمل به وعده تنها محدود به قیمت ارز نیست، این پدیده دوگانگی در تورم و اشتغال نیز وجود دارد که متاسفانه توجه مردم به این موضوع جلب نشد. وی افزود: وقتی نرخ تورم از سوی دولت زیر 10 درصد اعلام می‌شود با واقعیت رشد قیمت‌ها تفاوت دارد، به عنوان مثال مواد خوراکی که از مهم‌ترین اجزای سبد مصرف خانوار است به طور متناوب با رشد شدید قیمت مواجه می‌شود و بازهم شاهد اعلام آمار تک‌نرخی درباره تورم هستیم.

حاجی‌دلیگانی با بیان اینکه متاسفانه کمیسیون اقتصادی مجلس توان مدیریت این حجم از معضلات اقتصادی که روزانه به این کمیسیون ارجاع می‌شود را ندارد، گفت: رئیس مجلس باید در این باره اعلام موضع کند، چرا که امروز در بحرانی‌ترین شرایط اقتصادی به سر می‌بریم و در ارجاع تمام موضوعات به کمیسیون اقتصادی باید تجدید نظر شود. وی گفت: حدود 3 ماه است طرح تحقیق و تفحص از بانک مرکزی را به کمیسیون اقتصادی ارائه کرده‌ام اما هیچ خبری از این طرح در دست نیست. به نظر می‌رسد کمیسیون اقتصادی مجلس ظرفیت بررسی این همه معضل اقتصادی کشور را ندارد. امروز این کمیسیون در یک فرد خاص خلاصه شده و این روند به نفع کشور نیست. وی با بیان اینکه نمایندگان مستقل مجلس درباره حفظ حقوق مردم کوتاه نخواهند آمد، گفت: اگر رئیس‌جمهور راضی به افزایش قیمت و تلاطم در بازار ارز هستند رسما اعلام کنند اما اگر ایشان از وضعیت موجود رضایت ندارند باید با برکناری رئیس بانک مرکزی تکلیف خود را با مردم روشن کنند.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به وجود تعداد زیادی اقتصاددان کارکشته برای مدیریت بانک مرکزی کشور گفت: رئیس‌جمهور باید تکلیف خود را با مردم درباره بازار ارز روشن کند و ادامه این وضع به ضرر منافع ملی ایرانیان است. وی با بیان اینکه هنوز وضعیتی که برای موسسات مالی و اعتباری پیش آمد را فراموش نکرده‌ایم، گفت: در پی بحران موسسات مالی و اعتباری حداقل 10 هزار میلیارد تومان به کشور خسارت وارد شد اما در نهایت کسی به عنوان مسؤول این بحران به مردم معرفی نشد.

پورابراهیمی: مدیریت بانک مرکزی در بازار ارز ناکارآمد بود

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه بانک مرکزی در مدیریت بازار ارز ناکارآمد بوده، گفت: طرح دوفوریتی کاهش نرخ ارز با جدیت پیگیری خواهد شد. محمدرضا پورابراهیمی گفت: فعالان اقتصادی به‌دلیل عدم مدیریت صحیح و ناکارآمدی بانک مرکزی منابع ارزی خود را به داخل کشور نیاورده یا بعد از صادرات منابع را به داخل کشور منتقل نمی‌کنند. وی افزود: از طرفی در تخلفات جدید دیده شده یک فعال اقتصادی درخواست واردات را ارائه می‌کند اما از ارز تخصیص داده‌شده به‌شکل دیگری در حوزه غیر تعریف‌شده استفاده می‌کند. رئیس کمیسیون اقتصادی با اشاره به جدیت در پیگیری طرح کاهش نرخ ارز تأکید کرد، مفاد طرح دوفوریتی کاهش نرخ ارز در نشست مشترک امروز دوشنبه با مدیران ارشد اقتصادی کشور پیگیری خواهد شد. یکی از محورهای اصلی این طرح بازگشایی حساب سپرده ارزی با ضمانت بانک مرکزی و پرداخت سود به این حساب‌ها است. پورابراهیمی ادامه داد: در این نشست مشترک بین دولت و مجلس که فردا (امروز) برگزار خواهد شد مقاماتی از بانک مرکزی به‌همراه رئیس کل این بانک حضور دارند. اگر در این نشست به این نتیجه برسیم که همه موضوعات برای ساماندهی بازار ارز عملی و برنامه زمانبندی برای انجام برنامه‌های مد نظر ارائه شود، طرح پیگیری نخواهد شد اما اگر توافق حاصل نشود طرح دوفوریتی را هفته آینده در مجلس به‌اجرا خواهیم گذاشت.

مردمسالاری

این روزنامه حامی دولت درباره رکوردشکنی‌های پی‌درپی در بازار ارز نوشته است: دلار آمریکا کانال 5 هزار و 700 تومان را هم پشت سر گذاشت و مثل این که تعطیلات نوروزی برای بانک مرکزی هنوز به اتمام نرسیده است. در کنار این مسأله بزرگ‌تری وجود دارد و آن عدم شفاف‌سازی توسط دولت و نهادهای مربوطه در مورد دلایل افزایش نرخ ارز است. این عدم شفافیت در میان مدت خسارت‌بار خواهد بود.به گزارش «مردم‌سالاری آنلاین»، در اذهان عمومی این تصور وجود دارد که تحرکات ضدایرانی و ضدبرجامی دولت ترامپ، زمینه‌ساز افزایش قیمت ارز در ایران خواهد بود و طی ماه‌های آتی قیمت دلار حتی به 7 هزار تومان هم خواهد رسید. چیزی که باعث شده تقاضای بسیار زیادی برای خرید دلار در جامعه ایجاد شود و به اصطلاح تب خرید ارز بالا بگیرد، این تصورِ در حال شیوع و تقریباً همگانی است.

شکل‌گیری این تصور می‌تواند برای اقتصاد ایران خانمان‌سوز باشد، چرا که تقاضای کاذب بسیار بزرگی برای دلار ایجاد خواهد کرد و اقتصاد ایران را بار دیگر وارد دوره عدم ثبات خواهد کرد. تورمِ ارزش دلار در میان مدت به دیگر کالاها نیز سرایت خواهد کرد و این امر موج تازه‌ای از تورم عمومی قیمت‌ها را به وجود خواهد آورد.اما واکنش دولت و بانک مرکزی در مقابل شکل‌گیری این تصور خطرناک چه بوده است؟ آن‌ها به جای شفاف‌سازی در مورد دلیل افزایش قیمت ارز، به این اکتفا کرده‌اند که بگویند بازار ارز آرام خواهد شد و کسانی که دلار می‌خرند، خودشان متضرر خواهند شد. اما آن‌ها که با هجوم به بازار ارز و بیش از همه با رجوع به دلال‌ها دلار می‌خرند، شاهدند که قیمت ارز، برخلاف گفته‌های بانک مرکزی، هر روز افزایش بیشتری را تجربه می‌کند. آن‌ها اصلاً چشم‌انداز ضرر را مشاهده نمی‌کنند که بخواهند از هجوم به بازار ارز، عقب‌نشینی کنند!دولت به صورت شفاف عنوان نمی‌کند که بالا رفتن ریسک سیاسی و اقداماتِ اول برنامه‌ریزی‌شده و دوم غافل‌گیرکننده دولت ترامپ، دلیل اصلی التهابات در بازار ارز است و مردم برای خنثی کردن این تحرکات، همکاری کنند و اندوخته‌های ارزی خود را به ریال تبدیل نمایند.

باید بدانیم که اگر تب خرید دلار و افزایش قیمت آن ادامه‌دار شود، اقتصاد ایران دوره‌ای دیگر از رکود و تورم را تجربه خواهد کرد و این امر باعث می‌شود تا تمام مردم (از جمله آن‌ها که اقدام به خرید دلار کرده‌اند) ضرر کنند. اگر چنین وضعیتی ایجاد شود، آن‌ها که دلار خریده‌اند و آن را با قیمت گران‌تری می‌فروشند، با پول‌های خود باید کالاهایی را بخرند که قیمت‌شان چندبرابر شده و بدین ترتیب آن‌ها نیز نفعی نخواهند برد.کشور همسایه ما، ترکیه، در سال 2016 با وضعیت مشابهی روبرو بود. بعد از این که کودتای 15 ژوئیه 2016 در ترکیه ناکام ماند، تنش بین غرب و ترکیه بالا گرفت و در نتیجه آن، التهابات بازار ارز و حتی بازار بورس در ترکیه را فرا گرفت. در اکتبر و نوامبر همان سال قیمت لیره به شدت سقوط کرد و به پایین‌ترین میزان در مقابل دلار آمریکا رسید. اردوغان در آن شرایط با صراحت عنوان کرد کسانی که در کودتا نام مانده‌اند قصد «خراب‌کاری اقتصادی» دارند و می‌خواهند اقتصاد ترکیه را نابود و بی‌ثبات کنند. وی از مردم ترکیه خواسته تا اندوخته‌های دلاری خود را برای تقویت ارزش لیره، بفروشند و به لیره تبدیل کنند.

این فراخوان اردوغان با استقبال بخش عظیمی از مردم ترکیه و طرفداران حرب عدالت و توسعه روبرو شد و در آن مقطع بحران ارزی ترکیه بدین ترتیب مهار شد.اما دولت و بانک مرکزی این روش را در ایران انتخاب نکردند. در ترکیه سعی شد با ترویج حس ملی‌گرایی، یک بحران ارزی تمام‌عیار مهار گردد. اما در ایران تنها به گفتاردرمانی اکتفاء شده و این گفتاردرمانی، خطر واضحی که در کمین اقتصاد ایران نشسته است را درنظر نمی‌گیرد. در واقع، شفاف‌سازی حلقه مفقوده سیاست ارزی بانک مرکزی است. وقتی این شفاف‌سازی غایب باشد و تصدیق نشود که دشمنی به نام ترامپ و کابینه‌اش، قصد خراب‌کاری اقتصادی در ایران را دارند، برنامه‌های لازم برای جلب همراهی و همکاری مردم، جهت مهار التهابات ارزی، نیز درنظر گرفته نخواهد شد.در واقع، همان‌چیزهایی که باید توسط مقامات دولتی در مورد دلایل افزایش قیمت ارز به ما گفته شود، گفته نمی‌شود و تنها به این گفته اکتفاء می‌شود که درآمدهای ارزی کشور، کفاف نیازهای ارزی را می‌دهد. در این میان فراموش می‌شود که با چشم طمع دولت فعلی آمریکا و رویکردهای ضدایرانی آن، شرایط بازار ارز در ایران طوری شده که نیازهای کاذب و غیراقعی در بازار شکل گرفته و خطر تا آن‌جا بالا گرفته که به تهدیدی جدی برای اقتصاد ایران تبدیل شده است.

فرضیه حبابی بودن نرخ ارز

همچنین روزگذشته پایگاه خبری المانیتور آمریکا در خصوص اتفاقات اخیر بازار ارز کشورمان در گزارشی اعلام کرد؛ افزایش نرخ ارز در ایران و تضعیف ریال نتیجه یک رفتار سرمایه گذاری است و آنچه مشاهده می‌شود بیشتر شبیه حباب است.پایگاه خبری یاد شده نوشت؛ ریال ایران حدود یک سوم ارزش خود را در بیش از یک سال گذشته از دست داده است اما این کاهش به طور مستقیم ناشی از ضعف اقتصادی نیست و بیشتر شبیه حبابی است که در آن مردم مشتاقانه با خرید دلار سرمایه گذاری می‌کنند.بیژن خواجه پور، یک مشاور تجاری ایرانی، عوامل مختلفی را مورد توجه قرار داده است از جمله مسائلی که به مدیریت و سیاستگذاری بانک مرکزی ایران بر می‌گردد مانند تک نرخی نبودن نرخ ارز و وجود یک اختلاف قدیمی میان نرخ‌های ارز رسمی و آزاد؛ این عوامل به عرضه ارز بر می‌گردد زیرا به در دسترس بودن دلار در بازار مربوط است.

وی فشار تورمی، بازده مورد انتظار سرمایه گذاری و شرایط روانی بازار را از جمله عواملی برشمرد که به تقاضای ارز برمی‌گردند.بررسی‌های این مشاور اقتصادی نشان می‌دهد، قیمت طلا 30.15 درصد افزایش یافته در حالی که نرخ بازار آزاد دلار 30.75 درصد بالا رفته است که تقریباً 2 برابر افزایش نرخ رسمی ارز در یک سال گذشته است.خواجه پور افزود: این در حالیست که نرخ تورم بر اساس آمار بانک مرکزی تنها با یک واحد افزایش به 9.6 درصد رسیده است. همچنین عباس ولدخانی، اقتصاددان نیز با استفاده از تحلیل سری زمانی، داده‌ها از سال 1960 تا سال 2002 را بررسی کرده است؛ در این دوره زمانی، کاهش ارزش ریال در مقابل دلار به طور متوسط سالیانه 13 درصد بوده است.

عامل چرخش اخیر مردم به سوی دلار و طلا

المانیتور در ادامه می‌پرسد، پس عامل چرخش مردم به سمت دلار و طلا که موجب ثبت رکوردهای بی سابقه برای این دو کالا شده است، چیست؟ و پاسخ می‌دهد؛ این یک رفتار سرمایه گذاری است. توانایی برای ایجاد ثروت در یک محیط اقتصادی با مشکلات مزمن ساختاری، مهارتی است که طبقه متوسط رو به بالا در طول دهه‌های گذشته فرا گرفته تا به این وسیله از خود در برابر کاهش ارزش واقعی حقوق و دستمزد، افزایش سطح قیمت‌ها و نبود اطمینان در فضای کسب و کار محافظت کند.این بدان معنی است که آنچه روزی پیش بینی می‌شد در زمان ضعف اقتصادی دنبال شود، در غیاب یا پیش از چنین ضعفی دنبال شده است، بنابراین آنچه ما امروز شاهد آن هستیم بیشتر شبیه یک حباب است.المانیتور ادامه می‌دهد، این نکته در خور توجه است که افزایش معاملات مسکن به ویژه در منطقه مرفه نشین شمال تهران و افزایش موازی پایگاه‌های اینترنتی گزارش گیری مالی به یقین کار پرداختن به سفته بازی ارز را آسان تر کرده است.

ایرانی‌ها می‌توانند قیمت‌های بازار آزاد را با استفاده از تلفن‌های همراه خود بررسی کنند، به نزدیک ترین صرافی بروند و ریال خود را به ارز خارجی تبدیل کنند.بنابراین این روزها، دیدن شهروندان منتظر پشت درب صرافی‌ها صبح اول وقت برای خرید دلار یا سایر ارزها چیز عجیبی نیست. در کنار تسهیل ورود مردم به بخش سفته بازی، بُعد مهم تر دیگری نیز برای این رفتار سرمایه گذاری وجود دارد. دلایل زیادی وجود دارد که خبرها در مورد چالش‌های بخش بانکی ایران از جمله اعتراض مالباختگان به موسسات مالی و لجبازی‌های آمریکا نیز در این زمینه موثر بوده اند.

بورس قرمز پوش زیر سایه بازار دلار

شاخص بورس در روزگذشته به علت جذابیت بازارهای رقیب مانند بازار ارز و سکه با 438 واحد افت به رقم 96 هزار و 341 واحد رسید.رونق معاملات بازارهای رقیب بورس مانند بازار ارز و سکه از جمله عوامل اصلی کاهش معاملات بورس و افت نماگر بازار سرمایه در روزهای معاملاتی پس از تعطیلات نوروزی است.همچنین افزایش نرخ سود تسهیلات بانکی و اوراق بهادار نیز عامل دیگری است که سبب شده فعالان بازارهای مالی از حجم فعالیت خود در بورس کاسته و به سراغ سایر بازارها بروند.افزایش ریسک‌های سیاسی و بین المللی نیز از جمله عوامل دیگری هستند که سبب احتیاط و محافظه کاری سهامداران شده است.بر اساس این گزارش،در معاملات روزگذشته 793 میلیون سهم، حق تقدم و اوراق بهادار به ارزش یک هزار و 756 میلیارد ریال در 61 هزار و 967 نوبت داد و ستد شد.بررسی شاخص‌های اصلی بازار سرمایه نشان می‌دهد شاخص قیمت (وزنی – ارزشی) که در آن ارزش سهام شرکت‌های بزرگ اثر بیشتری بر شاخص می‌گذارد 139 واحد و شاخص کل (هم وزن) که در آن ارزش و وزن همه شرکت‌های بزرگ و کوچک در محاسبه شاخص کل، یکسان در نظر گرفته می‌شود، 197 واحد کاهش یافت.

رکوردشکنی‌های پی در پی دلار

بعدازظهر روزگذشته و با تداوم انجام معاملات در بازار آزاد تهران، قیمت دلار روند صعودی خود را ادامه داد و تا لحظه تنظیم خبر در دامنه ۵۴۶۸ تا ۵7۰۰ تومان در نوسان بود؛ یورو هم 280 تومان گران شد.بنابر این گزارش، درجریان معاملات روزگذشه بازار آزاد تهران و در لحظه تنظیم این خبر قیمت دلار همچنان روند صعودی را ادامه داده و تا 5750 تومان هم بالا رفته است.در این میان برخی از صرافی‌ها البته نرخ‌های بالاتر از ۵۷۰۰ تومان را هم ارایه می‌دهند اما میانگین قیمت حدود 5600 تومان است.این گزارش می‌افزاید،هر دلار آمریکا در صرافی‌های بانکی ۴۹۵۰ تومان، در بازار آزاد بین ۵۴۶۸ تا 5700 تومان، یورو 6600 تومان، درهم امارات ۱۴۸۵ تومان، لیر ترکیه ۱۴۳۰ تومان بود.اما اولین تبعات افزایش بی‌ضابطه نرخ دلار، رشد قابل توجه قیمت طلا و سکه است که قیمت آن تناسب مستقیم با قیمت ارز دارد. روزگذشته با افزایش 500 تومانی نرخ دلار، سکه نیز رکورد زد و با رشد قیمت 126 هزار تومانی به بیش از یک میلیون و 890هزار تومان و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به 174 هزار تومان رسید که هر دو نرخ بی‌سابقه هستند.در این رابطه عضو هیات مدیره اتحادیه طلا و جواهر تهران اظهار کرده که افزایش تقاضا و بالا رفتن نرخ دلار مهمترین تاثیر را در جهش قیمت سکه داشته و تورم به وجود آمده، باعث شده مردم نقدینگی خود را به طلا و سکه تبدیل کنند.در این شرایط مسوولان مربوطه باید قبل از آنکه افزایش شدید نرخ ارز به سایر کالاها سرایت کند نسبت به کنترل و تعدیل نرخ آن اقدام کنند.

مردم حق دارند که دلار می‌خرند

هچنین عضو اتاق بازرگانی ایران در خصوص وضعیت بوجود آمده در بازار ارز معتقد است مردم برای این‌که ارزش پس اندازهای خردشان روز به روز کاهش پیدا نکند پس اندازهای خود را به طلا، سکه و ارز تبدیل می‌کنند. به گفته وی، دولت و بانک مرکزی باید یک بار برای همیشه تکلیف دلار را مشخص کنند. مجیدرضا حریری – نایب رییس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین – در گفت‌وگو با ایسنا، در پاسخ به این سوالات اظهار کرد: قیمت واقعی دلار مبتنی بر این است که بتوان چقدر ارز عرضه کرد و چه میزان تقاضا برای دلار در بازار وجود دارد که جوابگو باشد.وی با بیان این‌که دولت عرضه کننده ارز در ایران است افزود: از نظر تراز حسابداری، منابع ارزی که سالانه دریافت می‌کنیم حاصل درآمدهای نفتی و غیر نفتی است که از میزان مصارف ما بیشتر است، اما چون بیش از ۸۰ درصد این منابع ارزی در اختیار دولت قرار دارد، عرضه کننده عمده هم دولت است.این عضو اتاق بازرگانی ایران تصریح:‌ حالا یا دولت نمی‌خواهد به میزانی که بازار احتیاج دارد ارز عرضه کند یا اینکه بخشی از ارزی که در خارج از کشور دارد تحت کنترل بانک مرکزی نیست که بتواند به متقاضیان بدهد.

علاوه بر اینکه خروج ارز و خروج سرمایه از کشور وجود دارد که می‌تواند تراز حسابداری را مختل کند. همه این موارد دست به دست هم می‌دهد و نشان می‌دهد آن کسی که از نظر قانون و ضوابط عرضه و تقاضا بازیگر اصلی بازار ارز است – یعنی دولت و بانک مرکزی – باید برای یک بار تکلیف بازار را مشخص کنند.حریری ادامه داد: زمانی که دلار ۴۲۰۰ تومان شد سخنگوی دولت گفت که «خاطر رئیس جمهور مکدر شده است»، اما حالا نمی‌دانیم امروز که به بیش از ۵۰۰۰ تومان رسیده خاطر رئیس جمهور در چه حال است! بهتر است به جای این صحبت‌ها، مسائل را با مردم در میان بگذاریم. اگر منابع ارزی در دسترس دولت نیست و نمی‌تواند همه ارزی که در خارج دارد را مدیریت کند به مردم بگوید که توقعات مردم با اتفاقات واقعی که در اقتصاد می‌افتد هم سطح شود.

– خدمت ریجستری به گمرک

روزنامه قانون نوشته است:‌ طرح رجیستری گوشی‌های همراه، پرونده قطور و پرچالشی دارد که بارها مورد انتقاد کارشناسان و دست اندرکاران حوزه ICT کشور قرار گرفته است. رجیستری طرحی است که اجرایی شدن آن از ورود گوشی‌های قاچاق به کشور جلوگیری می‌کند و امنیت گوشی‌های وارداتی را افزایش می‌دهد.

در ابتدا به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم، این طرح چند سال به تعویق افتاد اما سرانجام در مهر96 با تشکیل کمیته‌ای متشکل از وزارت ارتباطات، وزارت صنعت، گمرک و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز با هدف جلوگیری از قاچاق موبایل در بازار، حمایت از حقوق مصرف‌کننده و ارائه خدمات پس از فروش، آغاز شد. در 10 سال اخیر و تا پیش از اجرای طرح ثبت و شناسه‌دار کردن گوشی‌های وارداتی به کشور، بالغ بر ۹۰ درصد گوشی‌هایی که وارد کشور می‌شد از مبدا غیررسمی و به صورت قاچاق بود.

از ابتدای این طرح، حدود ۱۰ برند گوشی شامل آیفون، موتورولا، گوگل پیکسل، بلک بری، ال جی، نوکیا، هواوی، سونی، تکنو، شیائومی و نیز دو مدل گوشی گلکسی S۹ و S۹+ که بیش از ۵۰ درصد بازار کشور را در اختیار دارند، مشمول این طرح قرار گرفتند و به صورت رسمی وارد بازار می‌شوند. مهم‌ترین انتقادی که در خصوص این طرح مطرح می‌شد، این بود که چرا تمامی برندها به صورت همزمان مشمول این قانون نمی‌شوند. این موضوع یک چالش و صورت مساله‌ای در میان اذهان عمومی و کارشناسان باقی گذاشت.

سوال اصلی این بود که چرا برندی که 70 درصد سهم بازار موبایل ایران را در دست دارد، قرار است به عنوان آخرین برند مشمول در این طرح قرار گیرد. این درحالی است که وعده‌های مسئولان برای رجیستری برند سامسونگ از تاریخی به تاریخ دیگر موکول می‌شود و به عقیده برخی کارشناسان این خلاف قانون است و به نظر می‌رسد دست‌های پشت پرده در این مورد دست به اقداماتی می‌زنند که به ضرر جامعه و به سود عده‌ای تمام می‌شود.

رجیستری سامسونگ از اوایل اردیبهشت

سامسونگ که قرار بود از 15 فروردین در طرح رجیستری قرار گیرد، اکنون از زنجیره رجیستری در امان مانده و اوایل اردیبهشت به عنوان زمان بعدی رجیستری مقرر شده است. چندی پیش معاون ستاد مبارزه با قاچاق کالا از ادامه اجرای طرح رجیستری گوشی‌های موبایل گفت: رجیستری برند سامسونگ از اوایل اردیبهشت آغاز می‌شود. به گفته حمیدرضا دهقانی‌نیا، در نیمه دوم سال ۹۶ نزدیک به نیمی از برندهای گوشی در بازار موبایل مشمول طرح رجیستری شدند.

این نشان می‌دهد که اجرای این طرح موفقیت‌آمیز بوده است؛ چراکه در این بازه زمانی، شاهد نرخ رو به رشد واردات رسمی گوشی و افزایش عایدی دولت از محل واردات این کالا بوده‌ایم». آن‌گونه که از سوی مسئولان ستاد مبارزه با قاچاق کالا اعلام شده، قرار است در روزهای آتی جلساتی برای زمان اجرای رجیستری برندهای باقی مانده با حضور متولیان این طرح تشکیل ‌شود و تصمیم‌گیری نهایی صورت گیرد. به این ترتیب انتظار می‌رفت سامسونگ به عنوان یکی از برندهایی که سهم بالایی در بازار ایران دارد به عنوان اولین برند مشمول طرح رجیستری قرار گیرد اما به گفته برخی مسئولان هنوز زمان قطعی برای آغاز اجرای این طرح در خصوص این برند مشخص نشده است.

مقایسه میزان واردات رسمی سال 95 و 96

نسبت به مدت مشابه سال قبل (نیمه دوم سال ۹۶ نسبت به نیمه دوم سال ۹۵) واردات رسمی گوشی موبایل از رقم ۸۳۰ میلیارد ریال به ۱۸۸۴ میلیارد ریال افزایش داشته است. برمبنای این آمار، واردات رسمی گوشی موبایل به کشور ۲.۵ برابر رشد داشته است. براساس آخرین آمار گمرک نیز، حجم واردات تلفن همراه از مبادی رسمی به کشور در 11 ماهه امسال نسبت به مدت مشابه پارسال 93 درصد رشد کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد درآمد‎های گمرک از محل واردات قانونی گوشی تلفن همراه در 9 ماهه امسال 150 درصد رشد داشته است. گزارش گمرک نشان می‌دهد در 11 ماهه سال 96 تعداد دو میلیون و 648 هزار دستگاه گوشی تلفن همراه به ارزش 419 میلیون و 651 هزار دلار به کشور وارد شد. این درحالی است که در 11 ماهه سال 95 یک میلیون و 440 هزار دستگاه گوشی تلفن همراه به ارزش 217 میلیون و 34 هزار دلار به طور رسمی از مبادی گمرک به کشور وارد شده بود؛ بنابراین در این مدت بیش از دو میلیون و 600 هزار دستگاه انواع گوشی تلفن همراه از طریق گمرکات وارد کشور شده است.

افزایش 100 درصدی واردات موبایل

سعید احمدخانی روابط عمومی گمرک در این‌باره به «قانون» می‌گوید: درآمد حاصل از واردات گوشی همراه 100 درصد افزایش یافته و واردات گوشی تلفن همراه در سال 96 نسبت به سال 95 دو برابر شده است.

میزان واردات کالا زیاد است، حدود 6 هزار قلم کالا وارد کشور می‌شود و به همین دلیل، آمار تفکیک شده از اقلام وارداتی را نداریم. واردات گوشی تلفن همراه سال 96 100 در صد نسبت به سال 95 افزایش یافته است؛ بنابراین زمانی که واردات موبایل دو برابر شده است، درآمد حاصل از آن نیز دوبرابر می‌شود. این آمارو ارقام نسبت به گذشته بی‌سابقه بوده است.

بریدن دست سودجویان از بازار

از طرفی سید مهدی میرمهدی کمیجانی، رییس اتحادیه فناوران رایانه در خصوص میزان موفقیت طرح رجیستری و صحبت‌هایی که درباره افزایش درآمد واردات موبایل مطرح شده است، به «قانون» می‌گوید:‌ کالاهایی که به صورت قاچاق وارد می‌شد، اکنون به صورت قانونی از گمرکات وارد می‌شود و تمام عوارض گمرکی و ارزش افزوده که باید به دولت پرداخت شود، در گمرکات وصول می‌شود و به همین دلیل افرادی که اقدام به واردات موبایل می‌کنند، مجبور هستند آن را از مبادی قانونی وارد کشور کنند. درآمد دولت در بخش واردات موبایل افزایش پیدا کرده است که جای شُکر دارد. امیدواریم این روند ادامه پیدا کند و واردات تمام کالاها به کشور قانونمند شود؛ مانند کالاهای IT که به هیچ عنوان نمی‌توانند آن را به صورت غیرقانونی وارد کنند، ICT نیز باید به همین شکل باشد.

با توجه به وضعیت نابسامان اقتصادی کشور، بدهی‌های دولت، کاهش فروش نفت و تحریم‌های پی در پی، افزایش درآمد دولت حاصل از واردات موبایل، خبر مسرت‌بخش و امیدبخش در ابتدای سال 97 است.

هنوز با رجیستری مخالفم

او در ادامه خاطرنشان می‌کند:‌ البته بنده هنوز مخالف با طرح رجیستری موبایل هستم اما اکنون بحث‌هایی مربوط به سودجویی‌هایی مطرح می‌شود که در سازمان تنظیم مقررات به آن نمی‌پردازند. در حال حاضر شرکت‌هایی وجود دارند که می‌توانند گوشی موبایل را رجیستر کرده و مقداری پول نیز دریافت کنند. از ابتدا گفته بودم که اگر به همین صورت انجام شود و بازرسی‌های خوبی صورت نگیرد، حقوق مصرف کننده پایمال می‌شود اما مسئولان باید نظارت و بازرسی دقیقی اعمال کنند و در جاهایی که فروش صورت می‌گیرد به نظارت بپردازند و به این اکتفا نکنند که یکی از واحدها اجناس خود را از مبادی قانونی وارد کشور می‌کند. ستاد مبارزه با قاچاق کالا باید به صورت رندم این اقدام را انجام دهد.

پیش از این گفته بودم که رجیستری اتفاق خوبی نخواهد بود اما راهکارهایی وجود دارد که بتوانیم از طریق آن به نتیجه برسیم. امیدواریم حرف بنده تایید نشده و حرف دوستان در سازمان تایید شود. با وجود این اوضاع اقتصادی و کاهش درآمدهای کشور ، می‌خواهیم که اتفاق مثبتی رقم خورده و عده‌ای با سودجویی پول هنگفتی را به جیب نزنند. به هر صورت این اتفاق (افزایش درآمد گمرک از واردات موبایل نسبت به سال گذشته) را به فال نیک می‌گیریم. امیدواریم بازرسی و نظارت بیشتری صورت بگیرد، تعداد بیشتری را گُسیل کرده و ایرادات طرح را کمرنگ کنند.

روابط جای ضوابط را گرفته است

میرمهدی کمیجانی معتقد است: اگر زمانی آمار گمرکات صفر شود که امکان ندارد، می‌توانیم بگوییم قاچاقی وجود ندارد اما زمانی که 9 درصد ارزش افزوده، پنج درصد عوارض گمرکی و چهار درصد مالیات علی الحساب پرداخت می‌کنیم، مبلغ بسیار زیادی می‌شود. به عنوان مثال اگر در نظر بگیرید قیمت گوشی آیفون حدود 6 میلیون باشد، زمانی که از مبادی قانونی وارد شود با رقم بسیار بالاتری به بازار راه پیدا می‌کند؛ بنابراین اختلاف قیمت بسیاری با گوشی موبایلی دارد که به صورت قاچاق وارد کشور می‌شود.

اکنون تعداد بسیاری کالا وارد کشور می شود که باید مبالغی را برای ارزش افزوده و… پرداخت کنند. در این میان افرادی که راه قاچاق را می‌روند، می‌توانند همه را دور بزنند. حتی افرادی را در سیستم دولتی با پول می‌‎خرند تا برای آن‌ها کار کنند. قاطعانه می‌گویم، متاسفانه در کشورمان تمام کارها با قانون پیش نمی‌رود، برخی مواقع روابط جای ضوابط را می‌گیرد و کارها با روابط انجام می‌شود و دوطرف سود می‌برند. با این موارد بسیار برخورد کردیم. در خصوص میزان موفقیت رجیستری و افزایش درآمد دولت از محل واردات موبایل تا بازار را رصد نکنم، نمی‌توانم بگویم 100 درصد درآمد کشور افزایش یافته است یا خیر. امیدواریم این اتفاق افتاده باشد.

بی عدالتی در اجرای قانون

رییس اتحادیه فناوران رایانه ادامه می‌دهد:‌ از روز اول اجرایی شدن طرح رجیستری بحث ما روی این بود؛ چرا برندی که 60 تا 70 درصد بازار را در دست دارد، به عنوان آخرین برند برای رجیستری انتخاب می‌شود؟ و برندهایی که سهم کمی را در بازار ایران دارند، در ابتدا مشمول طرح رجیستری می‌شوند.

و اینکه چرا دو مدل از یک برند مشمول این طرح اعلام می‌شود و مابقی آن اعلام نمی‌شود؟ اگر قرار است قانون اجرا شود، باید برای همه یکسان باشد. قانون نباید هیچ تفاوتی میان برندها بگذارد. برندی که مسئول آن نفوذ قوی در سیستم داشته باشد، دیرتر رجیستری می‌شود و این بی‌قانونی است. امیدواریم مسئولان سازمان تنظیم مقررات و ستاد مبارزه با کالای قاچاق بگویند تمام مدل‌ها همزمان رجیستری می‌شوند و هر روز یک مدل را اعلام نکنند، تا مردم و دست‌انداران تکلیف خود را بدانند.

بازار موبایل در انحصار عده‌ای انگشت شمار

او در پاسخ به این پرسش که آیا واردات موبایل در انحصار عده‌ای خاص قرار دارد یا خیر، گفت: در حال حاضر همین طور است.

برای مثال آیفون در انحصار چند شرکت خاص است که سرمایه بسیاری می‌خواهد. سامسونگ نیز در انحصار یک نفر است، البته آن شخص که به ایران صادر نمی‌کند بلکه نمایندگی‌هایی را انتخاب کرده که مالیات از آن‌ها اخذ شود و آن‌ها درگیر واردات و مسائل آن باشند.

به این ترتیب این انحصار را در گوشی موبایل داریم و نمایندگی در دست تعداد محدودی است اما در حوزه IT یک برند را 50 تا 100 نفر وارد می‌کنند و انحصار بین یک یا دو نفر نیست. این عدم انحصار رقابت ایجاد کرده اما در ICT این انحصار وجود دارد و مساله رقابت را در بازار ایران از بین برده است. اگر رقابت نباشد، بازار سالم نیز نخواهد بود.

در خصوص آینده رجیستری از ابتدا بدبین بودم، به این دلیل که در کشور ما قانون‌های بسیاری مصوب می‌شود اما هر قانونی که عده‌ای بتوانند از آن نردبانی برای رسیدن به اهداف شخصی خود ایجاد کنند، عملی و مابقی قوانین کنار گذاشته می‌شود، امیدوارم این قانون به طور صحیح اجرا و مدام پیگیری شود؛ نه اینکه مقطعی باشد و از آن استفاده شخصی کنند.

– مدیریت احمدی‌نژادی در بازار ارز

فرهیختگان درباره بازار ارز گزارش داده است:‌ کمتر از 24 ساعت از مقاله مسعود نیلی، مشاور و دستیار ویژه رئیس‌جمهور در امور اقتصادی نمی‌گذشت که یک‌دفعه دلار از حدود 5150 تومان رسید روز شنبه به بیش از 5500 تومان رسید. کارشناسان اقتصادی می‌گویند تمایل مسعود نیلی به گرانی دلار در مقاله روز شنبه که توسط روابط‌عمومی موسسه نیاوران برای رسانه‌ها پخش شد، یکی از دلایل مهم گرانی دلار صبح روز گذشته بوده است. مشاور اقتصادی حسن روحانی روز شنبه در مقاله‌ای ثبات نرخ ارز را به نفع تولیدکنندگان خارجی دانسته و تلویحا از گرانی دلار حمایت کرده بود. قیمت دلار که در آخرین ساعات خرید و فروش شنبه حدود 5150 تومان ثابت مانده بود، دیروز یکدفعه با آغازی توفانی روبه‌رو شد و رکوردهای عجیبی را رقم زد. رکوردهایی که آنقدر عجیب و غیرقابل باور بود که کسی باور نمی‌کرد قیمت دلار در روزهای آغازین سال 97 رکورد 5500 تومان را بزند.

اما معلوم نیست چه اتفاقی برای دلار افتاده که بازار این‌گونه به هم ریخته است، برخی کارشناسان، سکوت دولت در برابر گرانی افسارگسیخته دلار را مبتنی‌بر تمایل دولتی ها بر افزایش قیمت دلار عنوان می‌کنند. برخی کارشناسان اقتصادی علاوه‌بر تمایل دولت برای گرانی دلار، مدیریت احمدی‌نژادی دولت حسن روحانی را در رسیدن دلار به بالای 5500 تومان موثر می‌دانند و معتقدند بانک مرکزی به‌راحتی می‌توانست بازار را مدیریت کند، اما متاسفانه احمدی‌نژادی مدیریت کردن بازار ارز، کشور را نابسامان کرده است. کارشناسان معتقدند در سال‌های 91-90 که بحران ارزی رخ داد نیز تیم اقتصادی محمود احمدی‌نژاد مانند امروز بازار ارز را رها کرده و این روزها نیز داستان به شکلی دیگر اتفاق افتاده است. اما سوالی که این روزها اغلب از خود می‌پرسند این است که رئیس کل بانک مرکزی کجاست؟

دلیل نوسانات روانی است

محمد نصراصفهانی، اقتصاددان و عضو هیات‌علمی دانشگاه خوارزمی درباره علل نوسانات دلار به «فرهیختگان» گفت: «این نوسانات بیشتر به مسائل روانی و انتظارات مردم و کارگزاران اقتصادی برمی‌گردد. علت دیگر کسر بودجه پنهان و مشکلات مالی دولت است. علاوه بر این پیش‌دستی در مساله خروج آمریکا از برجام و تحریم‌های جدید است که می‌تواند در صادرات نفت و ذخایر ارزی تاثیر منفی داشته باشد. علت دیگر سیاستگذاری دولت است، شاید دولت تصور می‌کند افزایش قیمت ارز خارجی باعث تقویت اقتصاد می‌شود. همچنین گران بودن دلار باعث گران شدن واردات و سوق دادن مردم به سمت مصرف کالاهای داخلی می‌شود. هر کدام از این دلایل قرائنی دارد.»

عضو هیات‌علمی دانشگاه خوارزمی افزود: «مثلا صحبت‌هایی که مشاور اقتصادی دولت مبنی‌بر لزوم افزایش قیمت دلار بیان داشته است. همچنین برخی نظرسنجی‌ها و نظرسازی‌هایی که دلار را در سال 97 در بازه پنج تا 6 هزار تومان ارزیابی کرده‌اند. مجموعه این عوامل بازار را به این شکل درآورده‌اند.»

نصراصفهانی درباره عکس‌العمل دولت نسبت به این اوضاع گفت: «باید امیدوار بود دولت به‌گونه‌ای تدبیر کند که مردم مخصوصا دهک‌های پایین درآمدی آسیب نبینند و آثار منفی روی نرخ رشد و تولید و اشتغال نگذارد. نوعی نااطمینانی و نامعلومی در بازار حکمفرماست و سیاست دولت شفاف و روشن نیست. این نامعلومی و همچنین عدم اطمینان فعالان اقتصادی به سیاست‌های اقتصادی دولت، نرخ رشد اقتصادی و سرمایه‌گذاری آنقدر کاهش می‌یابد تا به صفر میل کند و در صورت اعمال برخی تحریم‌ها ممکن است نرخ رشد منفی نیز ایجاد شود.»

مساله اقتصادی نیست!

ابراهیم بهادرانی، مشاور اتاق بازرگانی نیز درباره دلایل گرانی دلار به «فرهیختگان» گفت: «ریشه این افزایش تقاضا اقتصادی نیست و پدیده‌ای غیر از مسائل اقتصادی است. طبق شنیده‌ها بحث فرار سرمایه مطرح است. در واقع تعدادی از مردم احساس ناامنی می‌کنند و افرادی نیز به جو ناامنی اقتصادی دامن می‌زنند. باید توجه داشت که اگر ترامپ برجام را تایید نکند اوضاع سخت‌تر می‌شود ولی در حال حاضر نیز شرایط مناسب نیست.»

مشاور اتاق بازرگانی تصریح کرد: «نکته دیگر این است که در امارات برای صرافی‌های رسمی سختگیری کرده‌اند و برای آنها پنج درصد ارزش افزوده اعمال می‌کنند. این صرافی‌ها هر سه ماه یک‌بار باید گزارش فعالیت دهند. حدود 60 درصد انتقال ارز از طریق دبی صورت می‌گرفت که اکنون با محدودیت مواجه شده است.»

بهادرانی درباره پیش‌بینی آینده دلار گفت: «این افزایش قیمت اقتصادی نیست که بتوان آینده را پیش‌بینی کرد؛ ولی مسئولان مملکتی برای هر کدام از این مسائل باید یک برنامه‌ای داشته باشند. اگر قرار باشد قیمت دلار همین‌گونه بالا برود همه‌چیز به هم می‌ریزد.»

ابهام در وضعیت اقتصادی کشور

عضو هیات نمایندگان اتاق ایران و عضو کمیسیون بازرگانی اتاق تهران در گفت‌وگو با «فرهیختگان» در مورد افزایش دوباره قیمت دلار در بازار ارز گفت: «وضعیت اقتصادی کنونی کشور بسیار مبهم است و در شرایط ابهام نمی‌توان اظهارنظر درستی در مورد چرایی افزایش قیمت دلار ارائه کرد.»

به گفته «سید رضی میری» یکی از مهم‌ترین دلایل پدید آمدن چنین وضعیتی، نبود شفافیت در اعلام وضعیت اقتصادی کشور از سوی دولت است. تا زمانی که دولت تمایلی به بیان سیاست‌های اقتصادی خود ندارد و معلوم نیست که در پشت پرده وضعیت کنونی چه می‌گذرد، افزایش افسارگسیخته قیمت ارز چندان دور از ذهن نیست.

وی نبود ثبات در روند اقتصادی کشور را یکی دیگر از دلایل مهم نابسامانی قیم ارز دانست و افزود: «در شرایط فعلی اقتصاد کشور مانند کشتی توفان‌زده است که گرفتار سیاست‌های اشتباه و عدم شفاف‌سازی دولت شده است.»

مردم نامحرم نیستند

دبیرکل خانه اقتصاد نیز در گفت‌وگو با «فرهیختگان» در مورد افزایش افسارگیسخته قیمت دلار در مدت اخیر معتقد است که دولت مردم را غریبه می‌داند و از این رو تلاشی برای شفاف‌سازی وضعیت پیش‌آمده نمی‌کند.

«مسعود دانشمند» با اشاره به تعطیلی روز گذشته صرافی‌های چهارراه استانبول تهران و حضور نیروی انتظامی در محل، گفت: «پدید آمدن چنین وضعیتی تنها یک معنا می‌تواند داشته باشد و آن، اینکه دولت از افزایش قیمت دلار چندان ناراضی به نظر نمی‌رسد. چراکه دولت مشاوران اقتصادی و اقتصاددانان خبره‌ای در اختیار دارد که با سیاستگذاری درست و صحیح می‌توانند بازار ارز را کنترل کنند، اما در حال حاضر واکنش دولت به این وضعیت، یک واکنش خنثی است.»

به گفته وی وقتی دولت هیچ اطلاعی از اقدامات و فعالیت‌های خود در کنترل یا عدم کنترل بازار ارز به مردم ارائه نمی‌دهد و به عبارت دیگر، مردم را نامحرم تلقی می‌کند، ناخواسته این تصور برای عموم ایجاد می‌شود که دولت در کنترل بازار ارز ناتوان است یا اینکه، از افزایش نرخ ارز منفعتی برای دولت حاصل می‌شود.

ارزش ریال کاهش یافته است

رئیس سابق اتاق بازرگانی، صنایع و معادن استان اصفهان نیز در گفت‌وگو با «فرهیختگان» گفت: «اینکه تصور کنیم قیمت دلار افزایش یافته، تصور نادرستی است. چراکه در واقع موضوع اصلی، کاهش قیمت ریال است، نه افزایش قیمت دلار.»

به گفته «حسن کسائیان» در حال حاضر و به دلیل تصمیمات اشتباه و فعالیت‌های اقتصادی نادرست دولت، ‌روزبه‌روز ارزش پول کشور کاهش می‌یابد. البته در شرایطی که دولت آن‌گونه که باید و شاید از صنعت کشور حمایت نمی‌کند، نباید انتظار داشت که وضعیت قیمت ریال و دلار روند ثابتی را طی کند. وی معتقد است که وابستگی شدید دولت به اقتصاد نفتی، هنوز هم اصلی‌ترین معضل اقتصاد کشور است. از سوی دیگر رکود تورمی حاصل از عدم ورود سرمایه‌گذاران خارجی به کشور، یک جنگ اقتصادی و روانی در ایران راه‌انداخته است.

کسائیان ادامه داد: «کاهش قیمت ریال همیشه هم به ضرر تولیدکننده نیست، اما از آنجا که کشور ما یک کشور وابسته به واردات است، کاهش قیمت ریال، تولیدکننده را به‌شدت متضرر می‌کند و درنهایت موجب تعطیلی صنعت می‌شود.»

افزایش قیمت دلار؛ دستاورد بعد از تعطیلات

عضو هیات نمایندگان و عضو کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران نیز در گفت‌وگو با «فرهیختگان» گفت معمولا در روزهای پس از تعطیلات، بازار ارز با نوساناتی همراه است و افزایش قیمت دلار در زمان کنونی را نیز مربوط به همین ایام می‌داند.» به گفته «مهرداد بازرگان» دولت نیز کنترل شرایط کنونی را رها کرده و سیاست خاصی را برای کنترل این وضعیت در پیش نگرفته است. وی معتقد است که عدم تعادل عرضه و تقاضا در بازار ارز موجب افزایش قیمت دلار شده است. علاوه‌بر اینکه بخش عمده‌ای از تبادل‌های ارزی به صورت مجازی و حواله‌ای انجام می‌شود.

پرویز صداقت، کارشناس اقتصادی نیز در گفت‌وگو با «فرهیختگان» درباره دلایل گرانی دلار بیان کرد که افزایش شدید قیمت دلار در سال 96 و 20 روز اخیر عمدتا ناشی از بحران سیاسی است که کشور دچار آن شده و چشم‌انداز برگشتن تحریم‌ها در اردیبهشت است؛ یعنی اینها عوامل روانی هستند که در حال حاضر قیمت دلار را بالا می‌برند.

وی در ادامه افزود که معتقدم افزایش نرخ ارز در شرایط حاضر ناشی از عوامل بنیادین نیست، عوامل غیراقتصادی فضای اقتصادی را ملتهب کرده‌اند. این اقتصاددان در پاسخ به این سوال که بانک مرکزی در کجای این تحولات قرار دارد، بیان کرد که از این منظر این تحولات فراتر از اختیارات نهاد ناظر پول است، لذا مساله کاملا سیاسی است. اما از یک منظر نیز به نظر می‌رسد این بازی را ابتدا خود دولت در سه ماهه چهارم سال گذشته برای تامین کسری بودجه آغاز کرده بود. بازی دولت با دلار گرچه در ابتدا از طرف خود دولت آغاز شد، اما در ادامه عوامل روانی موجب شد که کنترل و مهار قیمت دلار از کنترل دولت خارج شود. وی در ادامه گفت الان دیگر مساله، مساله سیاسی است و با مجموعه بحران‌هایی گره خورده است که امروز با آنها مواجهیم. اگر این بحران‌ها حل شوند، باز هم بحران ارزی حل نخواهد شد و ممکن است اندکی کاهش یا افزایش یابد.

وی در پاسخ به این سوال «فرهیختگان» که آیا گفته‌های حسام‌الدین آشنا مشاور رئیس‌جمهور با عنوان «ارز ارزان می‌شود اما نه با مماشات با محتکران جسور اسکناس و قاچاقچیان قهار اربیل و استانبول»، نیز گفت: «این عوامل به فرض هم که واقعیت داشته باشند، عوامل فرعی هستند. تقاضای سوداگرانه در همه دوره‌ها در بازار ارز وجود داشته است و مختص این دوره نیست، ولی واقعیت را نمی‌شود کتمان کرد، واقعیت بحران‌های سیاسی است که ما داریم و بدون حل آنها نمی‌شود بحران ارزی را حل کرد.»

چند دلیل گرانی دلار

دکتر وحید شقاقی شهری، پژوهشگر اقتصادی و استاد دانشگاه درباره گرانی ارز در روز گذشته به «فرهیختگان» گفت: «نرخ ارز از جمله پارامترهای نادر اقتصادی است که هم از سیاست‌های داخلی و هم از سیاست‌های خارجی تاثیر می‌پذیرد.»

وی افزود: «ضعف عملکرد دولت در سیاست‌های داخلی اقتصاد ایران کاملا مشهود است، به‌رغم اینکه سیاست‌های دشمنان ایران علیه اقتصاد ایران طراحی و اجرا می‌شوند، ضعف سیاست‌های داخلی هم خودش را نشان می‌دهند.»

در اقتصاد ایران اولا فشار بر منابع ارزی بانک مرکزی بسیار بالاست، به‌طوری که در سال 1396 حدود 50 میلیارد دلار صادرات نفت داشته‌ایم که از این 50 میلیارد دلار 14.5 درصد به شرکت نفت برای تجهیز و نوسازی اختصاص می‌یابد و مابقی آن در اختیار دولت قرار داده می‌شود که از این مقدار هم 20 تا 33 درصد به صندوق توسعه ملی واریز می‌شود.

شقاقی شهری ادامه داد: «به عبارتی دیگر از 50 میلیارد دلار ارز ناشی از فروش نفت، (با کسر 14.5 درصد سهم وزارت نفت) نزدیک به 42.5 میلیارد دلار ارز به اقتصاد ایران تزریق شده است. این درحالی است که در سال گذشته حدود 10 میلیارد دلار ارز مسافر از اقتصاد ایران خارج شده است، حدود 15 میلیارد دلار قاچاق کالا داشته‌ایم، حدود هفت (7) میلیارد دلار هم تراز منفی تجارت خارجی ما (تراز تجاری غیرنفتی) شده است که در مجموع (سه عدد) حدود 32 میلیارد دلار خروج ارز از کشور در سال گذشته داشته‌ایم.»

وی ادامه داد به عبارتی دیگر فشار بر منابع ارزی ایران بسیار زیاد است، طبیعتا در اینجا یک ضعف عملکرد در دولت هست؛ در مدیریت واردات، در کسری تراز تجاری غیرنفتی و عدم مدیریت واردات، در عدم ساماندهی ارز مسافرتی و در مبارزه با قاچاق کالا. اینها حوزه‌هایی است که دولت می‌توانست آنها را مدیریت کند تا فشار بر منابع ارزی کشور کم شود. از طرف دیگر نقدینگی 1500 هزار میلیارد تومان که بیش از 95 درصد آن سپرده‌های بانکی هستند، در این باره، بارها اقتصاددانان به دولت هشدار دادند؛ اقتصاددانان پیش‌بینی کرده‌اند که این حجم سپرده‌های بانکی روزی کار دست دولت خواهد داد. همچنین حدود 60 درصد منابع بانکی به دلیل مطالبات معوق و بدهی دولت به بانک‌ها، سرمایه‌گذاری بانک‌ها در بخش مسکن و… نیز بلوکه شده است. اما علاوه‌بر ضعف در مدیریت نقدینگی، عامل بعدی دلاریزه شده اقتصاد ایران است.

عمده کالاهای ایران به دلار وصل است. این سه مولفه (مدیریت ارز، مدیریت نقدینگی و دلاریزه شدن اقتصاد ایران) عوامل داخلی بحران ارزی هستند که ضعف دولت در هر سه مولفه مشهود است. اما در کنار عوامل داخلی، سیاست خارجی نیز در تشدید این ضعف مدیریتی موثر است. رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید در صورتی که ایران اصلاحات برجام را نپذیرید، اردیبهشت از برجام خارج خواهد شد که جو روانی این سناریوی آمریکایی به همراه ضعف مدیریتی داخلی در تشدید بحران ارزی موثر بوده است.

وی در مورد پیش‌بینی آینده نرخ ارز نیز اظهار داشت در چند ماه اخیر قیمت ارز از 4500 تومان به بیش از 5500 تومان رسیده است که این مقدار افزایش نرخ ارز، بار تورمی سنگینی را در فصل بهار به اقتصاد ایران تحمیل خواهد کرد. در حال حاضر حدود 40 درصد ریزش ارزش پول ملی داریم که این 40 درصد ریزش ارزش پول حدود 40 درصد قیمت کالاهای وارداتی را افزایش خواهد داد که این مساله برای اقتصاد بسیار خطرناک است، زیراکه خود افزایش قیمت کالا نیز در دور بعدی موجب افزایش نرخ ارز می‌شود. لذا این اتفاقات افتاد که مدیریت جو روانی حاصل از خروج آمریکا از برجام در دست ما نبود، اما مدیریت امور داخلی کاملا در دست دولت بود که نتوانست با مدیریت صحیح از بحران ارزی جلوگیری کند.

– تقاضای مشکوک دلار

روزنامه دولتی شهروند نوشته است:‌ دلار دیروز در بازار گردوخاک کرد و قیمت‌ها به سرعت و لحظه به لحظه تغییر کرد. تا آن‌جا که نرخ‌ها در چهارراه استانبول تا ٥‌هزار و ٩٠٠ تومان پیشروی کرد. کارشناسان بازارهای مالی درباره این تقاضای عجیب می‌گویند؛ نوسان دلار دلیل اقتصادی ندارد و بازار بیشتر تحت‌تأثیر رخدادهای سیاسی و تصمیم ترامپ درباره برجام است. آنها می‌گویند بسیاری از سرمایه‌داران، سرمایه خود را به دلار تبدیل کرده تا از ایران خارج کنند و البته ناصر موسوی‌لارگانی، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به محدودیت قانونی خروج ارز به «شهروند» می‌گوید: صرافی‌های غیرمجاز درحال خارج‌کردن ارزهای کشور هستند. او تأکید می‌کند: به‌ زودی بحرانی که موسسات مالی غیرمجاز برای ایران درست کرده‌اند، صرافی‌های غیرمجاز درست می‌کنند و جمع‌کردن این بحران بسیار هزینه‌بردار خواهد بود. او تاکید می‌کند دست‌های پنهانی که پیش‌تر در مؤسسات مالی غیرمجاز بحران‌آفرینی کرده بودند، حالا در بازار ارز و از کانال صرافی‌های غیرمجاز بحران‌سازی می‌کنند.

محمد خوش‌چهره، اقتصاددان هم به «شهروند» می‌گوید: نوسانات نرخ ارز تنها در یک روز مردم ایران را ١٠‌درصد فقیرتر کرد. او توضیح می‌دهد: این رشد به معنای کاهش ١٠‌درصدی ارزش پول ملی و فقیرترشدن مردم کشورمان است. به عبارتی، کارگر ایرانی نسبت به دیروز ١٠‌درصد فقیرتر شد و برای حفظ سطح درآمدی خود امروز باید بیش از دیروز کار کند و این زنگ خطر است. این اقتصاددان البته با اشاره به خطری که ذخایر ارزی را تهدید می‌کند، می‌گوید: دولت و شورای امنیت ملی باید هرچه زودتر برای وضع پیش‌آمده نشست اضطراری تشکیل دهد.

دلار بازار خریدوفروش خودرو را قفل کرد

نوسان تند دلار در روز گذشته بسیاری از صرافی‌ها را به حالت نیمه‌تعطیل کشاند و بازار خریدوفروش کالاهای وارداتی گرانقیمت تعطیل شد. سایت‌های فروش کالای اینترنتی ازجمله دیجی‌کالا، کالاهای وارداتی گرانقیمت ازجمله لپ‌تاپ و لوازم خانگی را حذف کرد و بازار خریدوفروش خودروی خارجی هم به تعطیلی کشیده شد. این موضوع درحالی رخ داد که محمد کشتی‌آرای رئیس اتحادیه طلا و ارز به «شهروند» گفت: با تعطیلی صرافی‌ها و قفل‌شدن خریدوفروش دلار مردم برای خرید طلا و سکه به بازار هجوم آورده‌اند. جالب اینجاست در بخش خودروهای وارداتی هم شرکت‌ها برای سودآوری بیشتر به‌ بهانه افزایش نرخ ارز اقدام به افزایش قیمت انواع محصولات خود کرده‌اند، این درحالی است که بازار خریدوفروش خودرو در چند ماهه اخیر راکد بوده و خبری از رونق فروش در آن نیست. به‌عنوان نمونه، نیسان تعدادی از محصولات خود را ١٠ تا ١٥‌میلیون تومان و رنو دو خودروی خود را ١٤ تا ١٧‌میلیون تومان افزایش داده است. علاوه بر این، در بازار هم قیمت سوزوکی با افزایش ٨‌میلیون تومانی با ١٦٨‌میلیون تومان، کپچر با افزایش ٤‌میلیون تومانی با ١٤٨‌میلیون و تیولی با افزایش ٦‌میلیون تومانی با قیمت ١٤٨‌میلیون تومان به‌ فروش می‌رسد.

در بخش خودروهای داخلی هم قیمت اکثر محصولات نسبت به روزهای گذشته تغییری نداشته و فقط عرضه محدود پژو ٢٠٦ تیپ ٢ باعث شده تا قیمت این خودرو در بازار افزایش ٥٠٠‌هزار تومانی داشته و با قیمت ٣٥‌میلیون و ١٠٠‌هزار تومان مورد معامله قرار می‌گیرد.

تقاضای وارداتی با ارز ۵‌هزار تومان به‌صرفه نیست

محمود جامساز از دیگر کارشناسان اقتصادی است که نسبت به آینده تولید داخل نگران است و معتقد است که تخصیص ارز براساس نیازهای واقعی اقتصاد صورت نگرفته است. او می‌گوید: متاسفانه در کشور تخصیص ارز براساس نیازهای واقعی اقتصاد صورت نگرفته است و در جاهایی تسهیلات داده شده که بیشتر در ارتباط با رانت و قدرت‌های اقتصادی و سیاسی رانتی بودند و در بخش تولید، سرمایه‌گذاری نشدند و به مصرف حوزه‌های غیرتولیدی نظیر بازارهای غیررسمی ارز و قاچاق و طلا و سوداگری رسیدند که در نتیجه منجر به تورم و تضعیف تولید و افزایش بیکاری شد.

او در ادامه سخنان خود می‌گوید: در زمان تعطیلات هم زمانی ‌که معامله‌ای نمی‌شد، دلار رشد کرد. تقاضای وارداتی با ارز ۵‌هزارتومان به‌صرفه نیست. ارز باید در کشور سرمایه‌گذاری شود. تحولات اخیر در نرخ‌های ارز مربوط به تقاضاهای وارداتی نیست و حجم بزرگی را در برنمی‌گیرد.

جامساز ادامه داد: شاید دولت هم‌اکنون با کمبود ارز روبه‌رو باشد و قادر نباشد که ارز را تزریق کند و شاید هم دولت با کمبود ارز روبه‌رو نیست و ارزهایی را در اختیار دارد که آنها را برای مواجهه با تحریم‌های بیشتری ‌که ممکن است رخ دهد و روزهای سختی که پیش‌رو دارد، ذخیره کرده باشد تا بتواند کالاهای بسیار ضروری را وارد کند.

به گفته او، ایران کشوری است که با بحران آب و عدم انباشت سرمایه و با بحران روابط سیاسی روبه‌روست و درگیر مسائل منطقه است که مقدار زیادی از قدرت مالی ایران را تحلیل برده است، ایمنی در اقتصاد را دولت باید به نحوی حفظ کند که مردم به دولت اعتماد داشته باشند.

مردم حق دارند که دلار می‌خرند

اواخر پارسال بود که محمد رضا پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نسبت به خروج ٣٠‌میلیارد دلار ارز از کشور در ماه‌های پایانی‌ سال و نگهداری ٢٠‌میلیارد دلار در شبکه خانگی خبر و نسبت به تبعات کاهش ارزش پول ملی در کشور هشدار داد. هشداری که چندان جدی گرفته نشد و آن‌گونه که حاتمی یزد کارشناس اقتصادی به «شهروند» می‌گوید درحال حاضر بسیاری از سرمایه‌داران درحال فروش دارایی‌های منقول و غیرمنقول و حتی خانه‌های خود و تبدیل آنها به دلار هستند. آن‌گونه که این کارشناس اقتصادی اعلام کرده بود به دلیل نبود ثبات اقتصادی این سرمایه‌داران دارایی‌های ارزی خود را از ایران خارج کرده و در کشورهای اروپایی سرمایه‌گذاری می‌کنند. شاید این رفتار در نگاه ابتدایی بسیار غیرمنطقی جلوه کند اما هستند کارشناسان اقتصادی که این رفتار را در شرایط فعلی اقتصاد منطقی می‌دانند. مجیدرضا حریری رئیس عضو اتاق بازرگانی ایران در این باره می‌گوید: مردم برای این‌که ارزش پس‌اندازهای خردشان روزبه‌روز کاهش پیدا نکند پس‌اندازهای خود را به طلا، سکه و ارز تبدیل می‌کنند. به گفته او، دولت و بانک مرکزی باید یک بار برای همیشه تکلیف دلار را مشخص کنند. حریری با بیان این‌که دولت عرضه‌کننده ارز در ایران است افزود: از نظر تراز حسابداری، منابع ارزی که سالانه دریافت می‌کنیم حاصل درآمدهای نفتی و غیرنفتی است که از میزان مصارف ما بیشتر است، اما چون بیش از ۸۰‌درصد این منابع ارزی در اختیار دولت قرار دارد، عرضه‌کننده عمده هم دولت است.

– صعود تاریخی دلار

روزنامه شرق درباره دلار گزارش داده است: دلار همچنان می‌تازد؛ به‌طوری‌که دیروز در نرخ‌های پنج‌هزار و ٦٠٠ و پنج‌هزار و٨٠٠ تومان خرید و فروش شد. اما این تمام ماجرا نبود؛ طبق معمول با روند افزایشی نرخ دلار، صرافی‌ها بار دیگر نرخ دلار را از روی تابلوی معاملات خود حذف کردند و باز هم تأکید کردند که دلار نداریم. بازار ارزی که مقامات بانک مرکزی بارها از ساماندهی آن سخن گفته بودند و اواخر سال گذشته وعده آرامش آن را داده بودند، در سال جدید و در تعطیلات نوروز بی‌سروصدا سرکش‌تر شده و گویا قرار نیست رام شود.

دلاری که بانک مرکزی مدعی بود افسار آن را از ابتدای دولت یازدهم در دست گرفته و تلاش زیادی برای آن داشته است، اما افسارش در دولت دوازدهم و اواخر سال گذشته از دست این نهاد پولی و بانکی رها شده و از نرخ پنج‌هزارتومان هم عبور کرده و دیروز در چهارراه استانبول در نرخ‌های پنج‌هزار و٦٠٠ تا پنج‌هزارو٨٠٠ تومان در نوسان بود. البته تاخت قیمت‌ها تنها در نرخ ارز خلاصه نشد بلکه قیمت انواع سکه نیز به‌دلیل آنچه که افزایش قیمت دلار نامیده شد، برای اولین‌بار در طول تاریخ به نرخ‌های بی‌سابقه‌ای رسید و بنا به گفته‌های محمد کشتی‌آرای، رکورد جدیدی را به ثبت رساند. به‌طوری‌که قیمت سکه در بازار آزاد به نرخ‌های یک‌میلیون‌و٩٠٠هزار تومان و تا دو ‌میلیون تومان هم رسید.

باوجوداین، هر چند برخی از کارشناسان و نمایندگان مجلس حال این روزهای بازار را به سمت عملکرد ضعیف این نهاد پولی و بانکی نشانه می‌گیرند، اما بانک مرکزی همچنان سکوت کرده و گویا تمایلی به اظهارنظر ندارد. شاید سکوتی که بانک مرکزی اختیار کرده به این دلیل است که با هر اظهارنظری دوباره این بازار متلاطم می‌شود و تأثیر منفی بر بازار خواهد داشت. نمونه این موضوع را می‌توان به صحبت‌های سال گذشته ولی‌الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی، درباره نوسانات ارزی ارتباط داد. همان زمان که نوسانات نرخ ارزی به قدری شدت گرفت که این مقام مسئول در سخنانی صراحتا اعلام کرد که نرخ ارز قطعا در روزهای آینده کاهش خواهد یافت؛ چراکه ذخایر بانک مرکزی در حد بسیار مناسبی است و جای نگرانی از این بابت وجود ندارد. اما بازار ارز بی‌توجه به این صحبت‌ها همچنان به تاخت‌وتاز خود ادامه داد تا اینکه از مرز پنج‌هزار تومان هم گذشت و در ایام تعطیلات نوروز بی‌سروصدا روندی افزایشی در پیش گرفت.

حال بعد از اینکه دلار از پنج‌هزار تومان عبور کرد، رئیس کل بانک مرکزی، دلیل اصلی اوضاع نامساعد فعلی را انتظارات اعلام کرد و با تأکید بر اینکه بازار ارز یکی از پیچیده‌ترین بازارهاست؛ اوضاع بازار را با وجود دلار پنج‌هزارو ١٠٠ تومانی مثبت ارزیابی کرد و از مناسب‌بودن تراز ارزی کشور اطمینان داد و در سوی دیگر بر این موضوع که بازار در بلندمدت دچار کسری و کمبود ارز نخواهد بود، تأکید کرد اما توضیح نداد که درحال‌حاضر با نوسانی که پیش روی بازار قرار دارد و قیمت‌ها در تلاطم هستند، بانک مرکزی چه کنترلی بر عوامل ایجادکننده این شرایط داشته و برنامه آن برای کوتاه‌مدت چیست؟ مثبت ارزیابی‌کردن بازار ارز در حالی است که دیروز نرخ دلار به پنج‌هزار و ٨٠٠ تومان رسید. باوجوداین، هر چند بانک مرکزی همچنان سکوت اختیار کرده است، اما قرار است رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد امروز در جلسه‌ای که کمیسیون اقتصادی مجلس ترتیب داده است، حاضر شوند و درباره نوسانات اخیر ارزی پاسخ‌گو باشند. برای همین نمایندگان مجلس تأکید می‌کنند که ارائه گزارش کلیشه‌ای مدیران بانک مرکزی درباره وضعیت بازار ارز قابل قبول نیست.

‌دلار نداریم

برای بررسی بازار ارز از لابه‌لای جمعیت عبور می‌کنم. وارد صرافی ملی می‌شوم. درباره نرخ دلار می‌پرسم که مسئول صرافی می‌گوید: امروز فقط فروش عمده دلار داشتیم و آن هم در نرخ چهار هزار و ٩٥٠ تومان بود. وارد صرافی دیگری می‌شوم. آقایی پاسخ می‌دهد: دلار نداریم اما نرخ دلار آزاد پنج هزار و ٦٢٠ تومان است. وقتی می‌پرسم که این وضعیت تا کی ادامه دارد، فقط می‌گوید که معلوم نیست اما با توجه به این شرایط دلار تا آخر هفته به هفت‌هزار تومان می‌رسد. مسئول یکی‌دیگر از صرافی‌ها می‌گوید: در این صرافی فقط ارز مسافرتی آن هم با پاسپورت و ویزا داده می‌شود. وارد صرافی بعدی می‌شوم. مسئول این صرافی می‌گوید: دلار نداریم. درباره ارز بانک مرکزی می‌پرسم که می‌گوید: ما ارزی از بانک مرکزی نمی‌گیریم. چراکه دراین‌صورت جنگ و دعوا می‌شود و می‌خندد.

او این را هم می‌گوید که روزی هزار نفر برای خرید دلار مراجعه می‌کنند و دست خالی برمی‌گردند. وارد صرافی ملت می‌شوم. صف متقاضیان برای خرید ارز بیشتر می‌شود. به‌سختی از لابه‌لای جمعیت عبور می‌کنم. همین که از نرخ دلار می‌پرسم، خانمی سرش را بالا می‌گیرد و می‌گوید دلار پنج‌ هزار و ٣٩٠ تومان است. از میزان ارزی که در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد، می‌پرسم که می‌گوید: تا ساعت دو فروش داشتیم و فروشمان فقط بالای ١٠هزار دلار است. صرافی دیگری می‌گوید: با اختیارداشتن مدارک تا سه هزار دلار هم می‌دهیم، اما به موجودیمان بستگی دارد. همین طور به راهم ادامه می‌دهم. وارد صرافی دیگری می‌شوم. او اما می‌گوید: نرخ دلار پنج‌هزار و ٨٠٠ تومان است و امکان دارد این نرخ بیشتر شود. البته دراین‌میان نیروی انتظامی نیز حضوری پررنگ دارد و دلالان از ترس آنها به‌صورت پنهانی اقدام به خرید و فروش ارز می‌کنند.

‌ تشدید گرانی‌ها

شهاب نادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از وضعیت نابسامان در بازار ارز که به چالش در بازارها منتهی شده است، گفت: متأسفانه علی‌رغم اینکه کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از ماه‌ها قبل درباره نوسانات بازار ارز به مسئولان ذی‌ربط هشدار داده بود، اما اقدام مؤثری برای مدیریت بازار صورت نگرفت. او در گفت‌وگو با خبرگزاری خانه ملت، اضافه کرد؛ یکی از لازمه‌های حمایت از بخش تولید و کالاهای ایرانی، ایجاد ثبات در بازار ارز است؛ اما متأسفانه در ابتدای سال ٩٧ قیمت دلار در ادامه روند صعودی به بیش از پنج ‌هزار تومان رسید و این وضعیت نامناسب، بعد از تعطیلات نوروز ادامه پیدا کرد. به گفته نادری؛ بخش تولید با این وضعیت بازار ارز با چالش‌های بیشتری روبه‌رو می‌شود و علاوه‌برآن قیمت کالاها و خدمات بیشتر گران می‌شود.

او همچنین از کاهش شدید قدرت پول ملی انتقاد کرد و ادامه داد؛ بانک مرکزی باید به این وضعیت نابسامان در بازار ارز خاتمه دهد؛ چراکه در چند ماه گذشته اقدام عملی برای مهار گرانی غیرمنطقی دلار انجام نشد و تیم اقتصادی دولت دوازدهم باید پاسخ‌گوی وضعیت موجود در بازار باشد؛ چراکه اگر قیمت دلار حتی براساس نرخ تورم نیز افزایش می‌یافت، باید قیمت این ارز نهایتا به حدود چهارهزارو ٤٠٠ تومان می‌رسید. آنچه مشخص است، این است که بخشی از افزایش قیمت دلار حبابی است؛ بنابراین باید این حباب با اقدامات اقتصادی از بین برود. او این نکته را هم یادآوری کرد؛ اینکه مدیران بانک مرکزی بخواهند در جلسه امروز کمیسیون اقتصادی مجلس به ارائه گزارش کلیشه‌ای درباره وضعیت بازار ارز بسنده کنند، پذیرفتنی نیست؛ چراکه دلار با قیمت حدود پنج‌هزارو ٤٠٠ تومان در بازار معامله می‌شود و بازار درحال‌حاضر با چالش جدی روبه‌رو شده است.

نادر قاضی‌پور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، نیز دراین‌باره به خانه ملت گفته است؛ در سال ٩١ به مردم در قالب هدفمندی یارانه‌ها ٤٥ دلار پرداخت می‌کردیم؛ اما در شرایط کنونی هشت دلار پرداخت می‌شود؛ درحالی‌که در سال ٩١ به کارگران ماهانه حدود ٧٠٠ دلار پرداخت می‌شد؛ اما درحال‌حاضر زیر ٢٠٠ دلار پرداخت می‌شود. او این را هم گفت که در سال گذشته بین ٢٠٥ کشور، ایران رکورددار کاهش ارزش پول ملی بود.

‌بی‌خبریم

مصطفی خانزاده، کارشناس بازار ارز، درباره نوسانات بازار ارز با بیان اینکه دقیقا نمی‌دانیم چه اتفاقی در بازار ارز رخ داده است، به«شرق» می‌گوید؛ به‌هرحال نرخ دلار در بازار روند افزایشی داشته است. البته تا روز شنبه خریدار زیادی برای دلار نبود؛ اما دیروز مردم زیادی برای خرید آمده بودند؛ یعنی روند افزایشی دلار روی خرید مردم تأثیرگذار بوده است. در واقع وقتی دلار از پنج‌هزارو صد به پنج‌هزارو ٦٠٠ تومان رسید، اغلب آنهایی که خرید داشتند، به سمت بازار روانه شدند. او با بیان اینکه واقعا اتفاقی در بازار ارز نیفتاده، اضافه کرد؛ شاید ارز مسافرتی از سوی بانک مرکزی افزایش یافته باشد.

دراین‌صورت می‌تواند در بازار آزاد تأثیرگذار باشد. به گفته این کارشناس ارز؛ البته امکان دارد عرضه دلار از سوی بانک مرکزی محدود بوده باشد و همین موضوع در افزایش نرخ دلار مؤثر بوده باشد. به نظر می‌رسد بانک مرکزی باید در بازار ارز دخالت کند. او با بیان اینکه چنین وضعیتی در بازار ارز طبیعی نیست، می‌گوید؛ دلار آزاد دیروز به پنج‌هزارو ٦٠٠ تومان رسید.

‌رکورد جدید سکه

ترکش قیمت ارز به بازار سکه و طلا هم رسید؛ تاجایی‌که قیمت سکه در ادامه روند افزایشی روزهای گذشته با جهش دیگری روبه‌رو شده و به یک‌میلیون‌و ٩٠٠ هزار تومان و حتی دو میلیون تومان هم رسید. محمد کشتی‌آرای، رئیس اتحادیه کشوری طلا و جواهر درباره نوسانات بازار سکه و طلا به «شرق» می‌گوید؛ عامل اصلی این افزایش فقط قیمت ارز است. این در حالی است که در دو روز گذشته قیمت جهانی طلا بدون تغییر بوده است؛ بنابراین تنها عاملی که قیمت طلا و سکه را افزایش داده است، فقط قیمت ارز بوده است؛ به‌طوری‌که در دو روز گذشته قیمت سکه تا حدود ١٥٠ هزار تومان افزایش قیمت یافته است. او اضافه می‌کند آنچه مسلم است، این است که قیمت ارز نه‌تنها در قیمت طلا و سکه تأثیر گذاشته است؛ بلکه در قیمت‌های هر کالای دیگری که مبدأ خارجی داشته، نیز تأثیرگذار بوده است.

کشتی‌آرای با تأکید بر اینکه دیروز قیمت سکه به یک‌میلیون‌و ٩٠٠ هزار تومان رسید، توضیح می‌دهد؛ این قیمت تاکنون در تاریخ نرخ قیمت سکه سابقه نداشته است. قیمت هر گرم طلا نیز سابقه نداشته است و به رقم ١٧٥ هزار تومان برای هر گرم رسیده است. او با بیان اینکه قیمت ربع و نیم‌سکه نیز به نسبت سکه افزایش یافته است، اضافه می‌کند؛ نیم‌سکه به بالای ٩٠٦ هزار تومان و ربع سکه به ٦٠٠ هزار تومان رسیده است؛ اما بیشترین افزایش قیمت در سکه تمام بوده است. کشتی‌آرای دلایل افزایش قیمت سکه را محدودیت در تهیه ارز می‌داند و تأکید می‌کند؛ خیلی از مردم ترجیح می‌دهند نقدینگی را به جای تبدیل ارز به سکه تبدیل کنند. او این را هم می‌گوید که همه قیمت‌ها چه در سکه و طلا و چه در بازار ارز بی‌سابقه بوده است و رکوردی جدید است.

* دنیای اقتصاد

– انفعال ارزی بانک مرکزی

این روزنامه حامی دولت نوشته است:‌ روز گذشته، فضای امنیتی در بازار وجود داشت که احتیاط در معاملات را بالا برد. در این فضا، معاملات به پشت خط‌های تلفن رفت. قیمت‌ها در گوش‌ها زمزمه شد و بدون معامله خاصی با قیمت‌های لفظی که لحظه‌به‌لحظه بالاتر می‌رفت، دلار از چند مرز مقاومتی عبور کرد. می‌توان گفت میزان شفافیت در بازار آزاد به کمترین مقدار خود در ماه‌های اخیر رسید و در این حالت، قیمت به‌راحتی با لفظ‌های متمادی صعود کرد. برخلاف معاملات دلار، فضای بازار سکه شفاف بود و این فلز گرانبها بیش از یکصد هزار تومان افزایش یافت.

قیمت‌های لفظی در بازار ارز

روز یکشنبه، فضای حاکم بر بازار ارز امنیتی بود؛ اتفاقی که ۳ اثر مهم از خود بر جای گذاشت؛ اول آنکه در ابتدای روز معامله‌گران در انجام خرید و فروش بسیار محتاط شدند و کمتر کسی حاضر بود حتی به‌صورت فیزیکی ارزی را با خود جابه‌جا کند. دومین اتفاق آن بود که معاملات در این فضای امنیتی به پشت گوشی‌های تلفن منتقل شد و شفافیت محدود معاملات محدودتر شد. در این فضا، بیشتر قیمت‌هایی که در بازار اعلام می‌شد، حالت لفظی داشت و در آن معامله‌ای صورت نمی‌گرفت. به گفته یکی از بازیگران ارزی در ابتدای روز بدون اینکه معامله خاصی صورت بگیرد، قیمت به سوی مرز ۵ هزار و ۴۰۰ تومان حرکت کرد. با بالا رفتن هرچه بیشتر قیمت‌های لفظی، برخی افراد هیجان‌زده شدند و تلاش کردند که اقدام به خرید ارز کنند. در واقع اتفاق سوم روز یکشنبه آن بود که در اواخر روز بازار بیشتر از لاک احتیاطی فاصله گرفت و هم زمان قیمت‌ها حالت رسمی‌تری به خود گرفتند. در این مقطع، وقوع چند معامله فیزیکی در بازار موجب شد که معامله‌گران محتاط بیشتر وارد بازار شوند.

با این حال در مجموع در فضایی که بر بازار ارز حاکم بود، قیمت‌ها در بازار بیشتر حالت لفظی داشت و خرید و فروش ارز به‌صورت فیزیکی بسیار کم صورت می‌گرفت. معاملاتی که در بازار ارز پشت خطوط تلفن انجام می‌شد، از شفافیت و پشتوانه برخوردار نبود. در چنین فضایی نمی‌توان قیمت قطعی برای دلار بازار آزاد روز یکشنبه اعلام کرد ولی آنچه مسلم است این ارز بدون معامله (یا با معاملات محدودی) در دامنه ۵ هزار و ۳۰۰ تا ۵۶۰۰ تومان حرکت کرد. آن‌سوتر در بازار سکه، فضای معاملات به‌واسطه حراج این فلز گرانبها شفاف‌تر بود. در این روز سکه تمام بهار آزادی در مقطعی حتی بالای مرز یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان معامله شد ولی در نهایت با افزایش عرضه با قیمت یک میلیون و ۸۹۰ هزار تومان به کار خود پایان داد. به گفته فعالان، عرضه سنگین سکه در حراج بانک کارگشایی در بسته‌های ۲۰۰ تایی موجب شد که از عطش خریداران کاسته شود و قیمت از کانال یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومانی عقب‌نشینی کند.

انتظارات عجیب صرافی‌ها

روز گذشته، به گفته فعالان، حجم معاملات در بازار به میزان بسیاری پایین آمده بود. با این حال، به‌واسطه بالا رفتن قیمت بدون معامله خاصی، جو هیجانی شکل گرفت که برخی از مردم را برای خرید دلار وارد بازار کرد. البته اکثر آنها نتوانستند ارز خود را تهیه کنند؛ چراکه تقریبا هیچ‌کدام از صرافی‌های حاضر در بازار مانند چند ماه اخیر تمایلی به فروش ارز نداشتند. به گفته یکی از بازیگران ارزی، صرافی‌ها انتظار دارند که از بانک مرکزی دلار ارزان دریافت کنند و همان را در اختیار متقاضی قرار دهند. این در حالی است که شایعاتی نیز در بازار وجود داشت که برخی صرافی‌ها دلار را با قیمت بانکی دریافت می‌کنند، ولی آن را به‌جای آنکه در اختیار متقاضی واقعی قرار دهند، در بازار آزاد به فروش می‌رسانند. به گفته فعالان، عرضه ارز با قیمت ارزان به صرافی‌های بانکی یکی از عواملی است که تمایل صرافی‌ها را به فروش ارز پایین آورده است.

آنها انتظار دارند در شرایط نوسانی از صرافی‌های دولتی ارز ارزان دریافت کنند و از رانت آن استفاده کنند. این در حالی است که در تمام صرافی‌های دنیا، صراف، ارز را از مردم تحویل می‌گیرد و به آنها می‌فروشد. نکته جالب آن است که عرضه ارز ارزان از سوی صرافی‌ها بارها موجب شده است که صف‌های طولانی در بازار تشکیل شود و بعضا نیز به بسیاری از افراد ارزی تعلق نگرفته است. تشکیل صف‌های طولانی به‌واسطه عرضه ارز ارزان به خودی خود سایر بینندگان را از لحاظ روانی تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و زمانی که تصویر این صف‌ها در فضای مجازی در حجم گسترده پخش می‌شود، بسیاری از افراد را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. با وجود تمام این اثرات، روز گذشته دو صرافی در خیابان فردوسی اعلام کردند که دلار را زیر کانال ۵ هزار تومان به فروش می‌رسانند. هر دو صرافی با صف‌ها طولانی مواجه بودند.

انفعال ارزی

در شرایطی که اخبار غلط و جوسازی‌های روانی، انتظارات افراد در خرید دلار را تحت‌تاثیر قرار داده است، بازارساز در مدیریت انتظارات روانی اقدام خاصی صورت نداده است. به گفته فعالان، در صورتی که بازارساز سعی نکند با روش‌های مختلف انتظارات خریداران ارزی را تحت‌تاثیر قرار دهد، روند فعلی می‌تواند ادامه دار شود. از نظر این دسته، توضیحات شفاف درباره اثرات اقدامات مختلف ترامپ نسبت به برجام یکی از متغیرهایی است که می‌تواند تا حدی شفافیت ذهنی را در میان معامله‌گران ایجاد کند. در کنار این، اکثر کارشناسان اعتقاد دارند از یک سو بازارساز باید به‌طور مستقیم با مردم وارد گفت‌وگو شود و از سوی دیگر با شفاف‌سازی بیشتر در معاملات ارزی مانع از خبررسانی‌های اشتباه در بازار شود.

جدا از انفعال در حوزه مدیریت انتظارات روانی، به‌نظر می‌رسد انفعال سیاستی نیز در بازار وجود دارد. بازارساز به‌طور معمول در مواجهه با نوسانات دلار به دو شکل برخورد کرده است که در مقاطع اخیر با موفقیت مواجه نشده‌اند. شکل اول آن است که دلالان از سطح بازار جمع شوند و اجازه معاملات در بازار داده نشود؛ روشی که در آن تنها صورت مساله پاک می‌شود؛ ولی پس از مدتی اثرات سوء زیادی در بازار به بار خواهد آورد. نمونه اخیر این موضوع اواخر سال ۹۶ بود که معاملات ارزی دلالان ممنوع شد و بازار برای سه هفته آرام گرفت.

با این حال، پس از این بازه زمانی نه تنها سرعت رشد قیمت بالاتر رفت، بلکه به‌واسطه فضای امنیتی دیگر شفافیتی نیز در معاملات ارزی وجود ندارد. نبود شفافیت فضای بیشتری را در اختیار نوسان‌گیران قرار می‌دهد که با جوسازی‌های روانی، پخش قیمت‌های اشتباه و معاملات صوری روند کلی قیمت و انتظارات را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. شکل دومی که بازارساز در مقاطع نوسانی گذشته بر آن تاکید کرد، عرضه ارز بوده است. این در حالی است که اکثر کارشناسان اعتقاد دارند در شرایطی که هیجان و بار روانی در بازار وجود دارد، بازارساز باید در درجه اول انتظارات را مدیریت کند و این موضوع تنها از طریق عرضه ارز میسر نیست. در کنار این، عرضه ارز ارزان از سوی بازارساز موجب می‌شود تقاضای اضافی و مازاد زیادی وارد بازار شود. در این شرایط، عده‌ای از کارشناسان پیشنهاد می‌دهند بازارساز سیاست‌های ارزی را با توجه به تجارب گذشته و بازخوردهایی که داشته است، تنظیم کند.

شماری از تحلیلگران باور دارند، بازارساز باید در درجه اول شرایط معامله شفاف را در بازار فراهم کند. برخورد امنیتی با دلالان در اواخر سال ۹۶ و رها کردن معاملات این دسته در اوایل سال ۹۷ به حال خود، موجب شده است که بازار کم عمق و ناشفافی شکل بگیرد که دامنه نوسانات را به‌طور هیجانی بالا می‌برد. در درجه دوم باید تمام تلاش‌ها در بازار صورت بگیرد که دامنه نوسانات به حد متعارفی بازگردد. این در حالی است که اگر به‌خاطر جلب نظرهای سیاسی، سیاست‌گذار تلاش کند قیمت را به سطوح پیشین بازگرداند، احتمال ماندگاری در آن سطوح، پایین خواهد بود. یکی از کارشناسان باور دارد، بازارساز در شرایط فعلی می‌تواند با استفاده از روش حراج هلندی و فروش دلار از قیمت‌های بالا توانایی بیشتری در مدیریت نوسانات داشته باشد.

* خراسان

– دولت با دلار چند-چند است؟!

خراسان درباره دلار گزارش داده است:‌ روز گذشته یکی از عجیب ترین روزهای بازار ارز کشور بود و قیمت دلار در بازار آزاد طی یک روز با نوسان 700 تومانی از حدود 5200 تا 5900 تومان افزایش یافت و اگرچه بازار ارز در محدوده قیمت کمتر از 5600 بسته شد، اما زلزله دلار روز گذشته با شدیدترین مقیاس طی پنج سال اخیر، ضمن یادآوری روزهای پر التهاب سال 1391، هراسی سنگین بر پیکره اقتصاد ایران انداخت. طبیعتا برای بحث مبنایی درباره وضعیت بازار ارز، باید متغیرهای اقتصاد کلان، نحوه برآورد قیمت ارز براساس این متغیرها و دیگر عوامل موثر در قیمت گذاری ارز، سیاست دولت درباره تعیین نرخ ارز، عوامل سیاسی و به ویژه تنش های خارجی اثرگذار بر بازار ارز و در نهایت فضای روانی مردم و فعالان اقتصادی را که موثر بر بازار ارز است مدنظر قرار داد ولی در این مجال کوتاه صرفا به بخشی از این موارد خواهیم پرداخت.

سیاه و سپید متغیرهای کلان اقتصادی

مروری بر وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی اثرگذار بر نرخ ارز نشان می دهد که نرخ تورم همچنان در محدوده تک رقمی، کمی کمتر از 10 درصد قرار دارد. با این حال تراز تجاری کشور از شرایط تقریبا صفر در سال 95 (که نشان دهنده برابری صادرات غیرنفتی و واردات رسمی است)، به منفی هفت میلیارد دلار (که به معنی فاصله هفت میلیارد دلاری ارزش صادرات غیرنفتی در مقایسه با واردات است) رسید. البته در این میان، درآمد صادرات نفت افزایش یافته است، چرا که قیمت نفت برمبنای اطلاعات سایت اوپک و سبد نفتی این سازمان، از حدود 45 دلار در سال 95 به حدود 55 دلار در سال 96 افزایش یافته است. به این ترتیب درآمد نفتی کشور بیشتر شده است. همچنین رشد نقدینگی در دی 96 به نسبت دی 95 حدود 22 درصد بوده است که رشد قابل توجهی نسبت به دوره های قبل نشان نمی دهد. در این میان، کاهش نرخ سود بانکی از اواسط سال گذشته بر روند بازار موثر بود اما باید توجه داشت در شرایطی که نرخ تورم کمتر از 10 درصد است، کاهش نرخ سود بانکی از 20 به 15 درصد به طور منطقی نباید باعث خروج منابع از بانک ها شود. به ویژه در شرایطی که بسته اواخر سال گذشته بانک مرکزی موجب جذب 230 هزار میلیارد تومان منابع بانکی با نرخ 20 درصد شد. به این ترتیب متغیرهای اقتصاد کلان شرایط خاصی را برای رشد افسارگسیخته نرخ ارز رقم نزده است.

تنش های بین المللی پیش رو

شاید بتوان تنش های سیاسی پیش رو در فضای بین المللی را بر فضای قیمت ارز موثر دانست. تهدیدهای رو به افزایش ترامپ و رویکردهای افراطی تر وی به ویژه با نصب چهره های ضد ایرانی در مناصب مختلف اجرایی و تهدید به لغو برجام و همراهی نسبی اروپایی ها با وی در فشار آوردن بر ایران به بهانه برنامه دفاعی موشکی کشورمان، عواملی است که جو روانی بازار ارز را به هم زده است. با این حال همه این تهدیدها، صرفا روی کاغذ است و در عمل به همان میزان که تحریم ها برداشته شده بود (که البته نشان دهنده رفع ناقص تحریم هاست)، روابط تجاری به صورت معمول ادامه دارد و فروش نفت تغییر چندانی نکرده است. هرچند تهدیدهای بین المللی روند سرمایه گذاری و برخی مناسبات اقتصادی بین المللی را تحت تاثیر قرار داده است.

سیاست ارزی دولت همچنان نامشخص

در چنین شرایطی که تنش های بین المللی، بازار ارز را تهدید کرده است، سیاست دولت در قبال نرخ ارز بسیار مهم و این سیاست و نحوه اعمال و شفاف سازی پیرامون آن، حیاتی است. به ویژه این که این عامل در تنظیم انتظارات روانی بازار ارز بسیار اثرگذار است. به عبارت دیگر حتی اگر موافق افزایش نرخ ارز هم باشیم، این روند افزایشی چون با چشم انداز غیرقابل پیش بینی و برداشت منفی مردم درباره توان مدیریت دولت و امکان مواجهه با تهدیدهای ترامپ همراه است، خطر قابل توجهی دارد و قطعا به فعالان اقتصادی اجازه برنامه ریزی را نمی دهد. طبیعی است که هرگونه فعالیت اقتصادی، به پیش بینی درآمدها و هزینه ها نیاز دارد. اگر این پیش بینی، به ویژه برای واحدهایی که در تامین مواد اولیه به کالاهای وارداتی نیاز دارند، به هم بریزد و نتوان برای قیمت ارز پیش بینی داشت، فعالیت اقتصادی قطعا با رکود جدی مواجه می شود. در چنین شرایطی مردم از زبان سخنگوی دولت، در اواخر سال گذشته شنیدند که رئیس جمهور از افزایش قیمت دلار مکدر شده است. در آن زمان قیمت دلار 4100 تومان بود، اما زمانی که قیمت به حدود 4600 تومان رسید، رئیس جمهور در برنامه زنده تلویزیونی، در پاسخ به مجری، به مردم اطمینان داد که قیمت دلار کاهش می یابد. این بی توجهی بازار به وعده های مسئولان دولت از یک سو و موضع دو مشاور رئیس جمهور یعنی آقایان دکتر مسعود نیلی و مهندس اکبر ترکان که تلاش برای تثبیت نرخ ارز را بیهوده توصیف کرده و افزایش نرخ ارز را گریزناپذیر دانسته بودند، مهم ترین پالس افزایش قیمت طی روزهای اخیر بود. در این میان، اختلاف نظر فاحش در دولت بر سر حیاتی ترین موضوع اقتصادی یک سال اخیر یعنی نرخ ارز، به شدت سوال برانگیز است و مشخص نیست اگر تیم اقتصادی دولت بر سر نرخ واقعی ارز به جمع بندی مشترکی نرسیده اند، چگونه بر سر یک میز می خواهند بازار بحرانی ارز را مدیریت کنند.

در این میان به نظر می رسد، دولت باید ضمن جمع بندی نهایی درباره نرخ ارزی که برای اقتصاد کشور مفید است و قابلیت تحقق توسط بانک مرکزی را دارد، اختلاف نظرها را بدون تعارف و فوت وقت، با حذف افراد یا یکسان سازی نظرات آنان انجام دهد و پالس های متفاوت به فعالان اقتصادی ندهد، چرا که فعالان اقتصادی علاوه بر سنگینی افزایش قیمت ارز، بدون هیچ دلیل منطقی بار سنگین تر اختلاف نظر و تشتت مدیریتی دولت را در زمینه نرخ ارز بر گرده خود تحمل می کنند.

در هر صورت باید توجه داشت که اثرات کوتاه مدت افزایش شدید نرخ ارز قطعا تشدید رکود به دلیل نااطمینانی فعالان اقتصادی از آینده نرخ ارز و توقف معاملات در بازارهایی مثل بورس و مسکن است. به عنوان مثال بازار مسکن که از نیمه دوم سال قبل به طور محسوسی به ویژه در تهران تکان خورده بود، پس از رشد غیرقابل پیش بینی قیمت ارز باز هم وارد رکود شد، چرا که فروشندگان به دلیل اثر احتمالی قیمت ارز بر افزایش قیمت مسکن، صبر می کنند تا گران تر بفروشند. در چنین شرایطی اگر دولت، تلخی شاید گریزناپذیر گرانی ارز را با تلخی غیرقابل توجیه اختلاف نظر و تشتت مدیریتی خود مضاعف کند، ممکن است اقتصاد کشور علاوه بر تشدید رکود با تورمی سنگین تهدید شود و وعده های دولت برای فقرزدایی در سال 97 به تشدید فقر منتهی شود.

* جهان صنعت

– سکوت و همراهی دولت در جهش قیمت دلار

این روزنامه اصلاح‌طلب نوشته است:‌ نوسانات بازار ارز به اوج رسید و دولتمردان همچنان در خواب به سر می‌برند؛ خونسردی و عدم واکنش نسبت به حال و روز این روزهای بازار ارز و سکه از جانب دولت نشان از رضایت نسبی دولت از این اوضاع نابسامان دارد.

حرف این بازار و آن بازار نیست و قیمت‌ها از هر سو در حال اوج گرفتن است. در مهرماه سال گذشته که دلار با قیمت‌های 3800 تومانی در بازار معاله می‌شد اکنون به 5800 تومان نیز رسیده است و در چند قدمی شش هزار تومان ایستاده است. سکه هم دست کمی از دلار ندارد و به کانال یک میلیون و 900 هزار تومانی رسیده است. سوال این است که آن همه حراج و پیش‌فروش در بازار سکه برای چه بود؟ غیر از حراج ذخایر کشور و نتیجه‌هایی ناممکن و به بار ننشسته.

در میان مردمی بودیم که نگران از اوضاع بازار و سرگردان در خیابان‌های فردوسی در حال عبور و مرور بودند. حرف روز مردم تنها یک چیز است، قیمت دلار و سکه.

گزارش میدانی «جهان صنعت» حاکی از آن است که باز هم مردم در خیابان فردوسی جمع شده‌اند و از صرافی به صرافی دیگری پا می‌گذارند؛ به این امید که شاید دلاری برای عرضه باشد اما صرافی‌ها ارزی نمی‌فروشند چون ارزی ندارند که بخواهند با آن معاملات بازار را رونق دهند. حتی اگر ارزی هم باشد کاملا منطقی است که این صراف‌ها نخواهند خرید و فروشی انجام دهند. وقتی قیمت‌ها در بازار لحظه‌ای تغییر می‌کند چگونه می‌توان با اطمینان به قیمت‌های یک ساعت بعد معامله کرد.

تابلوی خرید و فروش ارز نداریم تقریبا بر در تمامی صرافی‌ها دیده می‌شود. حتی نرخی هم اعلام نمی‌کنند و می‌گویند نرخی به ما اعلام نشده است. حتی صرافی ملی هم که به دیگر صرافی‌ها ارز می‌دهد نرخی برای ارزهایش اعلام نمی‌کند.

آن طرف‌تر پشت در بعضی از صرافی‌ها ازدحام زیاد مردم دیده می‌شود. عده‌ای نگران و نامطمئن از اینکه بتوانند دلار مورد نیازشان را تهیه کنند پشت در صرافی‌ها منتظر باز شدن در هستند تا راهی برای ورود به صرافی بیایند و حداقل تقاضایشان را از خرید دلار تامین کنند. از آنها که پرسیدیم چه قیمت‌هایی برای فروش به شما اعلام شده است؟ می‌گفتند هنوز به ما نرخی نگفته‌اند و تنها اعلام کرده‌اند منتظر باشید تا نرخ‌ها را اعلام و معاملات را آغاز کنیم.

اما آنچه حائز اهمیت است نقش پررنگ

دلال ها در بازار است. حتی با وجود شرایط امنیتی نیز هنوز هم هستند دلالانی که به دنبال سواری مجانی هستند و می‌خواهند از آب گل‌آلود ماهی بگیرند. دلال‌ها برخلاف صرافی‌ها دلار خرید و فروش می‌کنند، آن هم با قیمت‌های 5800 تومانی. هرچند این قیمت‌ها محدود به معاملات دلال‌های بازار نیست و هستند صراف‌هایی که با این قیمت‌های نجومی تنها دلار می‌خرند ولی فروشی ندارند.

همه اینها را اگر کنار هم بگذاریم به اقتصادی می‌رسیم شکست خورده و از هم پاشیده که از هر سو مورد حمله قرار گرفته و زخم‌های عمیقی بر تن و روح آن باقی گذاشته است.

در همین چند ماه قبل، بارها سیف اعلام کرد که قیمت‌های بازار مصنوعی است و خرید دلار در بازار باعث زیان خریداران می‌شود. سیف این صحبت‌ها را زمانی بر زبان می‌راند که قیمت دلار در بازار در کانال 4200 تومان قرار داشت. اکنون اما قیمت‌ها کمر بازار را خم کرده و در حال نزدیک شدن به قیمت 6000 تومان است.

اینجاست که با صراحت می‌توانیم بگوییم تمام اقداماتی که در سال گذشته بانک مرکزی در راستای کنترل نوسانات بازار انجام داد تنها حراج ذخایر ارزی کشور بوده و هیچ بازخورد مثبتی در بازار نداشته است.

بی‌اعتمادی مردم به دولت

مردم دیگر اطمینانی به این اظهارات ضد و نقیض ندارند. عدم اطمینانی در بازار و در میان مردم موج می‌زند. ارز و سکه به مامن امن عامه مردم برای پس‌انداز تبدیل شده و همین موجب می‌شود تقاضایشان را در بازار کاهش ندهند و هر روز بخواهند ارز بیشتری در پستوهایشان ذخیره کنند.

وقتی شرایط اقتصادی کشور نابسامان باشد مردم کاملا حق دارند به سمت بازارهایی بروند که برایشان سودآور باشد. در همین بازار ارز بیشتر از پنج ماه است که قیمت‌ها هر روز نوسان می‌کند. پس چه چیزی بهتر از آن است که در بازاری سرمایه‌گذاری شود که هر روز سودآوری‌اش بیشتر از گذشته می‌شود.

جالب‌تر از همه اینها سکوت مسوولان است. آن زمان که حسن روحانی به حرف‌هایش سعی داشت خیال مردم را راحت کند و بگوید که نگران بازار ارز نباشید اکنون برای این اوضاع نابسامان چه چیزی برای دفاع از تیم اقتصادی‌اش برای این التهابات دارد. شاید مسوولان نیز خود دیگر چیزی برای دفاع ندارند و تنها به سکوت اکتفا می‌کنند تا حداقل صحبت‌هایشان به التهابات بیشتر بازار دامن نزند. در این میان روز گذشته کمیسیون اقتصادی مجلس سیف و کرباسیان، وزیر اقتصاد را به مجلس کشاند تا به این همه آشفتگی در قیمت‌های بازار پاسخ دهند. از طرفی جبار کوچکی‌نژاد نماینده مردم رشت با طرح اولین سوال از رییس‌جمهور اعلام کرد که آشفتگی بازار ارز آسیب جدی به اقتصاد کشور وارد کرده است. بر اساس این موضوع بیش از ۱۰۰ نماینده نامه سوال از رییس‌جمهور را امضا کرده و نهایتا این نامه تحویل هیات‌رییسه مجلس دادند.

اکنون باید ببینیم رییس‌جمهور باز هم می‌تواند با صراحت اعلام کند که خیالمان از بابت بازار ارز راحت باشد و این نابسامانی‌ها به زودی مهار می‌شود!

با این اوصاف در این آشفته بازار ارز و سکه تنها یک چیز به ذهن می‌رسد و آن بهره‌کشی دولت از این همه نابسامانی است. درواقع دولت خود مسبب به وجود آمدن این شرایط است و آنچه شده خودخواسته بوده است. اما باید گفت حتی اگر دولت به دنبال کسری بودجه‌اش بوده توانسته در این مدت حجم زیادی سود به جیب بزند و منبع درآمد خوبی برای خود بسازد. شاید خود بانک مرکزی به این شرایط دامن می‌زند تا باز هم با افزایش قیمت‌ها، نقدینگی‌های بیشتر را از بازار جمع‌آوری کند.

در کنار این افزایش قیمت‌ها در بازار ارز و سکه سایر بازارها هم تحت تاثیر مستقیم این نوسانات قرار گرفته و قیمت بسیاری از اقلام از جمله اقلام وارداتی سر به فلک کشیده است. در یک کلام باید گفت اگر واکنش‌ها به این همه نابسامانی تنها سکوت مسوولان باشد باید به زودی اقتصاد کشور اعلام ورشکستگی کند و اگر چاره‌ای برای این همه آشفتگی اندیشیده نشود شاید باید منتظر بازخوردهای ناخوشایندی از سوی عامه مردم در واکنش به این همه افزایش قیمت باشیم.

طرح ۴ محوری مدیریت بازار ارز در مجلس

در همین حال رییس کمیسیون اقتصادی مجلس از تهیه طرحی در چهار محور برای مدیریت بازار ارز در این کمیسیون خبر داد و گفت قرار است در این جلسه با رییس کل و مسوولان ارشد بانک مرکزی این طرح به بحث گذاشته شود.

محمدرضا پورابراهیمی با اشاره به نابسامانی در بازار ارز و بالا رفتن نرخ دلار، اظهار کرد: با توجه به این نابسامانی کمیسیون اقتصادی پس از برگزاری جلسات ویژه‌ای طرحی با عنوان «ساماندهی بازار ارز» تهیه کرده است.وی با یادآوری این که التهاب در بازار ارز متاثر از دو عامل اساسی اعم از اقتصادی و غیراقتصادی شکل می‌گیرد و اینکه بررسی‌ها نشان می‌دهد عامل اقتصادی خاصی به وجود نیامده که در طول چند هفته ارزش پول ملی کشور ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش یابد گفت: عوامل غیراقتصادی که عمدتا فضای دلال‌بازی و سفته‌بازی است در این افزایش نرخ ارز بسیار مهم است.

نماینده کرمان تصریح کرد: بر این اساس و به دلیل اهمیت موضوع و این که نرخ ارز لنگر تصمیمات اقتصادی است کمیسیون اقتصادی مجلس ورود کرد و با تشکیل تیمی تخصصی از یک ماه قبل از پایان سال ۹۶ پیش‌نویس طرحی را آماده کرد که امروز در نشست مشترک با مسوولان ارشد بانک مرکزی و رییس کل بانک مرکزی به بحث گذاشته خواهد شد.

پورابراهیمی گفت: این طرح چهار محور دارد که یکی از محورهای آن بازگشایی مجدد حساب‌های سپرده‌های ارزی با الزام بانک مرکزی به ارائه تضمین برای تسویه سپرده‌های ارزی از طریق بانک‌های دولتی خواهد بود.

وی ادامه داد: با بازگشایی دوباره حساب‌های سپرده ارزی مردم ارزهایشان را آنجا سپرده‌گذاری کنند و هرگاه مایل بودند سپرده‌هایشان را پس بگیرند، با هر ارز خارجی و البته سودی طبق ارز خارجی باید به آن تعلق گیرد بر اساس بازه زمانی کوتاه میان‌مدت و بلندمدت که این موجب می‌شود بخش زیادی از منابعی که به خارج کشور رفته برگردد و بخشی از حساب‌های ارزی که به شکل جدا از سیستم بانکی نگهداری می‌شود به نظام بانکی برگردد.

رییس کمیسیون اقتصادی نگرانی مردم را برای تامین ارز خارجی در ماه‌ها و هفته‌های آینده یادآور شد که در یک بازه زمانی موجب فشار سنگین برای خرید ارز فیزیکی می‌شود چرا که بسیاری از تولیدکنندگان می‌خواهند برای سه یا شش ماه آینده ارزشان را به صورت تضمینی در اختیار داشته باشند.

وی در این‌باره گفت: یکی از اموری که خلا آن به شکل جدی احساس می‌شود نبود بازار متشکل سازماندهی شده است که باعث شده بازار کاملا غیرشفافی که بانک مرکزی مدیریتی بر آن ندارد شکل گیرد و میزان عرضه و تقاضا و کشف قیمت واحد ارز مشخص نباشد و ارز چندنرخی عامل فساد در اقتصاد ایران شده که بر این اساس دومین محور طرح یادشده تکلیف بانک مرکزی برای تشکیل بازار متشکلی است که همه اطلاعات مشخص شود.

پورابراهیمی از نبود تعریف مشخص و ضابطه‌مند در حوزه مدیریت صرافی‌ها و فقدان رتبه‌بندی آنها، مشخص نبودن مجوزدارها و فاقد مجوزها گفت و اینکه موضوع سوم طرح به ساماندهی صرافی‌ها اختصاص دارد برای تعریف سطح فعالیت آنها که باید در بازار متشکل مشخص شود.

نماینده مردم کرمان موضوع بعدی طرح تدوین شده در کمیسیون اقتصادی مجلس را تصمیم برای پیمان‌سپاری ارزی و حوالجات ارزی اعلام کرد و گفت: طرح آماده شده را امروز ارائه می‌کنیم که در صورت توافق ما با مسوولان بانک مرکزی طی نامه‌ای ابلاغ خواهد شد در غیر این‌صورت این طرح با ارائه به صحن علنی در قالب طرحی دوفوریتی در دستور کار قرار می‌گیرد که در صورت تصویب برای دولت تکلیف خواهد شد تا در ساماندهی بازار ارز اتفاقات مثبتی رقم بخورد.

وی در عین حال از اعلام آمادگی رییس کل بانک مرکزی برای اجرای طرح خبر داد و گفت: در صورت توافق با بانک مرکزی این بانک ظرف یک هفته موظف می‌شود این مجموعه اقدامات را عملیاتی کند که در نهایت به هر میزان عوامل غیراقتصادی در کنترل بانک مرکزی قرار گیرد قیمت ارز در اقتصاد ایران کاهش و ارزش پول ملی افزایش خواهد یافت.

پورابراهیمی تاکید کرد:‌ در حال حاضر نرخ ارز در بازار کاذب است و مبنای اقتصادی ندارد و اگرچه التهابات سیاسی، بورس و سفته‌بازی می‌تواند بر این بازار اثرگذار باشد، اما همین عوامل نیز باید در کنترل قرار گیرد.

رشد نجومی قیمت سکه

عضو هیات مدیره اتحادیه طلا و جواهر تهران نیز با اشاره به افزایش نجومی قیمت سکه تمام در عرض دو روز گفت: افزایش تقاضا و بالا رفتن نرخ دلار مهم‌ترین تاثیر را در جهش قیمت سکه داشته و تورم به وجود آمده، باعث شده مردم نقدینگی خود را به طلا و سکه تبدیل کنند.

محمد کشتی‌آرای درباره دلایل این جهش قیمت اظهار کرد: افزایش قیمت سکه هم‌ زمان با تقاضایی که در بازار به وجود آمد باعث افزایش شدید قیمت سکه شد؛ به طوری که روز گذشته برای اولین بار قیمت سکه به یک میلیون و 930 هزار تومان رسیده است.

وی ادامه داد: بزرگ‌ترین عامل افزایش نجومی قیمت سکه، بالا رفتن نرخ دلار است که باعث شده قیمت سکه به این شکل در آید و از طرفی هر گرم طلای ۱۸ عیار هم به ۱۷۰ هزار تومان برسد.

عضو هیات مدیره اتحادیه طلا و جواهر تهران افزود: پیش‌فروش سکه تاثیرچندانی بر بازار نداشته اما متقاضی را بیشتر کرده است. کسانی هستند که اکنون در حال تبدیل نقدینگی به طلا و ارز هستند و التهاباتی که در جهت افزایش قیمت ارز دامن زده شده است، جو روانی را به وجود آورده و تقاضا را در بازار افزایش داده است.

خروج سرمایه از یک نظام ورشکسته و سرمایه‌گذاری آن در یک بازار پر بازده نه‌تنها یک امر غیرعادی قلمداد نمی‌شود که بهترین انتخاب برای شرایط نابسامان اقتصادی محسوب می‌شود.

هرچند بتوان واکنش بازار به تهدیدهای ترامپ و تنگناهای موجود در بازار حواله را عواملی موثر در التهابات بازار ارز کشور تعریف کرد، اما باید گفت برای یک اقتصاد با نظام پولی شکست خورده نمی‌توان انتظار رفتارها و واکنش‌های عادی از مردم داشت. به عبارتی وقتی نظام بانکی یک کشور ورشکسته باشد، تنها گزینه موجود برای مردم یک چیز خواهد بود و آن هم ورود به بازاری است که بتواند بازده مناسبی برای مردم داشته باشد چراکه مردم دیگر امیدی به سیاست‌های دولتمردان ندارند و بی‌اعتمادی مردم به دولت به اوج رسیده است.

اکنون برای بازار ارز کشور که دچار نوسانات غیرقابل کنترل شده، تنها اتخاذ سیاست‌های کوتاه‌مدت نتیجه‌بخش خواهد بود چراکه عوامل ایجاد عدم اطمینان در بازار کوتاه مدت هستند.

زمانی که بازار ارز پر نوسان می‌شود بانک مرکزی در بازار دخالت و سعی می‌کند با تلاش‌های فراگیر مانع از التهابات بیشتر و قیمت‌های بالاتر در بازار شود. هرچند ورود بانک مرکزی به بازار می‌تواند قیمت‌ها را موقتا کاهش دهد، اما این کاهش قیمت‌ها تنها چند روز دوام می‌آورد و بعد از چند روز با شدت گرفتن دوباره تقاضا باز هم قیمت‌ها در بازار اوج می‌گیرد.

اما باید گفت اقدامات بانک مرکزی برای کنترل نوسانات بازار با وجود تمام محدودیت‌هایی است که در ذخایر ارزی‌اش دارد. از طرفی محدودیت بانک مرکزی برای تامین ذخایر ارزی تنها محدود به ارز نقدی که در بازار موجود است نمی‌شود؛ در کنار آن تقاضای زیادی در بازار حواله وجود دارد که ذخایر ارزی را به میزان زیادی کاهش داده است. درواقع می‌توان تقاضای زیاد بازار حواله را مقصر اصلی در کاهش ذخایر دلار نقدی و تحریک‌های بازار دانست.

در چنین شرایط نابسامانی، ارز به مامن اصلی مردم برای پس‌انداز تبدیل می‌شود به طوری که قبل از عید ارز زیادی از سوی مردم خریداری شد تا ذخایر اصلی پس‌انداز مردم باشد. در کنار آن فاصله قیمت‌های خرید و فروش در معاملات صرافی‌ها هم اوج می‌گیرد و دیگر معامله‌ای بر اساس میزان تقاضای موجود در بازار از سوی آنها دیده نمی‌شود.

با این اوصاف زمانی می‌توان به کاهش تقاضا امیدوار بود که بانک مرکزی بازار و مردم را متقاعد کند که قیمت‌ها افزایش یافته و نمی‌توانیم انتظار کاهش قیمت‌ها را داشته باشیم تا دیگر تقاضایی برای خرید ارزهای بیشتر و تبدیل آن به مامن اصلی پس‌انداز مردم و دامن زدن به قیمت‌های بیشتر در بازار صورت نگیرد.

* آرمان

– گرانی دلار، کودتای‌ ارزی علیه دولت است!

این روزنامه حامی دولت درباره گرانی دلار اینطور نوشته است:‌ اگر تاثیر ارز در زندگی مردم مستقیم نباشد، تاثیر روانی آن بر جامعه می‌تواند بسیار شدید باشد. نوسانات بازار ارز و سکه موجب برهم خوردن آرامش روانی شهروندان می‌شود. دقیقا از این زاویه است که بخش‌هایی از شکست‌خوردگان عالم سیاست می‌توانند وارد این فضا شوند و بازار ارز و طلا را به حوزه‌های دیگری غیر از حوزه اقتصاد بکشانند با این امید که از آن سلاحی سیاسی بسازند و یا با این قصد که آن را به ابزاری برای ناکارآمد نشان دادن دولت تبدیل کنند. هنوز از روزی که حسن روحانی اعلام کرد دولت او پرداخت بدهی 11 هزار میلیاردی موسسات مالی واعتباری را تقبل کرده و با این کار مشکل بزرگی چون موسسات مالی را ساماندهی کرده، زمان زیادی نمی‌گذرد.

رئیس‌جمهور به صراحت گفت که دست عده‌ای را از چنگ‌اندازی مستقیم به سرمایه‌های مردم کوتاه کرده است اما بسیار ساده انگاری است اگر تصور شود آن افراد دست به کار نمی‌شوند، هنوز چنان قدرتی دارند که بتوانند منویات خود را دنبال کنند. گروه‌های زیرزمینی اقتصادی هم هستند که این روزها سخن از آنها در مقالات سیاسی و اقتصادی به تواتر رسیده است. همان گروه‌هایی که دست‌شان از موسسات مالی غیر مجاز کوتاه شد، همان افرادی که نقش تعیین کننده در بازار ارز بازی کرده و می‌کنند، توان مالی مبهم و ناروشن خود را به مثابه موجی سهمگین وارد بازار ارز و طلا کرده‌اند تا به یک تیر دو نشان بزنند. هم دولت را از کارآمدی دور کنند و هم مردمی را که برخلاف همه تبلیغات و فشارها به دولت روحانی رای دادند، تحت فشار روحی و روانی قرار دهند تا با این کار از دو طرف انتقام بگیرند.

بازار ارز و طلا اگر چه می‌تواند تحت تاثیر تحولات و متغیرهای جهانی دچار تلاطم شود اما تحویل چنین موجی فقط به مسائل جهانی ندیدن درست مشکل است. برجام و رفتار خارج از عرف دیپلماتیک آمریکا در کنار جنگ تعرفه‌ای سهمگینی که بین دو قدرت اقتصادی چین و آمریکا ایجاد شده و فشار سنگینی که اخیرا سازمان تجارت جهانی WTO تحمل می‌کند، می‌تواند در بازار ارز و طلا تاثیر بگذارد که می‌گذارد اما به دلیل توزیع آن در سطح اقتصاد جهان، نمی‌تواند دامنه آن در یک کشور آنقدرها وسیع باشد. ناهماهنگی‌هایی که بین وزرای اقتصادی کابینه مشاهده می‌شود هم در جای خود قابل بررسی و دقت نظر است اما بازهم نمی‌تواند به تنهایی در این حوزه چنین موثر باشد. درست این است که دولت دست عده‌ای را برای چنگ‌اندازی به بیت‌المال کوتاه کرد و اکنون باید تاوان بپردازد.

پشت پرده این نوسانات لحظه‌ای ارز عده‌ای سرمایه‌سالار هستند که با تلا طم بازار می‌خواهند علیه دولت کودتای ارزی کنند اما آنها بی‌تردید یک چیز را فراموش کرده‌اند؛ مردم را. آنها فراموش کرده‌اند که اگر مردم از ماهیت آنها باخبر شوند، واکنش خود را به موقع نشان خواهند داد.

افزایش غیر منتظره

آنانی که کمی با مبادلات ارزی آشنا باشند هیچگاه گزینه وضعیت اقتصادی را در صدر چرایی فراهم آمدن زمینه برای افزایش نرخ ارز قرار نمی‌دهند بلکه به‌خوبی می‌دانند باید به گزینه‌های دیگر که سیاست و تضعیف دولت است هم بیندیشند.

روحانی خبر داد که خبر دارد!

برای پی بردن به چگونگی رشد یکباره نرخ ارز بهتر آن است به اظهارات رئیس جمهور در بهمن سال گذشته رجوع شود. دکتر حسن روحانی 17 بهمن در نشست خبری خود در پاسخ به این سوال که آیا نوسانات ارزی و افزایش قیمت دلار در بازار یک اقدام از جانب دولت به جهت تأمین بودجه به حساب می‌آید یا خیر؟ گفت:« ما نرخ ارز کنونی را متعادل نمی‌بینیم و این رقم باید به تعادل برسد. افزایش نرخ دلار نسبت به هفته‌های گذشته حتماً نمی‌تواند دلایل تجاری داشته باشد. چرا که ما در تأمین ارز و همچنین مخارج ارزی تراز مثبت داریم. وی با بیان اینکه برخی می‌گویند دولت خودش ارز را گران می‌کند، تصریح کرد: این موضوع درست نیست چرا که زمانی دولت این کار را انجام می‌دهد که دچار کسر بودجه باشد. اما ما امسال نه تنها کسر بودجه نداریم بلکه تمام آنچه در ابتدای سال تصویب شده، که با همان ارقام در حال اجرایی شدن است.رئیس جمهور گفت: بنابراین افزایش نرخ ارز قاعدتاً دلایل روانی و تبلیغاتی دارد» در این تاریخ رئیس جمهور به این روند غیرطبیعی اشاره دارد اما به دلایل آن اشاره‌ای نمی‌کند که شاید دلیل آن جلوگیری از جری شدن بیشتر آنانی باشد که با اهداف خاص در حال برنامه‌ریزی علیه دولت هستند..

روایت سیف از نقش آمریکا

رئیس بانک مرکزی هم تحلیلی از چرایی وضعیت ارزی کشور دارد. ولی ا… سیف می‌گوید: عامل اقتصادی که موجب پیشی گرفتن تقاضا از عرضه و افزایش نرخ ارز شود وجود ندارد اما در ماه‌های اخیر اتفاقاتی در بازار رخ داد که تقاضای سوداگری را به‌شدت افزایش داد. اظهارات رئیس جمهوری آمریکا در مورد عدم پایبندی ایران به برجام و اعلام اینکه برای آخرین بار این توافق را تمدید خواهد کرد، زمینه‌ساز افزایش تقاضای سفته‌بازی شد. رئیس شورای پول و اعتبار همچنین در کنار نقش برجسته دلالان در هدایت بازار ارز به سمت التهاب، به برخی از عواملی اشاره می‌کند که سرعت عمل بانک مرکزی را در مهار نوسان به وجود آمده کاهش داده است.

کنایه «آشنا» به پشت‌پرده

به هر حال تحولات خاورمیانه و جهان در نوسانات نرخ ارز بی تاثیر نیست هرچند اگر برخی در داخل به آن دامن نمی‌زندند حجم افزایشی به این سرعت و میزان نبود.

* ابتکار

– به کجا چنین شتابان؟ تومن از دلار پرسید

این روزنامه حامی دولت نوشته است: یکشنبه ١٩ فروردین ٩٧ به عنوان روز پر التهاب ارز و دلار در تاریخ اقتصاد ایران ثبت خواهد شد. روزی که دلار مرز دهشتناک پنج هزار و هشتصد تومان را درنوردید و به دامنه اضطراب شش هزار تومان نزدیک شد. سکه از یک میلیون و نهصد هزار تومان گذشت و در عین حال شاخص های بورس در بازار سهام افت لحظه به لحظه‌ای را شاهد بود.

افزایش شدید و ناگهانی نرخ دلار در حالی رقم می خورد که قیمت آن یک سال پیش، یعنی در روزهای نخست فروردین ٩۶ بیشتر از ٣٨٠٠ تومان نبود. این رقم هر چند که در بهمن ماه سال گذشته روزهای پر نوسان و نگران کننده ای را پشت سر گذاشت و به قیمت ۴٩٠٠ تومان رسیده بود، ولی با سیاست گذاری موقت بانک مرکزی سرانجام با سال ٩۶ در کانال ۴٨٠٠ تومان خدا حافظی کرد.

روزهای تعطیل و گشت و گذار و دیده‌بوسی‌های عید با گوشه چشم های گرانی ارز هم بیگانه نبود. میهمان‌ها پس از عید مبارکی و احوالپرسی‌های معمول خبر از عبور دلار از پنج هزار و ده تومان می‌دادند. بزرگترها می‌گفتند خدا بخیر کند. تعطیلات دامنه‌دار ٩٧ سرانجام به پایان رسید و جاده‌ها از قفل ترافیکی و جنگل‌ها و درختان از هجوم وحشتناک شکسته شدن‌ها و آتش‌سوزی نفس تازه‌ای کشیدند که حمله‌کنندگان به بازار ارز و سکه چنان بردند صبر از دل که ترکان خوان یغما را.

اما چرا؟! چرا و به چه دلیل دلار، یورو و سکه فقط در طول یک یا دو روز آغازین کاری در سال جدید به ناگاه سرسام‌آورترین گردنه‌های گرانی را طی کردند؟! دانش اقتصاد حکم می‌کند که ریشه‌های گرانی ارز را در دلایل اقتصادی جست و جو کنیم. اقتصاد می‌گوید که ارز هم نوعی کالا است و قانون ساده عرضه و تقاضا نرخ آن را تعیین می‌کند.

در چنین بایسته‌ای باید ببینیم در روند عرضه دلار چه اتفاق ناگواری رخ داده است که تقاضا و در نتیجه قیمت به حد مشقت رسیده است. می‌دانیم که عمده منبع تامین دلار در کشور ما وابسته به تولید و فروش نفت است. در ماه‌های اخیر هیچ اتفاق بدی برای تولید و فروش نفت و در نتیجه ارزآوری آن نیفتاده است. بعلاوه، قیمت جهانی نفت در کانال هفتاد دلار روزهای آرامشِ دلنشینی را برای همه کشورهای تولید کننده نفت رقم زده است. امیدبخش تر آن که هیچ تهدیدی هم برای بازار جهانی و نیز ملی و کشوری عرضه نفت و قیمت آن در آینده وجود ندارد. پس گرانی مشقت بار دلار در بازار تهران به هیچ روی دلایل اقتصادی نمی تواند داشته باشد.

اگر چنین است پس دلایل گرانی موحش ارز را باید در بازار سیاست و علت‌های روانی پی‌جویی کنیم. در علت‌های سیاسی، همه چیز به ترامپ و ١٢ ماه می یا ٢٢ اردیبهشت برمی‌گردد. ٣3 روز دیگر تا تعیین تکلیف برجام توسط رئیس‌جمهوری پیش‌بینی‌ناپذیر مانده است. همچنان که جهش قیمت دلار را هیچ دلیل عقلی و اقتصادی پشتیبانی نمی‌کند، خروج آمریکا از برجام نیز با هیچ گزاره معقول سیاسی و اندیشمندانه حمایت نمی‌شود. ولی نکته این است که رئیس‌جمهوری خارج از گزاره‌های عقل سیاسی بر بزرگترین قدرت اقتصادی و نظامی جهان حاکم شده است.

در چنین شرایطی، روح‌ها و روان‌ها بیش و پیش از هر چیزی آزرده می شود. امنیت روانی به مخاطره می‌افتد و اقتصاد آسیب‌پذیر می‌شود. موجودی‌های پولی و سرمایه‌ای به گونه‌های امنیت داری مانند دلار تبدیل می‌شود و سرمایه‌ها از بازار نااطمینانی داخلی به بازارهای دارای امنیت خارج از کشور مهاجرت می‌کند. بنا براین، راه چاره و علاج در چنین شرایطی طبیعتا نه راه‌حل‌های اقتصادی و تزریق ارز به بازار، که بازگرداندن امنیت روانی و اعتماد به آینده کشور در سپهر دیپلماسی جهانی است.

حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری در سال 96 توانست با وعده‌ های اقتصادی برای بار دوم در این رقابت سیاسی پیروز شود اما وضعیتی که در شرایط کنونی شاهد آن هستیم دقیقا خلاف بسیاری از وعده‌های انتخاباتی رئیس دولت دوازدهم است، این مسئله به صورت ویژه در نرخ ارز به نحوی ملموس مشاهده می‌شود، چراکه روحانی در آخرین مصاحبه تلویزیونی خود مجددا ثبات نرخ ارز را تضمین کرد اما تا لحظه‌ای که نوشتن این گزارش آغاز شده نرخ دلار به بیش از ۵۷۰۰ تومان هم رسیده است. با این اوصاف، به نظر می رسد که نارضایتی مردم نسبت به دولت روحانی و حامیان اصلی وی که اصلاح‌طلبان هستند، افزایش یافته است اما سوال اینجا است که آیا تبعاتی که این بی‌ثباتی خواهد داشت تنها به زیان این گروه خواهد بود یا گستردگی آن سایر جریان‌های سیاسی را هم دربر خواهد گرفت؟

روز یکشنبه بازار سکه و ارز شاهد اتفاق بی‌سابقه‌ای بود؛ نرخ دلار به بیش از ۵۷۰۰ تومان و سکه نیز به بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید و پیش ‌بینی‌ها حاکی از آن است که این ارقام افزایش مجددی هم خواهند داشت. این درحالی است که حسن روحانی برای پیروزی در انتخابات 96 وعده‌های اقتصادی بسیاری را همچون گذشته تکرار کرد و حامیان وی هم برای دفاع از روحانی بر عملکردی که این چهره سیاسی در دور نخست ریاست جمهوری‌اش در حوزه اقتصاد داشت، تاکید کردند و در حقیقت مردم هم به همین امید به وی رای دادند. اگر بخواهیم به شایعات ایام انتخابات هم اشاره‌ای داشته باشیم، در همان ایام بود که بسیاری می‌گفتند اگر نامزدهای رقیب روحانی مانند محمدباقر قالیباف یا ابراهیم رئیسی پیروز انتخابات شوند نرخ دلار به 5 هزار تومان خواهد رسید اما این اتفاقی است که در زمان پیروزی روحانی هم رخ داد.

افزایش نارضایتی‌های مردم در شرایط کنونی

گفتنی است که در دی ماه سال گذشته نارضایتی مردم در رابطه با عملکرد مسئولان در زمینه اقتصادی به حدی بود که بتواند آنها را به خیابان‌ها بکشاند و در همین اعتراضات خیابانی هم شعارهایی علیه جریان‌های مختلف سیاسی داده شد. بنابراین باتوجه به مشکلات اقتصادی که این روزها هم پیش آمده چندان سخت نیست که متوجه شویم نارضایتی مردم بیش از گذشته است، چراکه نه تنها به مشکلات آنها رسیدگی نشده بلکه افزایش هم یافته است. حال سوال اینجا است که آیا دامنه نارضایتی مردم تنها دامن دولت روحانی و حامیان وی را خواهد گرفت؟ از طرف دیگر، باتوجه به سابقه اصولگرایان در بهره‌برداری سیاسی از نقاط ضعف دولت آیا ممکن است، این گروه سیاسی مجددا دست به چنین اقدامی بزند؟ علی صوفی فعال سیاسی اصلاح‌طلب در رابطه با شرایط کنونی اقتصاد کشور در گفت‌وگو با «ابتکار» عنوان کرد: «دیگر اوضاع از محدوده بازی‌های سیاسی خارج شده است و بازنده اصلی در این میان مردم هستند. این مردم هستند که بیش از همه زیان می‌کنند و اولین خسارتی که در جامعه به وجود می‌آید احساس نگرانی، یاس و ناامیدی از حل مشکلاتی است که با آن مواجه هستند و مسئله دوم این است که بازار و فعالان اقتصادی هم زیان خواهند کرد البته این موارد به استثنای اشخاصی است که از رانت استفاده می‌کنند و با دستی که در اموال عمومی دارند، همواره به موفقیت می‌رسند.

عامه مردم دچار یاس و سرخوردگی خواهند شد.» وی در ادامه افزود: «شرایط کنونی برای کل نظام و حاکمیت خطرناک است و تمام جریان‌های سیاسی از این اتفاق زیان خواهند کرد .» این فعال سیاسی اصلاح طلب با اشاره به وعده‌های انتخاباتی رئیس دولت دوازدهم اظهار کرد: «مسلما اعتبار و محبوبیت آقای رئیس جهمور آسیب شدیدی می‌بیند، چراکه این روزها اتفاقاتی خلاف وعده‌های وی رخ می‌دهد. شاید برخی محدودیت‌ها برای مسئولان وجود داشته باشد و از اطلاع‌رسانی دقیق آنها به مردم جلوگیری کند اما این مسئله وضعیت را بدتر هم می‌کند.» وی در ادامه افزود: « به هر حال اگر آقای روحانی راحت با مردم صحبت کند و تمام مشکلات را با آنها درمیان بگذارد، اوضاع بهبود پیدا می‌کند اما این کاری نیست که تنها قوه مجریه بتواند انجام دهد بلکه سایر مسئولان نیز در قبال این معضل وظایفی دارند.»

اقتصاد سیاسی باید اصلاح شود

به گفته بسیاری از کارشناسان سیاسی و اقتصادی اتفاقی که این روزها شاهد آن هستیم تنها نتیجه اقدامات یک دولت نیست که به تنهایی دولت مستقر را مقصر بدانیم بلکه این اتفاقات تبعات ناشی از سوءمدیریت در دراز مدت است. صوفی نیز در این خصوص عنوان کرد: «تا به امروز، اقتصاد ما بیشتر اقتصاد- سیاسی بوده و اوضاع مالی و پولی در اولویت نخست قرار نداشته است. در حقیقت برخی تصمیمات اجازه نمی‌داد تا اقتصاد مسیر خود را طی کند و بازار سرمایه به تعادلی برسد و اوضاع سیاسی وضعیت اقتصادی را همواره ملتهب ‌کرده است. با چنین شرایطی، بهبود این اوضاع نیازمند همکاری قوای سه‌گانه است و قوه مجریه به تنهایی نمی‌تواند نقش موثری در این زمینه داشته باشد.» وی در ادامه افزود: «به هر حال مردم نگرانی‌هایی دارند و حاکمیت هم باید اعتماد مردم را جلب کند. در زمان جنگ مردم به حدی به نظام اعتماد داشتند که با یک سخنرانی امام اوضاع آرام می‌شد اما چنین وضعیتی در شرایط کنونی مشاهده نمی‌شود.»

* اعتماد

– ماهیت بازار ارز تغییر کرد

روزنامه اصلاح طلب اعتماد نوشته است:‌ قیمت ارزهای پرطرفدار در بازار، روز گذشته روند افزایشی خود را حفظ کرد و دلار وارد فاز جدیدی از قیمت شد. ساعت یازده و ده دقیقه صبح دیروز هر اسکناس یک دلاری از 5 هزار و 250 تومان شنبه شب به 5 هزار و 360 تومان افزایش یافت. این روند ادامه یافت به گونه‌ای که تنها 35 دقیقه بعد، قیمت دلار 80 تومان بالا رفت و در ساعت یازده و 45 دقیقه به 5 هزار و 440 تومان رسید. ساعت به یک و نیم بعدازظهر که رسید دلار به یکباره جهش کرد و در فاز قیمتی 5 هزار و 580 تومان قرار گرفت. در واقع به فاصله یک ساعت و 45 دقیقه قیمت دلار 140 تومان بالا رفت و در نهایت راس ساعت 2 و 30 دقیقه بعدازظهر قیمت آن به 5 هزار و 610 تومان رسید. دقایق که می‌گذشت هم صف تقاضا برای خرید دلار یا ارزهای پرطرفداری چون یورو و درهم افزایش می‌یافت و هم بر قیمت این ارزها افزوده می‌شد.

در این میان قیمت یورو و درهم نیز پا به پای دلار بالا رفت. یورو که روز یکشنبه را با قیمت 6 هزار و 340 تومان شروع کرده بود در ساعت 11 و 30 دقیقه به 6 هزار و 420 تومان رسید و نهایتا در ساعت یک و نیم بعدازظهر قیمت آن روی 6 هزار و 700 تومان ثابت ماند.

درهم امارات هم که از روز گذشته وارد مدار یک هزار و 400 تومان شده بود در بعدازظهر دیروز به قیمت یک‌هزار و 480 تومان به خریداران عرضه شد.

در این میان سیاستگذاران پولی کشور سکوت کردند و به مانند مربی فوتبالی که به یکباره شیرازه تیمش فرو می‌ریزد و در عرض چند دقیقه گل‌های زیادی می‌خورند فقط بازی را نگاه می‌کنند، نظاره‌گر تحولات بازار ارز بودند. اگر تا هفته گذشته از اقتصاددانان پرسیده می‌شد که دلیل افزایش قیمت ارز در بازار چیست؟ پاسخ می‌دادند که چون دولت از سال 93 قیمت دلار را ثابت نگه داشته و قیمت واقعی آن را سرکوب کرده، آثار آن سیاست امروز بر اقتصاد نمایان شده و انواع ارز به قیمت واقعی خود در برابر ریال رسیده است.

حال اگر با توجه به جهشی که از روز شنبه هفته جاری در بازار رخ داده از آنان پرسیده شود که سبب چیست چه پاسخی خواهند داد؟ آیا روند افزایشی کنونی را به واقعی‌سازی قیمت‌ها ربط می‌دهند یا تحلیل دیگری ارایه خواهند داد؟

«اعتماد» این موضوع را روز گذشته با اقتصاددانان و فعالان اقتصادی در میان گذاشت. آنان برخلاف روزهای قبل معتقدند که نوسان‌های بازار ارز از مدار منطقی خود خارج شده و نمی‌توان در کانسپت قبلی آن را تحلیل کرد و فعلا باید نظاره‌گر اتفاقات بازار ماند. از نظر آنان تحلیل دقیق بازار ارز در شرایط کنونی نیازمند گذر زمان است و به نظر می‌رسد که اتفاقات بازار ارز در شرایط کنونی خارج از منطق اقتصادی بوده به شرایط بی‌ثباتی رسیده است.

در چنین وضعیتی دو تحلیل از سوی دولت منتشر شده است. نخست تحلیل مسعود نیلی که مدافع واقعی شدن قیمت ارز و مخالف سرکوب و تثبیت دستوری آن است و دیگری اظهارنظر توییتری حسام‌الدین آشنا، مشاور سیاسی رییس‌جمهور که التهابات بازار ارز را به جایی خارج از ایران نسبت داده است.

او در گفت‌وگو با «اعتماد» درباره اینکه چرا گفته ارز به زودی ارزان می‌شود و برخی در اربیل و استامبول از آن بهره می‌برند، می‌گوید: اگر می‌خواستم بیشتر از این توضیح دهم موضوع را توییت نمی‌کردم.

نیلی به عنوان مشاور اقتصادی رییس‌جمهور مثل گذشته به طور مکتوب و تحلیلی به موضوع پرداخته و به سیاستگذار آدرس‌های درست سیاستگذاری را از منظر علم اقتصاد نشان می‌دهد. در حالی که آشنا با توجه به نگاه امنیتی و سیاسی که به موضع دارد این موضوع را خارج از دایره سیاستگذاری معرفی کرده و سرنخ آن را به خارج از کشور منتسب می‌کند.

درباره عوامل به وجود آورنده این وضعیت سه تحلیل وجود دارد. انتظارات مردم از آینده و نااطمینانی به شرایط اقتصادی ایران، تشدید تحریم‌ها علیه ایران و کم شدن ارز ورودی به کشور و تولید محور نبودن اقتصاد و رواج سفته بازی. در تحلیل اول اقتصاددانان معتقدند که وضعیت کنونی بازار ارز به گونه‌ای است که دیگر نمی‌توان بر سر اینکه قیمت‌ها واقعی است یا غیرواقعی به اظهارنظر پرداخت. از نظر آنان عواملی خارج از اراده سیاستگذاران باعث التهابات ارزی شده و با توجه به تهدیدهای امریکا در خصوص خروج از برجام و نبود نگاه امیدوارانه به پایدار ماندن این سند بین‌المللی باعث شده تا بازیگران بازار ارز این پیام را دریافت کنند که فصل خرید فرا رسیده و موعد سرمایه‌گذاری در بازار ارز است. آنان در بازار ارز سرمایه‌گذاری کرده و ریال خود را به ارزهای مختلف تبدیل می‌کنند چون نسبت به آینده سیاسی، اقتصادی و شرایط بین‌الملل پیرامون ایران خوشبین نیستند و نسبت به آینده بسیار بدبین شده‌اند.

این وضعیت اگرچه در سال 92 نیز وجود داشت اما چون انتظارات برای بهبود اوضاع وجود داشت، سرمایه اجتماعی در سطح بسیار بالایی بود و انتظار می‌رفت که موضوع هسته‌ای ایران با غرب حل و فصل شود سبب شد تا بازار ارز روزهای آرامی را طی کند.

البته در این میان سیاستگذار با سرکوب قیمت ارز و جلوگیری از واقعی کردن آن تا حدی در به وجود آمدن وضعیت کنونی مقصر است اما با توجه به اینکه وضعیت کنونی بازار از مدار سیاستگذار پولی خارج شده دیگر نمی‌توان امید داشت که تدوین بسته‌ها و مشوق‌هایی در این زمینه به ثبات در بازار ارز کمک کند.

برخی تحلیل‌ها بر این موضوع تاکید می‌کنند که اگر میلیاردها دلار ارز هم وارد بازار شود باز هم خریدار خواهد داشت چرا که انتظار بر افزایش شدید قیمت ارز در ماه‌های آینده است. به نظر می‌رسد سیاستگذاران کشور نتوانسته‌اند در شرایط کنونی نسبت به مدیریت انتظارات مردم اقدامات لازم را به عمل آورند از این رو لازم است تا گفت‌وگوی اجتماعی در این باره صورت گیرد و افکار عمومی نسبت به آنچه در کشور می‌گذرد اقناع شود.

شاید لازم است که تا دیر نشده رییس‌جمهور با مردم سخن بگوید و از دلایل به وجود آمدن چنین وضعی تحلیل خود را ارایه دهد. اینکه مشاور سیاسی او در توییتی اعلام کند که به زودی ارز ارزان می‌شود و وضعیت کنونی را به افرادی در کردستان عراق و استامبول واگذار کند نمی‌تواند دردی از بازار دوا کند. آنچه در این میان جایش خالی است جسارت رییس‌جمهور واکنش سریع به موضوع است چرا که بازار ارز از موضوعی اقتصادی به موضوعی سیاسی و بین‌المللی تغییر ماهیت داده است.

تحلیل دوم بر این قاعده استوار است که تحریم‌ها به‌طور زیر پوستی تشدید یافته و با توجه به فشارهای امریکا مبادلات ارزی با ایران به حالت پیش از برجام بازگشته است. اگرچه درآمدهای ارزی ایران نسبت به گذشته افزایش یافته اما به دلیل نبود رابطه مالی با طرف‌های تجاری انتقال این ارز به داخل کشور غیرممکن شده است. در این میان با توجه به اینکه عمده اسکناس‌های دلار از طریق صادرات میعانات نفتی تامین می‌شود به نظر می‌رسد که با کاهش صادرات این محصول درآمدهای ارزی ایران به صورت اسکناس نیز کاهش یافته است.

تحلیل سوم تولیدمحور نبودن اقتصاد ایران است. در چنین شرایطی بازارهای ارز و طلا به بهترین مکان برای سرمایه‌گذاری و پس انداز تبدیل می‌شوند چراکه هم ریسک آن پایین است، هم پر بازده هستند و هم اینکه تصور بر آن است نسبت به سایر بازارها بازدهی بیشتری در کوتاه‌مدت دارند.

با این حال سوال اینجاست که سکوت سیاستگذار تا چه زمانی می‌تواند معنادار باشد و آیا به نظاره نشستن و منتظر ماندن برای اینکه بازار هر روز چه رفتاری از خود نشان می‌دهد می‌تواند از التهاب بازار کم کند؟

در کشورهایی که در آنها بانک مرکزی از نرخ ارز ثابتی حمایت می‌کند، ابزارهای دولت و بانک مرکزی برای دفاع از نرخ مورد نظر محدود است. ممکن است که منابع بانک مرکزی برای جلوگیری از کاهش ارزش پول ملی به دلیل کسری مزمن تراز پرداخت‌ها از کفایت لازم برخوردار نباشد و دولت نیز جهت استقراض از خارج با محدودیت مواجه باشد. بنابراین بحران زمانی اتفاق می‌افتد که دولت و بانک مرکزی با افزایش تقاضای ارز مواجه شده ولی توانایی لازم برای پاسخگویی به این افزایش تقاضا را ندارد.

در این شرایط و پیش از تخلیه ذخایر ارزی، سوداگران این کمبود منابع را پیش‌بینی کرده و با ورود خود به بازار ارز، ذخایر باقی مانده را از آن خود می‌کنند. کروگمن، اقتصاددان مطرح دنیا استدلال می‌کند که بحران ارزی پیامد طبیعی رفتار عقلایی و حداکثرکننده سود سفته‌بازان و سرمایه‌گذاران در بازار ارز و به‌شدت متاثر از انتظارات آنان است، زیرا این گروه با تغییر در انتظارات خود ترکیب سبد دارایی خود را تغییر داده، یعنی اینکه سهم ارز داخلی را در سبد دارایی خود کاهش داده و ارز خارجی را جایگزین آن می‌کنند.

این کار بدان خاطر است که بازدهی انتظاری نگهداری ارزهای خارجی به دلیل پیش‌بینی افزایش نرخ ارز تثبیت شده افزایش یافته و سبب جذاب شدن نگهداری ارز می‌شود. دراین شرایط دولت و بانک مرکزی دیگر قادر به دفاع ازنرخ ارز تثبیت شده نخواهند بود. حال با الگوبرداری از این دیدگاه در رابطه با نوسانات قیمت ارز در اوایل دهه 90 ایران، نیز می‌توان بیان کرد که به علت تحریم‌های غرب علیه کشور، بانک مرکزی با کمبود منابع روبه‌رو شد که همین امر، عامل اصلی شکل‌گیری تلاطم‌های ارزی بود. ورود تقاضای سوداگری به بازار ارز و همچنین تشدید روزافزون آن از ناحیه نقدینگی‌های مضر انباشت شده طی سال‌های گذشته مهم‌ترین عامل تداوم آن بوده است. به علاوه، آنچه سبب شد تا تحریم‌های اقتصادی نظام ارزی کشور را به‌شدت متاثر سازد عدم شکل‌گیری نظام ارزی و بازار ارزی عمیق و کارا در اقتصاد ایران طی سال‌های قبل‌تر بوده است.

زمینه‌های بروز این بحران، در اواسط سال 1389 در اقتصاد ایران فراهم شده بود. تحول اساسی در این زمان تشدید محدودیت‌ها در مبادلات مالی و نقل وانتقالات ارزی بود. با اخلال در صدور حواله‌های ارزی، نرخ ارز در بازار آزاد شروع به افزایش کرد. به عبارت دیگر، آنچه سبب کاهش عرضه ارز یا به بیان صحیح‌تر بی‌پاسخ ماندن سمت تقاضای بازار شد، محدودیت و وجود تنگنا در انتقال ارز بود و در آن مقطع کشور در زمینه صادرات نفت، گاز و فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی با محدودیت چندانی مواجه نبود. اما تبدیل مشکل ترازپرداخت‌ها به بحران با ورود سفته‌بازان به بازار رقم می‌خورد و این اتفاقی بود که در اوایل سال 1390 به صورت گسترده به وجود آمد. تحول مهم دیگر تصویب کاهش اختیاری خرید نفت ایران توسط کشورهای واردکننده نفت ایران از جانب امریکا و پیوستن اتحادیه اروپا به جرگه تحریم‌کنندگان نفت ایران بود. از این زمان به بعد طرف عرضه ارز در بازار تبدیل به طرف کوتاه بازار شد.

از سوی دیگر انتشار اخبار مبنی بر تحریم‌های جدید تقریبا سفته‌بازان را به اطمینان از کاهش ذخایر ارزی رسانید که سبب تشدید فعالیت‌های سفته‌بازی شد. لذا می‌توان گفت که مهم‌ترین دلیل افزایش روزافزون تقاضای سوداگرانه ارز در آن دوره، افزایش بازده انتظاری نگهداری ارز و بالا رفتن سود سرمایه انتظاری خرید ارز بود. افراد با تغییر در انتظارات خود ترکیب سبد دارایی خود را به نفع پول‌های خارجی تغییر دادند و به امید کسب سودهای سرشار با تبدیل انواع دارایی‌های ریالی خود از قبیل اوراق سهام، خودرو، سپرده‌های بانکی و حتی منزل مسکونی روانه بازار ارز شدند. افزایش مداوم نرخ ارز در بازار آزاد در کنار چشم‌انداز منفی از آینده تحریم، درآمدهای ارزی و ذخایر ارزی کشور، گسترش فضای رانت در پی فاصله گرفتن نرخ بازار از نرخ رسمی ارز که اقتصاد را به سمت یک بحران ارزی هدایت کند، افزایش فشارهای تورمی و کمرنگ شدن تاثیرگذاری اظهارنظرات مقامات مسوول بر انتظارت فعالان بازار و تصویب تحریم جدید اتحادیه اروپا در خصوص تحریم خرید نفت از ایران نیز در این مورد تاثیرگذار بودند. لذا می‌توان گفت که شرایط موجود نیز بسیار متفاوت از دوره‌های قبل نیست.

پایین بودن بازدهی طرح‌های تولیدی و در نتیجه کاهش سرمایه‌گذاری‌ها به علت فضای نامناسب کسب و کار، و همچنین رکود در بخش ساختمان و کافی نبودن منابع دولت در عرضه ارز، آینده مبهم از وضعیت برجام و اینکه کشورهای اروپایی و طرف امریکایی چه سیاست‌هایی را پیگیری می‌کنند و انتظارات فعالین اقتصادی از کسب سود بالا ناشی از افزایش قیمت ارز باعث شده تا منابع به سمت بازار ارز روانه شوند و در نتیجه شاهد افزایش قیمت در بازار ارز باشیم.

وظایف سیاستگذار

افزایش ارز کنونی نیز از زوایای مختلفی می‌تواند مورد بحث قرار بگیرد. نکته اول اینکه نهاد سیاستگذار تا حد امکان باید از بروز هرگونه نوسان در بازار ارز جلوگیری کند. کاهش نوسانات ارزی به معنای جلوگیری از افزایش یا کاهش یکباره قیمت ارز نیست بلکه کاهش دامنه تغییرات قیمت ارز است. ارز یکی از مهم‌ترین متغیرهای تصمیمی است که برنامه‌ریزان و سرمایه‌گذاران در فعالیت‌ها و برنامه‌ها خود مدنظر قرار می‌دهند. هرچقدر نوسانات قیمت ارز بالاتر باشد، در این حالت نااطمینانی افزایش یافته و درنتیجه تصمیم‌گیری با درجه ریسک بالاتری صورت می‌گیرد و در جایی که هزینه ریسک بالا است، فعالیت سرمایه‌گذار به سختی صورت خواهد گرفت. دوم اینکه، به توجه به آینده نامشخص برجام و همچنین روابط ایران با دیگر کشورهای اروپا، نهاد سیاستگذار بهتر است تا حد امکان، با به کارگیری بهترین ابزار، مدیریتی جامع و کامل در بازار ارز داشته باشد، مدیریت بازار ارز به معنای دخالت وسیع و بدون کار کارشناسی دقیق در بازار ارز نیست. مدیریت باید در جهت کاهش نوسانات قیمتی این بازار باشد.

همچنین تا زمانی که نرخ‌های چندگانه در بازار وجود دارد، همواره زمینه فساد و کسب رانت در بازار وجود خواهد داشت، و تقاضای سوداگرانه نیز بخش جدایی‌ناپذیر اقتصاد خواهد بود. درنتیجه نهاد سیاستگذار هرچه زودتر باید این زمینه فساد و رانت را از بین ببرد و با کاهش نرخ‌های چندگانه بازار، قیمت ارز را به سمت یک نرخ واحد، همگرا سازد و نکته دیگر اینکه، قیمت ارز، متغیری است که در مالیه بین‌الملل بحث ترازپرداخت‌ها و موازنه ترازپرداخت‌ها از آن استفاده می‌شود. در کشور ما به دلیل لنگر بودن تورم به قیمت ارز و همچنین سلطه سیاست‌های مالی دولت یا به عبارت دقیق‌تر، ورود درآمدهای ناشی از فروش نفت و تبدیل دلار به ریال، قیمت ارز و نوسانات حاصل از آن، از طریق بودجه دولت، سایر بخش‌های اقتصاد کلان کشور را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. بنابراین سیاست‌های ارزی و حتی نظام ارزی ما و به تبع آن، سیاست‌های پولی و مالی ما متاثر از هم هستند.

در نتیجه هر گونه سیاست نادرست و اعمال تغییرسیاستی در بازار ارز، درنهایت از طریق سطح قیمت‌ها و دیگر کانال‌ها، فعالیت‌های وسیعی را درسطح اقتصاد کلان کشور تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. لذا نهاد سیاستگذار باید هزینه تصمیم‌گیری خود را بداند و اینکه اگر بخشنامه یا دستورالعملی را صادر می‌کند از عواقب و اثرگذاری کامل آن از همه مسیرهای ممکن باخبر باشد. تا بلکه بتواند با این کار، هزینه تصمیم در سطح اقتصاد را با کمترین میزانش صورت دهد.

تا زمانی که دولت و بانک مرکزی راه درست سیاستگذاری را ندانند بحران‌های ارزی و به دنبال آن تورم و افزایش نااطمینانی در سطح اقتصاد همواره وجود خواهد داشت و با یک خبر یا تلنگر بازار آشفته خواهد شد. بنابراین به نظر می‌رسد که در شرایط کنونی مهم‌ترین وظیفه بانک مرکزی جلوگیری از افزایش نوسانات در بازار است. زیرا نتیجه نوسان چیزی جز افزایش ریسک تصمیم‌گیری در فعالیت‌های اقتصادی نیست.

اگر میلیاردها دلار ارز هم وارد بازار شود باز هم خریدار خواهد داشت چرا که انتظار بر افزایش شدید قیمت ارز در ماه‌های آینده است. به نظر می‌رسد سیاستگذاران کشور نتوانسته‌اند در شرایط کنونی نسبت به مدیریت انتظارات مردم اقدامات لازم را به عمل آورند از این رو لازم است تا گفت‌وگوی اجتماعی در این باره صورت گیرد و افکار عمومی نسبت به آنچه در کشور می‌گذرد اقناع شود.

به نظر می‌رسد که اتفاقات بازار ارز در شرایط کنونی خارج از منطق اقتصادی بوده به شرایط بی‌ثباتی رسیده است.

* ایران

– تخت گاز خودرو در جاده افزایش قیمت

روزنامه دولت از گرانی خودرو خبر داده است:‌ اواخر سال گذشته، قیمت خودرو رکورد زد. در حالی که در طول سال96 و حتی سال قبل از آن، قیمت‌ها ثابت بود و فروشندگان از راکد بودن بازار خودرو صحبت می‌کردند و امیدی به تغییر بازار در ماه‌های پایانی سال نداشتند، قیمت انواع خودرو، بخصوص خارجی جهش پیدا کرد. زمزمه افزایش قیمت‌ها از تیرماه سال گذشته شنیده شد. درست در زمانی که وزارت صنعت، معدن و تجارت سایت ثبت سفارش واردات خودرو را قفل کرد. مشخص نبودن وضعیت بازار خودرو از نیمه‌های آبان ماه بازار را با عدم تعادل روبه‌رو کرد.وارد نشدن خودروهای خارجی و هماهنگ نبودن تولید با تقاضا باعث شد که آبان ماه وزنه گرانی سنگین‌تر شود و مردم نتوانند خودروی مورد نظر خود را خریداری کنند. از این‌رو بخش قابل توجهی از خریداران خودروهای خارجی وقتی نتوانستند همگام با قیمت خودروهای خارجی جلو بروند محصولات مونتاژ را ترجیح دادند و در نهایت شرکت‌های خودروسازی با موجی از درخواست روبه‌رو شدند که امکان پاسخگویی به همه آنها نبود.

البته این چالش تنها در مورد خودروهای مونتاژی نبود چرا که خودروهای داخلی هم اسیر دلال گری بازار شد. خودروسازان در آن زمان اظهار می‌داشتند که در زمینه تولید خودروهای مونتاژ محدودیت دارند چرا که تقاضاهای جدید غیرقابل پیش‌بینی بوده است و در مورد خودروهای داخلی هم تصور نمی‌کردند که در ماه‌های پایانی سال تقاضا بیش از 15 درصد شود. به هر جهت موارد عنوان شده تا پایان سال ادامه پیدا کرد.حتی آزاد شدن واردات خودرو با کلی منع قانونی و افزایش تعرفه واردات در حدود 40 درصد هم به آشفته بازار خودرو کمک کرد.در این میان سال گذشته دو اتفاق، میهمان بازار خودرو شد، اول از همه گرانی و دیگری کمبود خودرو.

اوضاع نامناسب اوایل سال

سال 97 را هم خریداران خودرو بخوبی شروع نکردند چرا که هنوز قیمت‌ها بالا است والبته برخی از خودروها هم همچنان اختلاف قیمتی بین 4 تا 5 میلیون تومان دارند. این در حالی است که حاشیه بازار خودروهای خارجی هم سر به فلک کشیده است. خودروهای خارجی توسط شرکت‌های واردکننده بین 10 تا 15 میلیون تومان ارزان‌تر است اما نمایشگاه داران با قیمت‌های بیشتری خودروهای خارجی را به فروش می‌رسانند و دلیل این امر هم عدم عرضه خودرو توسط شرکت‌های واردکننده است. شنیده‌ها حکایت از آن دارد که در سال‌جاری خودروسازان برای افزایش قیمت محصولات خود دست به کار شدند و حتی درخواست‌های هم به شورای رقابت ارسال شده است. البته مانند هرسال هر گونه افزایش قیمت به خرداد ماه می‌رسد. با این تفاسیر به نظر می‌رسد نگرانی مردم از افزایش قیمت خودرو پر بیراه نیست.با افزایش قیمت مواد اولیه و گرانی ارز، قیمت خودروهای که شواری رقابت لیست آنها را در خودروها انحصاری گذاشته است، شاهد افزایش قیمت خواهیم بود اما در مورد خودروهایی که شورای رقابت برای آنها انحصاری ندیده است، قیمت‌ها رشد بیشتری را تجربه خواهند کرد و به نظر می‌رسد خودروهای مدل 97 به قیمت حاشیه بازار نزدیک شوند. در این میان خودروهای کارکرده هم رشد قیمت را تجربه کردند و از سال گذشته توانستند مشتریان پر و پا قرصی برای خود دست و پا کنند.

آینده آرامی متصور نیست

به هر ترتیب وضعیت سال گذشته بازار خودرو و شایعاتی که محور آن شنیده می‌شود، گویای آن است این بازار غیر قابل پیش‌بینی است و نمی‌توان آینده آرامی را برای آن متصور بود. همین امر هم باعث شده که کارشناسان بازارخودرو، به مردم توصیه کنند که اکنون زمان خرید است و احتمال افزایش قیمت‌های برای ماه‌های آتی وجود دارد.

سعید موتمنی؛ رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو هم گفت: همیشه تقاضای خرید خودرو در اول سال کم است و همین موضوع کاهش قیمت‌ها را در بازار به وجود می‌آورد. قیمت خودروهای داخلی ارتباط زیادی با عرضه آنها توسط خودروسازان دارد به نحوی که اگر عرضه کم شود قیمت خودرو در بازار افزایش خواهد یافت.

وی با اشاره به اختلاف قیمت 4 تا 4 میلیون و 500 هزار تومانی برخی از خودروها در بازار نسبت به کارخانه، گفت: در حال حاضر قیمت پژو پارس ال ایکس در کارخانه 39 میلیون و 300 هزار تومان است در حالی که در بازار این محصول با قیمت 44 میلیون تومان به فروش می‌رسد. موتمنی البته به خریداران خودرو توصیه کرد تا خرداد ماه امسال تغییری در قیمت کارخانه خودروهای داخلی اتفاقی نخواهد افتاد و آنها می‌توانند نسبت به خرید خودرو

اقدام کنند.وی با اشاره به اینکه در بخش خودروی‌های وارداتی همچنان بازار در بلاتکلیفی به سر می‌برد، گفت: هنوز خودروهای وارداتی نسبت به ماه‌های پایانی سال گذشته شاهد افزایش قیمت بیشتری نبوده‌اند.

* جوان

– التهاب در بازار ارز با تناقضات فکری در دولت

روزنامه جوان نوشته است:‌1- دکتر نیلی در یادداشتی و در همین ایام که قیمت ارزهای خارجی ثانیه‌ای رکورد می‌زند، نوشته است: سیاست‌های ارزی کشور طی چهار دهه گذشته همواره مبتنی بر ثابت نگاه داشتن نرخ ارز، مستقل از تورم بوده است. از آنجا که این سیاست امکان تحقق عملی را در بلندمدت ندارد، نرخ ارز در دوره‌هایی که منابع اقتصاد اجازه داده است ثابت نگاه داشته شده و پس از آن، طی یک یا چند جهش به مقدار تعادلی خود رسیده است. اما این نحوه تعدیل نرخ ارز فقط به بی‌ثباتی دامن زده و اثرات آن بسیار متفاوت با شرایطی است که تعدیل نرخ به طور هموار صورت می‌گیرد. وقتی نرخ ارز در خلاف جهت تورم تثبیت می‌شود، بالاترین و مؤثرترین کمک به تولیدکنندگان خارجی صورت گرفته و بیشترین صدمه به تولیدکنندگان داخلی وارد می‌شود. وی در ادامه کسانی را که موافق تثبیت نرخ ارز با روش‌های منطقی هستند نیز با چوب یک‌جانبه‌گرایی و مطلق‌گرایی زده و نوشته است: واردات بدون تعرفه در شرایطی که نرخ تعرفه بالاست، به امتیازی بزرگ تبدیل می‌شود. گروه‌هایی که امکان استفاده از این شرایط را پیدا می‌کنند، به مدافعان پرو پا قرص سیاست تثبیت نرخ ارز تبدیل می‌شوند و اینچنین است که فساد مبتنی بر بهره‌مندی از رانت واردات بدون تعرفه برای گروه‌های خاص شکل می‌گیرد. یادمان باشد که همه اینها ریشه در تثبیت نرخ ارز مستقل از تفاوت معنادار تورم داخلی با تورم خارجی دارد.

2- اکبر ترکان چند روز پیش در گفت‌وگویی از افزایش قیمت دلار حمایت کرده و گفته است: اینکه قیمت دلار بالا رفت کار خوبی بود، چاره‌ای نبود چون آن موقع مصنوعی قیمت دلار را پایین نگه داشته بودند، وقتی سطح عمومی قیمت‌ها بالا می‌رود، دلار هم بالا می‌رود. نمی‌شود تقاضای عمومی قیمت‌ها بالا رود، اما دلار بالا نرود؛ چراکه این موجب شکست اقتصاد می‌شود. دلار ارزان بماند، ولی تورم باعث می‌شود که کالای داخلی گران شود. وی با بیان اینکه دولت کوشش عبثی می‌کرد که جلوی افزایش قیمت دلار را بگیرد، میلیاردها دلار هم پول تزریق کرد ولی نشد، تصریح کرد: دولت خلاف جریان حرکت اقتصاد حرکت می‌کرد، وقتی تورم وجود دارد سطح عمومی قیمت‌ها بالا می‌رود، یعنی کالای ایرانی سال‌به‌سال به اندازه تورم افزایش قیمت پیدا می‌کند و وقتی که دلار ثابت باشد، کالاهای وارداتی هم دارای قیمت ثابت هستند.

3- رئیس‌جمهور در گفت‌وگوی تلویزیونی در بهمن‌ماه گفته بود: «مردم نگران تأمین ارزی نباشند؛ چراکه تا اواخر سال، ۹۰میلیارد دلار درآمد ارزی و ۷۵میلیارد دلار مخارج ارزی ماست و سال آینده درآمد ارزی ما از امسال بیشتر خواهد بود.» وی درباره‌ نوسان نرخ ارز گفته بود: نرخ ارز باید کاهش پیدا کند و کاهش پیدا می‌کند. نوسانات ارزی بلندمدت نخواهد بود.

4- حسام‌الدین آشنا مشاور رئیس‌جمهور در توییتی روزگذشته بعد از اظهارنظرهای اخیر مشاوران اقتصادی رئیس‌جمهور نوشته است: ارز ارزان می‌شود اما نه با مماشات با محتکران جسور اسکناس و قاچاقچیان قهار اربیل و استانبول.

این چهار موضع‌گیری و اظهارنظرها تنها بخشی از اظهارات چهار مسئول دولت است که بدون در نظر گرفتن شرایط و واقعیت‌ها بیان شده و رسانه‌ها هم آنها را انعکاس داده‌اند. در همین حال، روزگذشته فضای مجازی نیز پر شده بود از ویدئوهای رئیس‌جمهور آقای دکتر حسن روحانی که در نشست خبری با رسانه‌ها از مردم می‌خواهد، وارد فضای پرریسک خرید ارز خارجی نشوند و در مسیرهای بهتری به سرمایه‌گذاری بپردازند.

اما از زمانی که این درخواست از سوی رئیس‌جمهور مطرح شد، تنها نرخ هر دلار از 4 هزار و 200 تومان به بیش از5 هزار و 800 تومان افزایش یافت، یعنی هزار و 600 تومان گران شده است. به عبارت بهتر از بهمن سال گذشته، کمتر از سه ماه پیش تا به امروز هرکس به حرف آقای روحانی اعتماد داشته ارزش دارایی‌های پولی‌اش حدود 30 تا 37 درصد آب رفته است و هر کس به مطالب رسانه‌های حامی‌اش و گوشه و کنایه‌های کارشناسان اقتصادی اطراف و اکناف رئیس‌جمهور گوش داده موفق به حفظ دارایی‌ها و سود 37درصدی رسیده است !

به نظر می‌رسد، عوامل مهم و متعددی در التهاب بازار ارز دخیل باشد که از جمله مهم‌ترین عوامل آن افزایش حجم نقدینگی در پنج سال اخیر، هیجانی‌شدن طیف وسیعی از مردم در کنار عوامل خارجی و انتظار خروج یک‌طرفه امریکا از برجام، محدودیت در عرضه ارزهای فیزیکی و خارجی دخیل باشند که انصافاً نباید آنها را نادیده گرفت و همه تقصیرها را برگردن دولت انداخت.

با این حال آنچه به عنوان کاتالیزور در ایجاد التهاب بازار نقش ایفا کرده توجیه و استقبال برخی از مشاوران رئیس‌جمهور و تناقض در گفتار رئیس‌جمهوری مبنی بر وجود درآمدهای ارزی بهتر در سال جدید با اظهارات مشاور ویژه و بی‌اعتمادی مردم به تحقق وعده‌های رئیس‌جمهور است. همچنین جو روانی موجود نوعی پریشانی افکار در اطلاع‌رسانی از سوی مشاوران رئیس‌جمهور، بلبشو در تصمیم‌گیری بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز و واسپاری فضای رسانه‌ای به حامیان افزایش قیمت دلار از سوی دولت دیده می‌شود که به نظر باید هر چه سریع‌تر به آنها سامان داد.

* جام جم

– رفتارشناسی دلار

جام جم به دلایل رشد عجیب نرخ ارز در روزهای اخیر پرداخته است:‌ دیروز اقتصاد ایران شاهد افزایش عجیب قیمت دلار و سکه بود؛ به طوری که نرخ دلار از مرز 5400 تومان عبور کرد و حتی برای دقایقی به رکورد 5700 تومان هم رسید. سکه طلا هم در بازار آزاد یکشنبه به یک میلیون و 830 هزار تومان افزایش پیدا کرد. نکته دیگر این‌که نرخ فروش دلار و یورو با آنچه روی تابلوی صرافی‌ها ثبت می‌شود حدود 500 تومان فاصله داشت.

دیروز برخی صرافی‌ها به صورت محدود فروش دلار و یورو داشتند و دلار را با نرخ 5480 تومان و یورو را با قیمت 6500 تومان عرضه می‌کردند، اما بیشتر صرافی‌ها فروش ارز نداشتند و متقاضیان دلار باید از دلالان و با قیمت‌های عجیب خریداری می‌کردند.

کارشناسان و فعالان اقتصادی، دو علت برای گرانی عجیب دلار در سال جدید بیان می‌کنند. یکی تحرکات آمریکا در جهت تشدید تحریم‌های بانکی علیه ایران برخلاف برجام و مسدود کردن مسیرهای ورود ارز به کشورمان است که از چند ماه گذشته بیشتر هم شده است. دلیل دیگر، فضای روانی است که به علت جوسازی‌های ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا برای خروج از برجام در 22 اردیبهشت بر اقتصاد ایران رسوخ کرده است. آمریکا هم‌اکنون به طور عملی از برجام خارج شده‌ و تعهداتش را اجرا نمی‌کند و برخلاف برجام، بر سر راه معاملات بانکی ایران اخلال ایجاد کرده است. بنابراین خروج یا عدم خروج آمریکا از برجام در ماه آینده، از لحاظ فنی تاثیر مثبت و منفی بر اقتصاد ایران نخواهد گذاشت، اما در داخل کشورمان همچنان فضای روانی نسبت به تهدیدهای ترامپ، آسیب‌پذیر است.

در این شرایط اگر مسئولان دولت و بانک مرکزی صادقانه درباره بی‌نتیجه ماندن برجام و عدم پایبندی طرف‌های غربی به لغو تحریم‌های بانکی و پولی اطلاع‌رسانی کرده بودند، آمریکایی‌ها با گروکشی درباره برجام، بازار ایران را کنترل نمی‌کردند.

طرح ساماندهی بازار ارز اجرا می‌شود

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با اشاره به نابسامانی در بازار ارز و بالا رفتن نرخ دلار، اظهار کرد: با توجه به این نابسامانی، کمیسیون اقتصادی پس از برگزاری جلسات ویژه‌ای طرحی با عنوان «ساماندهی بازار ارز» تهیه کرده است.

محمدرضا پورابراهیمی تصریح کرد: بر همین اساس و به دلیل اهمیت موضوع و این که نرخ ارز لنگر تصمیمات اقتصادی است،کمیسیون اقتصادی مجلس ورود کرد و با تشکیل تیمی تخصصی از یک ماه قبل از پایان سال 96 پیش‌نویس طرحی را آماده کرد که دوشنبه در نشست مشترک با مسئولان ارشد بانک مرکزی و رئیس‌کل بانک مرکزی آن را به بحث خواهیم گذاشت.

نماینده مردم کرمان گفت: این طرح چند محور دارد که یکی از آنها بازگشایی مجدد حساب‌های سپرده‌ ارزی با الزام بانک مرکزی به ارائه تضمین برای تسویه سپرده‌های ارزی از طریق بانک‌های دولتی خواهد بود.

به گفته پورابراهیمی، بر اساس اطلاعات ترازنامه بانک مرکزی در نیمه دوم سال گذشته بیش از 30 میلیارد دلار منابع ارزی از کشور خارج شد یا منابعی که باید به کشور وارد می‌شد، وارد نشد ضمن آن‌که 20 تا 25 میلیارد دلار منابع ارزی خارج از شبکه بانکی در حوزه فعالیت شخصی افراد وجود دارد که از نظام بانکی دور شده است، بنابراین در این طرح نخستین گام این است که بانک مرکزی مکلف می‌شود برای ایجاد حساب سپرده ارزی نزد بانک‌های دولتی تضمین‌های لازم را ارائه کند.

پورابراهیمی همین‌طور از نبود تعریف مشخص و ضابطه‌مند در حوزه مدیریت صرافی‌ها و همین‌طور نبود رتبه‌بندی آنها، مشخص نبودن مجوزدارها و بدون مجوزها گفت و این که موضوع دیگر طرح به ساماندهی صرافی‌ها اختصاص دارد.

نماینده مردم کرمان موضوع بعدی طرح تدوین شده در کمیسیون اقتصادی مجلس را تصمیم برای پیمان‌سپاری ارزی و حواله‌جات ارزی اعلام کرد.

وی در عین حال از اعلام آمادگی رئیس‌کل بانک مرکزی برای اجرای طرح خبر داد و گفت: در صورت توافق با بانک مرکزی این بانک ظرف یک هفته موظف می‌شود این مجموعه اقدامات را عملیاتی کند که در نهایت به هر میزان عوامل غیراقتصادی در کنترل بانک مرکزی قرار گیرد، قیمت ارز در اقتصاد ایران کاهش و ارزش پول ملی افزایش خواهد یافت.

در شرایط جنگ اقتصادی

قرار داریم

یحیی آل اسحاق، عضو اتاق بازرگانی علت گرانی دلار را جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران دانست و با تاکید بر این‌که امروز وارد جنگ اقتصادی شده‌ایم، گفت: ما در حوزه اقتصادی با یک تهدید اقتصادی روبه‌رو هستیم و حل این موضوع نیازمند عزم، وحدت و فرماندهی واحد است.

این کارشناس اقتصادی افزود: دوستان ما یا قبول ندارند که ما در حوزه اقتصاد با یک جنگ اقتصادی روبه‌رو هستیم یا عوامل و منافع آنها در حوزه دیگری از جمله حوزه‌های سیاسی اجازه نمی‌دهد که بیان کنند اکنون ما در شرایط جنگ اقتصادی قرار داریم.

سیف را برکنار کنید

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان این‌که، اگر رئیس‌جمهور مخالف افزایش و تلاطم بازار ارز است، مدیران ارشد بانک مرکزی را برکنار کند، گفت: متاسفانه صداقت رئیس‌جمهور در عمل به وعده‌های انتخاباتی برای مردم رنگ‌باخته است. حسینعلی حاجی دلیگانی در گفت‌وگو با تسنیم، با بیان این‌که ظاهرا دولت به دنبال افزایش قیمت ارز است چراکه اقدامی برای مدیریت بازار انجام نمی‌دهد، گفت: دولت افزایش قیمت ارز را مدیریت می‌کند تا هفته‌ای حداقل 200 تومان به قیمت دلار و یورو افزوده شود.

این عضو کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به اظهارات روحانی و معاونانش در خصوص حفظ ثبات قیمت ارز در زمان انتخابات گفت: دوگانگی در عمل به وعده تنها محدود به قیمت ارز نیست، این پدیده دوگانگی در تورم و اشتغال نیز وجود دارد که متاسفانه توجه مردم به این موضوع جلب نشد.وی با اشاره به این که نمایندگان مستقل مجلس در خصوص حفظ حقوق مردم کوتاه نخواهند آمد، گفت: اگر رئیس‌جمهور راضی به افزایش قیمت و تلاطم در بازار ارز هستند، رسما اعلام کنند اما اگر ایشان از وضعیت موجود رضایت ندارند باید با برکناری رئیس بانک مرکزی تکلیف خود را با مردم روشن کنند.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به وجود تعداد زیادی اقتصاددان کارکشته برای مدیریت بانک مرکزی کشور گفت: رئیس‌جمهور باید تکلیف خود را با مردم در خصوص بازار ارز روشن کند و ادامه این وضع به ضرر منافع ملی ایرانیان است.

تحریم‌های آمریکا بازار ارز را به هم ریخت

دکتر میثم موسایی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با بیان این که آمریکا اکنون مجاری ورود ارز را به ایران بسته است، به خبرنگار ما گفت: یکی از عوامل مهم در گرانی ارز، نبود ارز کافی برای کنترل بازار است که همه این موضوعات به اقدامات آمریکا با ایران و همچنین مسدود کردن راه ورود ارز به ایران بازمی‌گردد.

وی با تاکید بر این که سیاست‌های کلی بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز درست نیست، تصریح کرد: بانک مرکزی هر روز با حرف‌درمانی قصد دارد بازار را کنترل کند، اما این وضعیت دیگر قابل دوام نیست و صف‌هایی که مقابل صرافی‌ها تشکیل می‌دهد نشان‌دهنده بی‌اعتمادی مردم به سیاست‌های بانک مرکزی است.

موسایی به اظهارنظر رئیس‌کل بانک مرکزی و وزیر امور اقتصادی و دارایی پیش از نوروز اشاره کرد و گفت: قبل از ایام نوروز و در روزهای پایانی سال 96 نرخ ارز روند رشد را پیش گرفت، اما به جای کنترل بازار مقامات تنها به صحبت اکتفا کردند و از مردم می‌خواستند وارد بازار ارز نشوند. اگر قرار است سرمایه‌های مردم وارد بازار ارز نشود باید سیاست اتخاذ مالیات بر فعالیت‌های دلالی به صورت جدی پیگیری شود.

دبی گوش به فرمان آمریکا

مسعود دانشمند، دبیر کل خانه اقتصاد ایران به دلایل گرانی اشاره کرد و گفت: اشتباهات ورود و خروج بانک مرکزی به بازار ارز، مشکلات و تحریم‌های بانکی، عضو نبودن ایران در گروه ویژه اقدام مالی (FATF) و در اختیار نداشتن نقدینگی ارزی از مهم‌ترین عوامل گرانی دلار است.

دانشمند در اختیار نداشتن نقدینگی ارزی برای کنترل بازار را مهم‌ترین عامل گرانی دلار دانست و افزود: اکنون بانک مرکزی در حساب ارزی خود پول زیادی در اختیار دارد، اما هیچ کشوری این ارز را در اختیار ایران قرار نمی‌دهد و همین موضوع باعث شده مشکلاتی در این بازار به وجود بیاید. از سوی دیگر باید توجه داشت ایران هنوز عضو FATF نیست و از نگاه کشورهای غربی همکاری با بانک‌های ایران می‌تواند مشکلاتی برای آنها به وجود بیاورد.

دبیرکل خانه اقتصاد ایران اقدامات بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز را ناکافی دانست و تصریح کرد: وقتی قیمت دلار روند افزایشی به خود گرفت بانک مرکزی قیمت مداخله‌ای را تغییر داد و با در اختیار گذاشتن دلار به صرافی‌های منتخب، دلار به دست مردم می‌رسید، اما همین عرضه قطره‌چکانی قطع و باعث افزایش قیمت دلار در بازار ایران شد. به نظر می‌رسد در این شرایط بانک مرکزی یا نباید مداخله کند یا به صورت مستمر به رصد امور بپردازد.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: مجرای اصلی تأمین ارز به کشورمان بازار دبی بود، اما اکنون بسته‌شده است. بانک مرکزی پول در حساب خود دارد اما این پول امکان نقد شوندگی ندارد.

وی به راهکاری برای کنترل بازار ارز پرداخت و گفت: در این شرایط بهتر است به جای عرضه فیزیکی ارز اقدام به عرضه کارت اعتباری ارزی کنیم که مسافران به جای حمل پول نقد از کارت‌های اعتباری بین‌المللی بهره ببرند.

لزوم اصلاحات تیم اقتصادی دولت

دکتر مهدی پازوکی، عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی به خبرنگار ما گفت: تیم اقتصاد کلان دولت باید تغییر کند و از افرادی بهره‌گیری شود که از مسئولان فعلی بسیار متخصص‌تر و پویاتر هستند. هرچه تغییر تیم اقتصادی دولت به تعویق بیفتد کشور هزینه‌های بیشتری باید

بپردازد.

وی افزود: افزایش قیمت دلار به سیستم اقتصادی ایران بازمی‌گردد و نقدینگی هزار و 500 هزار میلیارد تومانی وارد هر بازاری شود می‌تواند خانمان‌سوز باشد. هدایت نقدینگی به سمت بازارهای تولیدی می‌تواند یک اقدام پسندیده در کشور باشد، اما فعالیت‌های دولت در این زمینه با ناکامی همراه است.پازوکی به دشمنی کشورهای غربی از جمله آمریکا با ایران اشاره کرد و گفت: با این که آنها هر روز برای اقتصاد ایران برنامه‌ریزی می‌کنند تا اشکالاتی را به وجود آورند ایران در زمینه دیپلماسی اقتصادی بسیار ضعیف عمل می‌کند. بهتر بود درزمانی که رئیس‌جمهور آمریکا علیه ایران مشغول اتخاذ سیاست‌هایی بود، ایران خود را به اتحادیه اروپا از جمله فرانسه و آلمان نزدیک می‌کرد. فرانسه به دلیل این که عضو شورای امنیت است و آلمان به این منظور که قدرت اول اقتصادی اتحادیه اروپاست.

دلار، سیف و کرباسیان را به مجلس کشاند

در پی گرانی دلار و ثبت رکوردهای بازار آزاد، مجلس از وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس‌کل بانک مرکزی دعوت کرده برای ارائه توضیحات به بهارستان بروند.

تشدید تلاطم‌ ارزی در بازار و البته ثبت رکوردهای بالای قیمتی برای ارزهای مهم از جمله دلار در سال جدید موجب شده بار دیگر بازار ارز و سایر بازارهای مهم اقتصادی که فعالیتشان با ارز مرتبط است، ناآرام شوند.

این ناآرامی‌ها موجب شد تا مجلس هم وارد عمل شود و از مسئولان سؤال کند که چرا در ماه‌های اخیر بانک مرکزی توان مدیریت بازار را نداشته است؟

بر همین اساس هم بناست امروز دوشنبه، وزیر اقتصاد به همراه رئیس‌کل بانک مرکزی راهی کمیسیون اقتصادی مجلس شوند و به نمایندگان توضیح دهند که چه اتفاقی در بازار ارز رخ داده که این روزها دلار افسارگسیخته و آرامش بازار را به هم زده است.

گفتنی است، نادر قاضی‌پور در نشست علنی یکشنبه 19 فروردین مجلس شورای اسلامی در تذکر شفاهی گفت: جلوی گرانی ارز را بگیرید تا مشکلات حاد اجتماعی، سیاسی و امنیتی حاصل نشود.

علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این تذکر گفت: باید حساسیت لازمی در این زمینه وجود داشته باشد، البته کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در این زمینه مامور شده و در اولین فرصت یعنی دوشنبه هفته جاری نشستی را با وزیر اقتصاد و رئیس‌کل بانک مرکزی برگزار خواهد کرد.

وی با بیان این‌که باید کمیسیون اقتصادی گزارشی از نشست مذکور به صحن علنی مجلس ارائه کند، افزود: ما نیز از مسئولان دعوت خواهیم کرد تا در خصوص علت گرانی‌های ارز و نحوه کنترل آن به نمایندگان توضیح دهند.

قیمت دلار که چند ماهی است نجومی‌شده و هر روز و بعضا هر ساعت رکورد جدیدی را به ثبت می‌رساند دیروز از 5400 تومان عبور کرد.

افزایش قیمت دلار موجب شده قیمت سکه نیز رشد چشمگیری داشته باشد؛ افزایش قیمت سکه در حالی است که بانک مرکزی شنبه این هفته 15 هزار قطعه سکه از طریق حراج وارد بازار کرد.ولی افزایش عرضه هم ظاهرا نتوانسته مانع افزایش قیمت سکه شود.

 

پخش مواد غذایی و خرید مواد غذایی آوران کالا خدمتی است برای شما

معنی برجام چیست ؟

برجام

برجام

خبرگزاری میزان – گروه سیاسی: برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، توافقی بین المللی بر سر برنامه هسته ای ایران است که در تاریخ 14 ژوئیه 2015 میان ایران و کشورهای گروه 1+5 (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان) در شهر وین صورت گرفت.

مذاکرات طولانی مدت میان ایران و 6 قدرت جهانی برای دستیابی طرفین به “برجام”، همزمان با “توافق موقت ژنو” در نوامبر 2013 آغاز شد.

پس از توافق ژنو، دو طرف مذاکرات را به مدت 20 ماه ادامه دادند تا سرانجام در آوریل 2015 به “تفاهم لوزان” به عنوان چارچوبی برای توافق وین دست یافتند.

بر اساس متن توافق برجام، ایران ذخایر غنی سازی متوسط خود را پاکسازی، ذخیره سازی اورانیوم با غنای کم را تا 98 درصد قطع و همچنین تعداد سانتریفیوژهای خود را تا حدود دو سوم به مدت حداقل 15 سال کاهش خواهد داد.

همچنین بر اساس برجام، ایران غنی سازی بیش از 3,67 درصد را متوقف کرده و هیچ تاسیسات غنی سازی جدید و یا رآکتور آب سنگین نخواهد ساخت.

علاوه بر محدودیت هایی در بخش های فنی و هسته ای تاسیسات هسته ای کشورمان، به منظور بررسی، نظارت و تایید اعمال این محدودیت ها از سوی ایران، آژانس بین المللی انرژی اتمی به تمامی تاسیسات هسته ای کشورمان دسترسی منظم خواهد داشت.

بر اساس برجام و در ازای اجرای تمامی این تعهدات، ایران از ذیل تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و آمریکا خارج خواهد شد.

متن برجام یا همان توافق وین، توسط فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان با حضور رسانه ها به زبان های انگلیسی و فارسی قرائیت شده و اعلام شد که طرفین به توافق جامع دست یافته اند.

پس از دستیابی طرفین به برجام، شورای امنیت سازمان ملل با صدور قطعنامه مشهور 2231، رسما از این توافق حمایت کرده و با گنجاندن آن در حقوق بین الملل، عمل به برجام را به صورت قانونی الزام آور کرد.

روسیه و چین با برجام

برجام

برجام روسیه و چین؟

پس باید بپذیریم به دو دلیل بارز، اول اینکه اصطکاک دیدگاه‌ها در برجام هم اکنون بیشتر بین اروپای متحد و ایالات متحده آمریکاست و مسکو و پکن خواهان آن هستند که این اصطکاک برجسته‌تر شود. از طرف دیگر نوع توانمندی مسکو و پکن و اراده آن‌ها در جهت ایجاد فضای مثبت در عدم رودرویی با ایالات متحد آمریکا و مدیریت رقابت شدید با واشنگتن موجب شده است که در ارتباط با برجام هم شاهد نوعی جهت گیری محافظه کارانه‌تر باشیم. ”

فرارو- پس از خروج آمریکا از توافق هسته ای، یکی از پرسش‌های مهم این است که کشور‌هایی که روابط نزدیکی تری با ایران دارند و به نوعی از شرکای سیاسی و تجاری ایران محسوب می‌شوند چه موضعی در قبال اقدام ترامپ خواهند گرفت؟ آیا چین و روسیه که از از طرفین مذاکرات برجام بودند در مقابل اقدام اروپا مقاومت می‌کنند؟ حالا پس از چند روز از خروج ترامپ پاسخ این سوال‌ها کمی روشن شده است. روسیه و چین موضع محافظه کارانه‌ای اتخاذ کردند. حتی اروپا نسبت به این دو شریک ایران مواضع سرسختانه تری اتخاد کرده است.

به گزارش فرارو، با وجود اینکه روسیه از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای انتقاد کرد، اما فردای تصمیم رئیس جمهور آمریکا برای خروج از برجام، بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل میهمان ویژه جشن پیروزی میهنی در مسکو بود و در حالی که بر روی کت خود همچون دیگر روس‌ها نماد پیروزی جشن نهم ماه مه را آویز کرده بود، دوش به دوش ولادیمیر پوتین رژه نیرو‌های نظامی روسیه را نظاره می‌کرد.

نتانیاهو از منتقدان سرسخت توافق هسته ای با ایران بود. او پیگیرانه به دنبال بر هم زدن این توافق است.

این تصویر و در کنار آن اظهارات محتاطانه مقامات روسی این گمانه را در اذهان تقویت کرده است که قرار است که باز هم روسیه پشت ایران را خالی کند.

اما روس‌ها چه گفته اند؟

پس از دستور ترامپ در مورد خروج از برجام، پوتین جلسه‌ای با حضور نخست وزیر، سخنگوی پارلمان، دبیر شورای امنیت، وزیر دفاع، وزیر کشور، وزیر خارجه، رئیس سرویس امنیتی و سرویس اطلاعات خارجی و همچنین نماینده رئیس‌جمهور در امور حفاظت از محیط زیست و ترابری تشکیل داد و به بررسی این موضوع پرداخت. دمیتری پسکوف، سخنگوی دولت در خصوص این جلسه گفت که طی آن ضربات اسرائیل به سوریه و معادله هسته‌ای ایران بررسی شد.

سرگی لاوروف پس از این نشست به خبرنگاران اعلام کرد که روسیه به برجام پایبند است.

وزارت خارجه روسیه نیز اعلام کرد: «خروج آمریکا نقض حقوق بین‌الملل است و اختیارات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را تضعیف خواهد کرد.».

اما با وجود این موضع رسمی صدا‌های دیگری نیز از مسکو شنیده می‌شود. فئودور لوکیانوف، رئیس شورای سیاست خارجی و دفاعی روسیه معتقداست که خروج آمریکا از برجام نه تنها به روسیه لطمه‌ای وارد نمی‌کند، بلکه حتی می‌تواند اعمال فشار واشنگتن بر روسیه را تضعیف می‌کند.

روسلان پوخوف، مدیر مرکز تحلیل راهبرد‌ها و فناوری‌ها هم بر این باور است که ایران بلافاصله پس از امضای برجام نشان داد که شریک سیاسی و اقتصادی بغرنجی برای مسکو است، چرا که به شراکت و همکاری با غرب امید بسته بود؛ اکنون تهران ناچار است در روابط با روسیه چه در موضوع اقتصادی و چه در سوریه انعطاف بیشتری به خرج دهد.

اما شاید این دیدگاه بیشتر راز موضع گیری روسیه را نشان می‌دهد، پتر تولستوی، معاون سخنگوی دومای دولتی روسیه معتقد است که باید ببینیم اوضاع چگونه پیش می‌رود و فکر نمی‌کنم که ما باید فورا پاسخ بدهیم، چرا که فعلا زمان مکث کردن است.

چین نیز که بزرگترین شریک تجاری ایران است راه روسیه را طی می‌کند. چین البته همیشه نشان داده است که بیش از هر چیز منافع اقتصادی خود را در نظر می‌گیرد. با این حال موضع رسمی چین نیز انتقاد نه چندان پرشور از اقدام دونالد ترامپ است.

روز یکشنبه وزیر خارجه چین در دیدار با ظریف گفت: «چین مایل است روابط راهبردی دو کشور ادامه یابد و ادامه هم خواهد یافت. همکاری با ایران در زمینه‌های اقتصادی رو به پیشرفت است و در سایر زمینه‌های سیاسی، امنیتی و … هم به خوبی پیش می‌رود.»

وانگ یی که کشورش اخیرا با موضوع آشتی و مذاکره میان دو کره در عرصه سیاست خارجی، منطقه‌ای و بین المللی درگیر است، برجام را یک توافق چند جانبه بین المللی خواند که همه طرف‌ها موظف به اجرای آن هستند.

او به ظریف گفت: «مواضع ما بسیار روشن و طبیعی است؛ اگر منافع ایران در برجام حتی بدون آمریکا تضمین شود در آن بمانید. چین شریک مهم تجاری ایران است و دو طرف باید از منافع مشروع خود در مقابل دیگران دفاع کنند.»

مطهرنیا در پاسخ به این سوال که روسیه و چین موضع محکمی در قبال خروج امریکا از برجام اتخاذ نکرده اند، چرا این دو کشور که روابط خوبی هم با ایران دارند با احتیاط در این باره ورود پیدا کردند، گفت: «در موضع گیری روسیه و چین در ارتباط با پرونده هسته‌ای ایران باید نوعی محافظه کاری شرق محورانه را مورد توجه قرار داد. روس‌ها و چینی‌ها خود را در جبهه شرقی قدرت تصویر سازی کرده اند. در حالیکه آمریکا رهبری جناح غربی قدرت را در یک صد سال اخیر به طور کامل از آن خود کرده است و با توجه احساس شکاف میان آمریکا و اروپای متحد در ارتباط با برجام تلاش دارند که توپ را در بازی غرب حفظ کرده و با یک نوع محافظه کاری در ارتباط با خروج آمریکا سخن می‌گویند.»

او با اشاره به تلاقی خروج آمریکا از برجام و عقب نشینی کیم جونگ اون در کره شمالی افزود: «این تلاقی می‌تواند در موضع گیری محافظه کارانه پکن و مسکو اثر گذار باشد. باید بپذیریم که کره شمالی در اردوگاه چپ قدرت قرار گرفته و حالا این اردوگاه عقب نشینی آشکاری را در برابر فشار‌های آمریکا از خود نشان داده است. همین شکل عقب نشینی آن هم به صورت زیرکانه و نمایشی از سوی روس‌ها در نمایش نظامی اخیر آمریکا در سوریه هم وجود داشت.»

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی تاکید کرد: “پس باید بپذیریم به دو دلیل بارز، اول اینکه اصطکاک دیدگاه‌ها در برجام هم اکنون بیشتر بین اروپای متحد و ایالات متحده آمریکاست و مسکو و پکن خواهان آن هستند که این اصطکاک برجسته‌تر شود. از طرف دیگر نوع توانمندی مسکو و پکن و اراده آن‌ها در جهت ایجاد فضای مثبت در عدم رودرویی با ایالات متحد آمریکا و مدیریت رقابت شدید با واشنگتن موجب شده است که در ارتباط با برجام هم شاهد نوعی جهت گیری محافظه کارانه‌تر باشیم. ”

این استاد دانشگاه ادامه داد: «از طرف دیگر یکی از کشور‌های مهم که از بعد بین المللی اگرچه در رقابت و شکل دهی به آینده نظام بین المللی مانند اروپای متحد، چین و امریکا در رده نخست قرار ندارد، اما یک وزنه تاثیرگذار است روسیه است. روسیه را باید در این زمینه یک کشور موثر در بعد بین المللی دانست چراکه نزدیکی مسکو به هر کدام از این اصحاب قدرت می‌تواند فاصله ایالات متحده آمریکا با آن رقبا را کمتر کند. به این ترتیب باید بپذیریم در این معرکه رقابت‌های شدید آمریکا با خروج از برجام وضعیتی را ایجاد کرده است که می‌تواند کاتالیزور جریان تحولات دیگر باشد. در این وضعیت است که چین و روسیه موضع محافظاکارانه خود را گاهی با غلظت کمتر و گاهی با غلظت بیشتر دنبال خواهند کرد.»

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی معتقد است: «از طرف دیگر اروپای متحد هم در نهایت باید در ارتباط با ایران و آمریکا به یک تصمیم جدی برسد. با توجه به اینکه مبادلات تجاری آمریکا با اتحادیه اروپا بالغ بر ۳۱ برابر مبادلات موجود اتحادیه اروپا با ایران است باید بپذیریم که این وضعیت موجب خواهد شد که اروپات نیز در این زمینه یک اقدام محافظه کارانه تر، اما پیش رو را آغاز کند و آن این است که با ماندن در برجام تلاش خواهد کرد زمینه مذاکرات جدید در جهت طرح و بحث مسائل دیگر ویا حتی الحاقیه‌ای به برجام را دنبال کند و به این ترتیب در اردوگاه غرب یک وحدت رویه عملیاتی در ارتباط با تهران رقم خواهد زد.»

خروج از برجام

خروج از برجام

خروج از برجام و آنچه نباید

مواضع کنونی سه کشور اروپایی نشان می‌دهد قبل از اینکه به فکر برداشتن تحریم‌های ایران و دادن تضمین‌های واقعی باشند، همزمان نگران خروج ایران از برجام و خواهان مذاکره درباره قدرت دفاعی ایران هستند.

ه گزارش مشرق، « محمدحسین محترم» در یادداشت روزنامه «کیهان» نوشت:

با خروج آمریکا از برجام برخی که از تهدیدات ترامپ ترسیده‌اند و یا پیش ملت شرمنده شعارهای گذشته خود شده‌اند، هرچند در تناقضی آشکار با مواضع و سخنانشان وحدت و انسجام مردم را نشانه گرفته و حاکمیت دوگانه را القا می‌کنند، دم از وحدت و انسجام می‌زنند!. بنا به مصلحت که همان ضرورت وحدت و انسجام امروز جامعه برای گذر از«پیچ تاریخی برجام» است، تحلیل این تناقض و هدف جریان نفوذی و غرب گرای داخل کشور از اصرار بر القاء حاکمیت دروغین دوگانه را به آینده موکول می‌کنیم.

بیشتر بخوانید:

روحانی: زمان اتحادیه اروپا برای حفظ برجام محدود است
اما رئیس‌جمهور در سفر به خراسان رضوی تاکید داشت که«واقعیتها را باید به مردم گفت»!. لذا در جهت عمل به این سخن آقای روحانی، حقایق و واقعیتهایی از برجام و خروج از برجام!:

۱- همان‌گونه که دولت از آغاز مذاکرات هسته‌ای با اقدام نابجای آقای روحانی در گفت‌وگو با اوباما، تا امضاء و اجرای برجام دچار خطاهای استراتژیک فراوانی شده است که نتیجه‌اش خروج آمریکا از برجام بود، بعداز این اقدام رئیس‌جمهور آمریکا نیز دچار«خطای استراتژیکِ رئال پولتیک»یعنی خطای راهبردی به اصطلاح مبتنی بر سیاست روز شده است.

۲- سخنان رهبرمعظم انقلاب درباره برجام و خروج آمریکا از این توافقنامه بسیار روشن بود و نباید دولت و سیاسیون تفسیر به رای کنند. رهبری موضع نظام را بسیار شفاف اعلام کردند. حضرت آقا بعداز اینکه رئیس‌جمهور فرانسه و نخست‌وزیر انگلیس و صدراعظم آلمان را در همراهی با آمریکا در حمله به سوریه، جنایتکار خواندند،و شروط این سه کشور غربی که همان زیاده‌خواهی‌های رئیس‌جمهور آمریکا بود رد کرده و همچنین مکرون را به حضور نپذیرفتند و او مجبور شد سفرش را به تهران لغو کند، باردیگر بعداز اعلام موضع دولت مبنی بر مذاکره با این سه کشور اروپایی برای حفظ برجام، خطاب به دولت تذکر دادند «این هم نتیجه اعتماد به آمریکا!. ‌

من به این سه کشور اروپایی هم اعتماد ندارم و به اینها اعتماد نکنید، بعیداست تضمین قطعی و قابل اعتماد بگیرید».اینکه رهبری با این عتاب و خطاب تاکید کردند «نمی‌شود به این شکل حرکت را ادامه داد!»، این یعنی موضع درست برای نظام، خروج کامل از برجام است.گرچه هنگامی که آقای روحانی در اولین واکنش خود به خروج آمریکا از برجام گفت«بعداز پایان مهلت چند هفته‌ای مذاکرات با اروپایی‌ها تصمیمات نظام را اعلام می‌کنم» همگان دریافتند که موضع مذاکره با سه کشور اروپایی موضع نظام نیست. لذا باید هرگونه تبعات تاخیر در اعلام موضع نظام درخصوص خروج از برجام را خود بپذیرند و همچون برخی موضوعات دیگر از جمله تلگرام درصدد القاء حاکمیت دوگانه بر نیایند.

۳- ملت ایران نیز باید هوشیار باشند همان‌گونه که در برجام «منافع ملی فدای منافع آمریکا» شد، بار دیگر«امنیت ملی فدای امنیت آمریکا» نشود. قبلا با تاکید بر پیشدستی ایران در خروج از برجام، هشدار داده بودیم هدف هرگونه تاخیر در اعلام خروج ایران از برجام در حقیقت هموار کردن مسیر میز مذاکره برجام۲ خواهد بود. لذا اکنون نیز اگر همچون گذشته به تذکر و هشدار رهبری توجه نشود، نتیجه‌ای بهتر از آنچه که در مقابل آمریکا حاصل شد، در مقابل اروپایی‌ها هم به‌دست نخواهد آمد.

۴- دولت در بیانیه‌ای گفته«اگر منافع کامل مردم براساس برجام به شکلی که مقام معظم رهبری مشخص فرمودند، تضمین نشود، اقدام متقابل را که خود به مصلحت بداند، اعمال خواهد کرد»!. اولا آن‌گونه که رهبری از آغاز مذاکرات هسته‌ای تاکنون«مشخص فرمودند» و اکنون صحت و درستی آن بر همگان روشن شده،برجام با حضور آمریکا هم خسارت محض بوده است و خیلی زودتر«به شکلی که مقام معظم رهبری مشخص فرمودند»، باید از برجام خارج می‌شدیم. ثانیا اکنون که آمریکا به‌عنوان طرف اصلی لغو تحریمها و عادی کردن روابط بانکی، زیر همه تعهدات خود زده و از برجام خارج شده، براساس سخنان رهبری که باردیگر«مشخص فرمودند» «اروپایی‌ها خیلی بعید است تضمین بدهند و نمی‌شود حرکت را ادامه داد»، دولت باید گزینه خروج از برجام را جدی بگیرد. ثالثاً اقدام متقابلی را که دولت خود به مصلحت بداند (که همان ادامه برجام با اروپایی‌هاست) قطعا با آنچه که مصلحت است، همخوانی ندارد و نتیجه آنچه که دولت خود به مصلحت بداند، آن‌گونه که در برجام عیان شد، تامین‌کننده منافع جریانی و جناحی و خسارت بیشتر و نتیجه آنچه که رهبری «مشخص فرمودند» تامین‌کننده منافع مردم و جلوگیری از خسران بیشتر است.

۵- رابعا اروپایی‌ها در حالی که آمریکا در برجام بود،جرات نداشتند و منافعشان ایجاب نمی‌کرد که در مقابل تهدیدات آمریکا موضع بگیرند و تحریمها را عملا بردارند، حال آقای روحانی چگونه انتظار دارد اروپایی‌ها بعداز خروج آمریکا از برجام و اعمال رسمی تحریمهای جدید و قبلی، تحریمهای ایران را بردارند. مرکل صدراعظم آلمان تاکید کرده است«خروج آمریکا از برجام دلیلی نمی‌شود روابط اروپا با آمریکا زیر سؤال برود»! خامسا بعداز مذاکرات شکست خورده سعدآباد، درحالی که بیش از پنج سال مذاکره برای امضاء برجام و اجرای آن با اروپایی‌ها هیچ نتیجه‌ای نداشته و نتیجه«مذاکرات۲۴۰ هفته‌ای»، تصمیم برای «مذاکره چند هفته‌ای!» شده است و در ۲۴۰هفته توانایی دیپلماتیک و سیاسی دولت در حدی نبود که اروپایی‌ها را در برداشتن تحریمها متقاعد کند، وزیرامورخارجه چگونه در چند هفته می‌خواهد چنین کند؟!.سادسا مگر همین سه کشور اروپایی سال۸۲ در مذاکرات سعدآباد با آقای روحانی متعهد نشدند با اجرای پروتکل الحاقی و توقف غنی‌سازی توسط ایران، موضوع هسته‌ای ایران تمام شده تلقی و در شورای حکام پرونده بصورت عادی مطرح شود؟ آیا به تعهد خود پابرجا ماندند، یا با وجود عقب‌نشینیهای آقای روحانی در دولت وقت زیر میز مذاکره زدند و ۲۲ شهریور ۸۳ در شورای حکام آژانس شدیدترین قطعنامه را علیه ایران صادر کردند؟سابعا پایبندی به تحریم‌های آمریکا بیش ازاینکه مربوط به دولت‌های اروپایی باشد، مربوط به شرکت‌های تجاری و خصوصی است و اروپایی‌ها نمی‌توانند شرکتها و بانک‌ها را وادار کنند خطر مجازات آمریکا را بپذیرند.اگر دولت‌های اروپایی هم به شرکتهای تجاری تضمین بدهند اما وقتی شرکتی یک‌بار تحریم و مجازات شد، باردیگر حاضر نیست با ایران کار کند. در اینجا باید تذکر داد هر گونه دادن تضمین ظاهری دولت‌های اروپایی بدون متعهد شدن شرکتها و بخش‌های خصوصی اروپا به برقراری روابط تجاری–مالی با ایران توطئه دیگری خواهد بود که ممکن است در روزهای آینده برای حفظ برجام در داخل و خارج کشور در مورد آن شاهد فضاسازی‌های سیاسی- رسانه‌ای باشیم!.

ثامنا مگر کشورهای اروپایی در زمان اوبامای دمکرات و مودب! با تحریم‌های آمریکا همراهی و شدیدترین تحریم‌ها را علیه ملت ایران اعمال نکردند!؟ حال چگونه انتظار دارند در دولت ترامپِ جمهوری خواه و بی‌نزاکت چنین نکنند!؟ هرچند رئیس‌محترم مجلس که برجام را در بیست دقیقه به تصویب رساند، گفته این چند هفته ارزش آزمودن اروپایی‌ها را دارد، اما باید گفت آزموده را آزمودن خطاست!.

۶-با توجه به اینکه قبلا خود آقایان در واکنش به انتقادها درباره عدم لغو تحریم‌ها هم اذعان داشتند «برجام قرار نبود تحریم‌ها را لغو کند»!، اکنون اعلام مهلت چند هفته‌ای برای مذاکره با اروپایی‌ها برای برداشتن تحریم‌ها بسیار سؤال برانگیز است که چه هدفی پشت این سیاست وجود دارد!؟

اولا این سؤال مطرح است آیا قرار است همچنان برای تامین منافع حزبی و جناحی، خسارتها و هزینه‌های بیشتری بر ملت ایران تحمیل کنند؟. ثانیا آیا قرار است ارتباط اروپایی‌ها با ایران در قالب حفظ برجام در جهت بازی کردن این کشورها در نقش نیابتی آمریکا برای مذاکرات جدید درباره موضوعات منطقه‌ای ایران باشد!؟ ثالثا آیا واگذاری این نقش نیابتی و تاکید این سه کشور اروپایی بر حفظ برجام یکی از موضوعات مورد توافق ترامپ در سفر مکرون و مرکل به آمریکا و گفت‌وگوی تلفنی با ترزا می قبل از خروج از برجام و همچنین بخشی از توافقات و مذاکرات محرمانه اروپایی‌ها با طرفهای ایرانی نبوده است؟

۷- دی ماه سال گذشته، پنج روز بعداز اولتیماتوم ترامپ به اروپا رسانه‌های غربی و عربی از جمله روزنامه فایننشال تایمز و پایگاه خبری الیوم السابع با تایید مقامات اروپایی از جمله وزیر خارجه فرانسه، در گزارش‌های متعددی ادعا کرده بودند وزیران خارجه آلمان، فرانسه و انگلیس و فدریکا موگرینی با تهران در بروکسل و ایتالیا درخصوص آغاز گفت‌وگوهای جدی و فشرده درباره برنامه موشکی به توافق رسیدند. لذا ملت ایران نگرانند آن‌گونه که مذاکره کنندگان هسته‌ای درباره عدم لغو تحریم‌های نظامی با آمریکا و غربیها در برجامِ نافرجام مصالحه کرده بودند، اکنون نیز با غرب معامله کنند. معامله‌ای که به گفته رسانه‌های آمریکایی در ازای حمایت غرب از جریان سیاسی خاص در ایران، این جریان زمینه ساز مذاکره مجدد درخصوص برجام خواهد شد. دنیس راس مشاور امنیت ملی آمریکا در دولت‌های مختلف فاش کرده «اروپایی‌ها نیز به برجام پایبند نخواهند ماند، اما حداکثر تلاش را بعمل می‌آورند تا ایرانی‌ها را به این توافق پایبند نگه دارند حتی اگر شده مشوقهای ناچیزی بدهند»!.

۸- مواضع کنونی سه کشور اروپایی نشان می‌دهد قبل از اینکه به فکر برداشتن تحریم‌های ایران و دادن تضمین‌های واقعی باشند، همزمان نگران خروج ایران از برجام و خواهان مذاکره درباره قدرت دفاعی ایران هستند و در سخنانی توهین آمیز خطرات خروج از برجام را به ایران گوشزد می‌کنند!. دولت و آقای ظریف باید بدانند ملت ایران و رهبرمعظم انقلاب هیچ اجازه‌ای به آنها برای مذاکره درباره قدرت دفاعی و موشکی و نقش ایران در منطقه در این مذاکرات چند هفته‌ای و عقب‌نشینی از خطوط قرمز نظام آن‌گونه که در مذاکرات هسته‌ای صورت گرفت، نداده‌اند و شخص آقای ظریف باید از موضع مقتدرانه ملت و رهبری با اروپایی‌ها برخورد کند چرا که وقت امتیازدهی پشت پرده و دوران قاجاری گذشته است.

ترازمی در مورد برجام به روحانی چه گفت؟

برجام

ترازمی در مورد برجام به روحانی

ترازمی در گفتگوی تلفنی با روحانی، اعلام کرد که کشورهای اروپایی بسته‌ای از پیشنهادات را برای حفظ برجام آماده کرده‌اند.

به گزارش اقتصادنیوز رئیس جمهور، حفظ برجام بدون آمریکا را امکان پذیر اما بدون حضور و تامین منافع ایران، آن را غیرممکن خواند و با تاکید بر نقش مهم اتحادیه اروپایی در این مقطع حساس، اظهارداشت: منافع تهران در برجام باید به طور دقیق و صریح، تضمین شود و تا زمانی که منافع ایران تامین و تضمین باشد، به آن پایبند خواهد بود.

حجت الاسلام و المسلمین حسن روحانی عصر یکشنبه در تماس تلفنی “ترزا می” نخست وزیر بریتانیا با وی، تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با پایبندی به برجام، تامین منافع ملی خود را دنبال می کند گرچه متاسفانه طرفهای مقابل در اجرای تعهدات خود، عملکرد رضایت بخشی نداشته اند.

روحانی بااشاره به نقش بریتانیا در مذاکرات هسته ای از سال 2003 تا تصویب برجام به عنوان یک توافق برد – برد، اقدام آمریکا را مبنی بر خروج از برجام، غیرقانونی، غیرمسوولانه و مغایر با قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل دانست.

رئیس جمهور با بیان اینکه زمان اتحادیه اروپا برای حفظ برجام و تضمین منافع ایران، محدود است، اظهارداشت: منافع ایران در موضوعات و مسائل مهم مرتبط با برجام مانند فروش نفت، گاز، پتروشیمی و روابط بانکی و سرمایه گذاری باید به طور شفاف مشخص و تضمین شود.

روحانی نشست هیات های کارشناسی و جلسه روز سه شنبه وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان به همراه رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیر خارجه ایران را بسیار مهم دانست و ابراز امیدواری کرد این جلسه بتواند منافع تهران را با حفظ برجام، تامین کند.

رئیس جمهور، نقش برجام را در تقویت صلح و امنیت در منطقه بسیار مهم برشمرد و در عین حال تاکید کرد که مسوولیت عواقب هر وضعیتی که در قبال برجام پیش آید، برعهده آمریکا است.

روحانی اظهارداشت: در برجام دو طرف تعهداتی دارند و این پذیرفتنی نیست که تنها یک طرف به تعهداتش عمل کند.

وی با اشاره به نقش تعیین کننده سه کشور اروپایی در حفظ برجام، مقاومت اروپا را در برابر تحریمهای ثانویه آمریکا، حرکتی شجاعانه و موجب حفظ جایگاه و اعتبار جهانی اروپا برشمرد.

رئیس جمهور همچنین با اشاره به اینکه حفظ امنیت خاورمیانه برای ایران و جهان بسیار مهم است، تاکید کرد: برای حفظ امنیت این منطقه، همه کشورها باید تلاش کنند.

روحانی در ادامه به وضعیت غمبار ملت یمن اشاره کرد و با بیان آمادگی ایران برای همکاری با سازمان ملل و کشورهای اروپایی جهت تامین صلح و امنیت این کشور تصریح کرد: بحران یمن راهکار نظامی ندارد و وظیفه همگان است که برای جلوگیری از کشتار مردم بیگناه در این کشور تلاش کنند.

نخست وزیر بریتانیا نیز در این تماس تلفنی با قدردانی از پایبندی ایران به حفظ برجام ، تاکید کرد: هدف اتحادیه اروپا حفظ برجام است و ما با همکاران اروپایی، تمام تلاش خود را برای حفظ آن و بهره مندی ایران از مفاد این توافق بکار می گیریم.

خانم “می ” به نشست روز سه شنبه وزرای خارجه سه کشور اروپایی، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا با وزیر خارجه ایران در بروکسل اشاره کرد و گفت: در این نشست کشورهای اروپایی بسته ای از پیشنهادات برای حفظ برجام آماده کرده اند.

وی با اشاره به اینکه اتحادیه اروپا همانطور که در بیانیه خود اعلام کرده، ایران را یک شریک متعهد و قابل اعتماد می داند، گفت: در این راستا بسیار مهم است که همه طرف ها برای حفظ برجام تلاش کنند.

رئیس جمهور کشورمان و نخست وزیر بریتانیا همچنین در این تماس تلفنی تاکید کردندکه به رایزنی ها و گفت وگوهای خود را در این عرصه ادامه خواهند داد.

برجام چه شد

برجام چه شد

چه شد که برجام به این روز افتاد؟

ترامپ با خروج از برجام، ایران را در موقعیتی به شدت بغرنج قرار داد.

توافق هسته‌ای میان ایران و شش قدرت جهانی که از سوی حسن روحانی «آفتاب تابان» نام گرفته بود، دو سال پس از لازم‌الاجرایی عملا یک پایه اصلی خود را از دست داد. از ژانویه ۲۰۱۶ به بعد هم اگرچه برجام با قطعنامه شورای امنیت «تحکیم» شده بود اما هم تهران از سنگ اندازی آمریکا در مسیر اجرای آن گلایه می‌کرد و هم واشنگتن تهران را به دلیل آزمایش‌های موشک‌های بالستیک و ایفای نقش فعال در بحران‌های خاورمیانه، به نقض «روح» توافق هسته‌ای متهم می‌کرد.

به نظر می‌رسد که توافق هسته‌ای ایران از آغاز و از سوی دو طرف برپایه یک سوءتفاهم بنا شد. برای مذاکره‌کنندگان ایرانی، دستیابی به توافق هسته‌ای قرار بود کلیدی باشد برای ادغام جمهوری اسلامی، همانگونه که هست، در نظم جهانی؛ دولت اعتدال می‌خواست پس از ۸ سال رویارویی تهران با قدرت‌های غربی، با توافق هسته‌ای عضوی نرمال از «جامعه جهانی» باشد. آن طرف میز مذاکره هم دست‌کم ایالات متحده و قدرت‌های اروپایی، انتظار داشتند تا برجام حداقل رفتار منطقه‌ای تهران را تغییر داده و آن را از کشوری سرکش با برنامه موشکی بلندپروازانه، به دولتی با رویکرد سازنده در خاورمیانه بدل کند. اما این اتفاق نیافتاد.

ریشه‌های گره خوردن کار برجام را احتمالا باید قبل ایرادهای حقوقی و عدم احترام به یک قطعنامه شورای امنیت، در شرایط سیاست داخلی دونالد ترامپ از همان زمان کارزارهای انتخاباتی، توافق هسته‌ای را بدترین معامله ایالات متحده آمریکا توصیف کرده و قول داده بود تا پس از به قدرت رسیدن از آن خارج شود، یا به قولی دیگر آن را پاره کند.

با وجود تهدیدهای جدی ترامپ، دولت حسن روحانی تا همین چند روز پیش وجود خطر را عملا انکار می‌کرد. سخنگویان جریان اعتدال در دولت و دانشگاه و رسانه‌‌ها، با اشاره به پشتوانه حقوقی برجام در شورای امنیت سازمان ملل متحد، همواره خروج یکجانبه آمریکا از آن را غیرممکن توصیف می‌کردند. با این حال و با وجود پیشنهاد حداکثری فرانسه برای افزودن تحریم‌های جدید به امید نگاه داشتن ترامپ در توافق هسته‌ای، ماکرون هم نتوانست برگ برنده حفظ برجام باشد. حسن روحانی یکشنبه در آخرین واکنش ها به خروج احتمالی آمریکا از برجام گفت: «ایران برای هرگونه سناریویی آماده است و برای هرکدام از تصمیم های ترامپ برنامه دارد.» وی همزمان تاکید کرده بود ایران درباره سلاح و دفاع ایران با هیچ کشوری مذاکره نخواهد کرد.

اروپایی ها در دو هفته آخر پیش از تاریخ اعلام خروج و یا ماندن ترامپ در برجام تلاش های زیادی کردند تا رئیس جمهوری آمریکا را برای ماندن در برجام قانع کنند. بوریس جانسون وزیر خارجه بریتانیا آخرین نماینده اروپایی بود که دوشنبه در سفر به واشنگتن از مایک پمپئو وزیر خارجه ایالات متحده درخواست کرد تا از دونالد ترامپ بخواهد در برجام بماند. در همین راستا رابرت راینهورن تحلیلگر سیاسی از موسسه مطالعاتی بروکر آمریکا دوشنبه گفت که سه وزیرخارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان بواسطه آخرین تلاشها برای حفظ برجام درخواست سفر مشترک به واشنگتن و دیدار با ترامپ را کرده اند اما وزیر خارجه آمریکا با رد این درخواست گفته است که امکان این کار نخواهد بود.

دونالد ترامپ همانگونه که در کارزار انتخاباتی تاکید بود «بدلیل اینکه کشورش منفعتی در توافق هسته ای با ایران ندارد دلیلی برای برای ماندن هم نخواهد داشت.» برخی از تحلیلگران این رفتار رئیس جمهوری آمریکا را به رفتار کودکی تشبیه می کند که «چشم دیدن منافع» همتایان خود را ندارد و به همین دلیل هرکاری می کند تا توافق هسته ای را و منافع اروپایی ها از آن را از بین ببرد.

بسیاری مانند سفیر ایران در بریتانیا خروج آمریکا از برجام را پایان این توافق مهم هسته ای می دانند. دلایل این عده کاملا واضح است برجام که قرار بود برای ایران منفعت اقتصادی داشته باشد بدلیل فشارهای ایالات متحده و تحریم ها عملا کارکرد خود را از دست خواهد داد. اتفاقی که پس از برجام هم برای مراودات تجاری بین اروپا و ایران هم افتاد. بسیاری از شرکت های اروپایی بدلیل ترس از خطر تحریم توسط شرکت ها و دولت آمریکا از ورود و سرمایه گذاری در ایران حذر کردند. حال اگر در صورت خروج آمریکا از برجام، تحریم های بیشتری هم اضافه شود، به تبع برجام دست کم برای اقتصاد ایران آن چنان که در پیش بینی دولت بود دیگر ارزشمند نخواهد بود.

اما در داخل آمریکا هم بسیاری از نمایندگان و سناتورهای آمریکایی تلاش کردند تا آخرین لحظه رئیس جمهوری آمریکا برجام را حفظ کند و ایالات متحده را از توافق هسته ای خارج نکند. سناتور مشهور دموکرات ایالت کالیفرنیا، دایان فینستاین در آخرین ساعات پیش از تصمیم ترامپ در توییترش نوشت: « به نظر می رسد دونالد ترامپ امروز با یکی از محکم و قاطع ترین توافق های هسته ای علیه گسترش سلاح های اتمی خداحافظی خواهد کرد. او گفت سناتورها از ۱۲ کمیته مختلف سنای آمریکا خواهان حفظ برجام هستند. اما بعد معلوم شد ترامپ تنها به اعضاي اصلي كنگره گفته است از توافق هسته اي با ايران عقب مي نشيند اما تحريم ها را تا شش ماه ديگر بازنمي گرداند.

در همین زمینه در آخرین نظرسنجی شبکه خبری سی ان ان ۶۷ درصد از شهروندان آمریکا خواستار حفظ برجام توسط دونالد ترامپ شده بودند. با این حال دونالد ترامپ همچنان بر جمله معروف کارزار انتخاباتی خود تاکید داشت: «برجام برای مردم آمریکا هیچ منفعتی ندارد.»

 

برجام بدون آمریکا امکان پذیر، اما بدون تامین منافع ایران غیرممکن است

برجام

رئیس جمهور، حفظ برجام بدون آمریکا را امکان پذیر اما بدون حضور و تامین منافع ایران، آن را غیرممکن خواند

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، حجت الاسلام حسن روحانی عصر یکشنبه در تماس تلفنی “ترزا می” نخست وزیر بریتانیا با وی، تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با پایبندی به برجام، تامین منافع ملی خود را دنبال می کند گرچه متاسفانه طرفهای مقابل در اجرای تعهدات خود، عملکرد رضایت بخشی نداشته اند.

روحانی بااشاره به نقش بریتانیا در مذاکرات هسته ای از سال ۲۰۰۳ تا تصویب برجام به عنوان یک توافق برد – برد، اقدام آمریکا را مبنی بر خروج از برجام، غیرقانونی، غیرمسوولانه و مغایر با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل دانست.

رئیس جمهور با بیان اینکه زمان اتحادیه اروپا برای حفظ برجام و تضمین منافع ایران، محدود است، اظهارداشت: منافع ایران در موضوعات و مسائل مهم مرتبط با برجام مانند فروش نفت، گاز، پتروشیمی و روابط بانکی و سرمایه گذاری باید به طور شفاف مشخص و تضمین شود.

روحانی نشست هیات های کارشناسی و جلسه روز سه شنبه وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان به همراه رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیر خارجه ایران را بسیار مهم دانست و ابراز امیدواری کرد این جلسه بتواند منافع تهران را با حفظ برجام، تامین کند.

رئیس جمهور، نقش برجام را در تقویت صلح و امنیت در منطقه بسیار مهم برشمرد و در عین حال تاکید کرد که مسوولیت عواقب هر وضعیتی که در قبال برجام پیش آید، برعهده آمریکا است.

روحانی اظهارداشت: در برجام دو طرف تعهداتی دارند و این پذیرفتنی نیست که تنها یک طرف به تعهداتش عمل کند.

وی با اشاره به نقش تعیین کننده سه کشور اروپایی در حفظ برجام، مقاومت اروپا را در برابر تحریمهای ثانویه آمریکا، حرکتی شجاعانه و موجب حفظ جایگاه و اعتبار جهانی اروپا برشمرد.

رئیس جمهور همچنین با اشاره به اینکه حفظ امنیت خاورمیانه برای ایران و جهان بسیار مهم است، تاکید کرد: برای حفظ امنیت این منطقه، همه کشورها باید تلاش کنند.

روحانی در ادامه به وضعیت غمبار ملت یمن اشاره کرد و با بیان آمادگی ایران برای همکاری با سازمان ملل و کشورهای اروپایی جهت تامین صلح و امنیت این کشور تصریح کرد: بحران یمن راهکار نظامی ندارد و وظیفه همگان است که برای جلوگیری از کشتار مردم بیگناه در این کشور تلاش کنند.

نخست وزیر بریتانیا نیز در این تماس تلفنی با قدردانی از پایبندی ایران به حفظ برجام، تاکید کرد: هدف اتحادیه اروپا حفظ برجام است و ما با همکاران اروپایی، تمام تلاش خود را برای حفظ آن و بهره مندی ایران از مفاد این توافق بکار می گیریم.

خانم “می ” به نشست روز سه شنبه وزرای خارجه سه کشور اروپایی، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا با وزیر خارجه ایران در بروکسل اشاره کرد و گفت: در این نشست کشورهای اروپایی بسته ای از پیشنهادات برای حفظ برجام آماده کرده اند.

وی با اشاره به اینکه اتحادیه اروپا همانطور که در بیانیه خود اعلام کرده، ایران را یک شریک متعهد و قابل اعتماد می داند، گفت: در این راستا بسیار مهم است که همه طرف ها برای حفظ برجام تلاش کنند.

رئیس جمهور کشورمان و نخست وزیر بریتانیا همچنین در این تماس تلفنی تاکید کردندکه به رایزنی ها و گفت وگوهای خود را در این عرصه ادامه خواهند داد.

برجام مغایر با منافع امنیت ملی آمریکا بود

برجام

ادعای بولتون: برجام مغایر با منافع امنیت ملی آمریکا بود

جان بولتون در گفتگو با سی‌ان‌ان، ضمن دفاع از تصمیم دونالد ترامپ مبنی بر خروج از برجام، مدعی شد این توافق مغایر با منافع امنیت ملی آمریکا بود.

به گزارش افکارنیوز، جان بولتون، مشاور امنیت ملی رئیس جمهور آمریکا، در گفتگو با برنامه «استیت آو د. یونین» در شبکه خبری سی ان ان درباره برجام صحبت کرد.

بولتون در این مصاحبه مدعی شد: «این توافق باعث نخواهد شد که ایران از دستیابی به تسلیحات هسته‌ای باز بماند، بلکه برعکس، پوششی در اختیار ایران قرار می‌دهد تا همچنان به تلاش‌های خود ادامه دهد».

وی در ادامه ادعاهایش گفت: «اگر این توافق ادامه می‌یافت باعث می‌شد که ایران از مزایای اقتصادی فوق العاده‌ای برخوردار شود. بنابراین، منطق مربوط به خروج از برجام این بود که این توافق – زمانی که وارد آن شدیم- مغایر با منافع امنیت ملی آمریکا بود و با گذر زمان بهتر نشد».

راه‌حل‌های ایران درباره آینده برجام از زبان عراقچی

برجام

معاون سیاسی وزیر امور خارجه راه‌حل‌های ایران درباره آینده برجام را تشریح کرد.

«برجام با خروج آمریکا تمام شده است»

وی اضافه کرد: کشورهای دیگر عضو برجام باید تضمین‌های عملی را در دفاع از حقوق ملت ایران بدهند، اروپایی‌ها آزمون مهمی را در پیش دارند و باید حُسن نیت‌شان را نشان دهند.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس افزود: در جلسه امروز، گام‌های بعدی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار گرفت، در این زمینه قوانین لازم از جمله غنی‌سازی جهت پیشران‌ها و تولید انرژی و غیره به تصویب مجلس رسیده است.

نقوی‌حسینی ادامه داد: اردشیر نوریان گزارشی از سفرش به پاکستان را ارائه کرد، کمیسیون امنیت در مورد تمرکز گروه‌های تروریستی و داعش در افغانستان اظهار نگرانی کرد و این موضوع را ضرورت می‌داند که داعش شکست خورده و نباید در افغانستان مستقر شود. کمیسیون باید نقش عربستان در منطقه و اقدامات بی‌ثبات‌کننده این کشور در خاورمیانه را رصد کند و مورد برسی قرار دهد.

وی با اشاره به اظهارات نوریان، گفت: آقای نوریان گفت که اینجانب در کنفرانس امنیتی که با حضور 6 کشور در پاکستان برگزار شد، شرکت کردم و در این کنفرانس تصمیم گرفته شد تا 6 کشور منطقه در جهت مبارزه با تروریسم و حفظ امنیت منطقه همکاری کنند و اجلاس بعدی هم در تهران برگزار خواهد شد. چین، ترکیه، افغانستان، پاکستان، ایران و روسیه 6 کشوری هستند که در این زمینه همکاری می‌کنند، بنابراین، نوریان از طرف کمیسیون در این کنفرانس حضور می‌یابد.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس اظهار داشت: با حضور عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه، کمیسیون امنیت وارد بررسی موضوع برجام و آینده آن شد.

نقوی‌حسینی افزود: عراقچی در زمینه برجام گفت، ترامپ به 3 حوزه برجام اعتراض داشت، فعالیت موشکی، عدم دسترسی به حوزه نظامی ایران و زمان کوتاه محدودیت‌های ایران در برجام، به همین جهت ترامپ می‌گفت برجام توافق بدی است، خیمه‌شب‌بازی نتانیاهو هم در همین راستا انجام می‌شود، ترامپ به جهت نگرانی از هزینه‌های سنگین خروج از برجام تلاش کرد ایران از برجام خارج شود ولی تیر او به سنگ خورد.

وی اظهار داشت: عراقچی بیان کرد که توسل به کنگره و اروپایی‌ها هم نتیجه نداد و بالاخره ترامپ اقدام به خروج کرد، خروج از برجام، خروج از NPT و استفاده از مکانیزم کمیسیون مشترک راه‌حل‌های پیش روی ایران بود، در طول مذاکرات با اروپایی‌ها بارها گفته شده بود که آیا اروپا می‌تواند منافع ایران در قبال خروج آمریکا از برجام را تأمین کند، راه‌حل سوم ما استفاده از فرصت داخل برجام بود، بنابراین ظریف درخواست تشکیل کمیسیون مشترک را کرد و بدون حضور آمریکا این کمیسیون باید تشکیل شود.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس تصریح کرد: عراقچی گفت که این فرصت چهل و پنج روز الی دو ماه طول خواهد کشید که طی این مدت یا اروپایی‌ها تضمین‌های لازم جهت تأمین منافع ایران و جبران خسارات خروج آمریکا علیه ایران را خواهند داد و یا قادر به این اقدام نخواهند بود، اگر اروپایی‌ها تضمین ندادند، تصمیم‌گیری نسبت به آینده به عهده مقامات ارشد نظام است، به همین جهت، مذاکرات با چین، روسیه و سه کشور اروپایی‌، با سفر ظریف شروع شد.

نقوی‌حسینی اظهار داشت: عراقچی ادامه داد، البته ما باید بین دولت‌های اروپایی با شرکت‌های اروپایی تفاوت قائل شویم، شرکت‌های اروپایی خصوصی هستند و کسی نمی‌تواند آن‌ها را مجبور به کار با کشوری کند یا نکند، اما دولت‌های اروپایی مصمم هستند برجام را حفظ کنند.

وی گفت: عراقچی بیان کرد که اروپایی‌ها برجام را یک توافق امنیتی می‌دانند و برای آن جایگاه حیثیتی قائل هستند و از برجام عبور نکرده‌اند، اما گفته‌اند که حاضرند با آمریکا در حوزه موشکی یا نظامی ایران همکاری کنند، جمهوری اسلامی ایران فرصت‌های بسیار خوبی دارد و می‌تواند از آن‌ها در داخل یا خارج از برجام استفاده کند.

کاخ سفید: تحریم‌های جدید علیه ایران احتمالاً هفته آینده اعلام می‌شود

کاخ سفید

کاخ سفید

سخنگوی کاخ سفید با بیان اینکه آمریکا «تحریم‌های عظیم» علیه ایران اعمال خواهد کرد، گفت که تحریم‌های جدید احتمالاً هفته آینده اعلام خواهند شد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از اسکای نیوز، «سارا سندرز» گفت با اعلام خبر اعمال «تحریم‌‌های عظیم» علیه ایران گفت که «آمریکا خود را متعهد می‌داند که از عدم دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای اطمینان حاصل کند».

وی گفت که تحریم‌های جدید احتمالاً هفته آینده معرفی می‌شوند.

“دونالد ترامپ” رئیس جمهور آمریکا نیز روز گذشته در جلسه کابینه اعلام کرد که تحریم‌ها علیه ایران به‌زودی اجرایی خواهد شد.

وی افزود: اگر ایران برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد، پیامدهای وخیمی را به‌دنبال خواهد داشت.

رئیس جمهور آمریکا گفت: ایران یا باید مذاکره کند یا اینکه اتفاق دیگری خواهد افتاد.

رئیس جمهوری آمریکا سه‌شنبه پس از اعلام خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، فرمانی را برای اعمال تحریم‌ها علیه ایران امضا کرد.

ترامپ برجام را توافقی فاجعه‌بار توصیف کرده و مدعی شده است که « توافق هسته‌ای نمی‌تواند مانع از دستیابی ایران به خطرناکترین سلاح‌ها شود».

آمریکا: بازگشت تحریم های ایران قیمت نفت را بالا نمی برد

آمریکا: بازگشت تحریم های ایران قیمت نفت را بالا نمی برد

بازگشت تحریم های ایران

وزیر خزانه داری آمریکا گفت، وی انتظار ندارد بعد از آنکه تشدید تحریم ها به تولید نفت ایران آسیب زد، قیمت نفت رشد قابل توجهی داشته باشد، زیرا برخی کشورها مایلند برای جبران کمبود به وجود آمده، تولیدشان را افزایش دهند.

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از رویترز، استیون منوچین، وزیر خزانه داری آمریکا گفت، وی انتظار ندارد بعد از آنکه تشدید تحریم ها به تولید نفت ایران آسیب زد، قیمت نفت رشد قابل توجهی داشته باشد، زیرا برخی کشورها مایلند برای جبران کمبود به وجود آمده، تولید نفت خود را افزایش دهند.

منوچین از اشاره به نام این کشورها خودداری کرد، اما اظهار داشت که مذاکراتی «با طرف های مختلفی که مایل به افزایش عرضه خود جهت جبران این (کمبود عرضه) هستند صورت گرفته است.» بنابراین من انتظار ندارم که قیمت نفت بالاتر از این برود. موضوع قبلا تا حدی تاثیر خود را بر قیمت های بازار نفت گذاشته است.»

امروز یک مقام وزارت انرژی عربستان از آمادگی این کشور برای پر کردن جای خالی نفت ایران در بازار خبر داده است.

وزیر خزانه داری آمریکا همچنین گفت، مجوزهای صادر شده برای شرکت های بوئینگ و ایرباس برای فروش هواپیما و قطعات هواپیما به ایران در نتیجه بازگشت تحریم ها لغو خواهد شد. «بر اساس توافق اولیه، معافیت هایی برای هواپیماهای مسافری، قطعات هواپیما و خدمات مرتبط وجود داشته و مجوزهای موجود لغو خواهند شد.»

آیفون X پرفروش ترین گوشی موبایل هوشمند در جهان

آیفون X پرفروش ترین گوشی موبایل هوشمند در جهان است

آیفون X پرفروش ترین گوشی موبایل هوشمند در جهان

علی رغم اینکه آیفون X فروش نسبتاً ضعیفی تا به امروز داشته و شرایط طبق پیش بینی اپل پیش نرفته است، جالب است بدانید که این گوشی برای فصل دوم فروش نیز همچنان لقب پرفروش ترین تلفن هوشمند را حفظ کرده است. با ما با بررسی آمار و ارقامی در این باره همراه باشید…

شرکت تحلیلی Strategy Analystics فروش آیفون X را برای سه ماهه‌ی اول 2018، 16 میلیون واحد برآورد کرده است که باعث می‌شود این گوشی هوشمند در طول این دوره همانند دوره‌ی سه ماهه‌ی آخر سال 2017، لغب پرفروش ترین گوشی هوشمند را ازآن خود کند.

یکی از تحلیلگران ارشد شرکت Strategy Analystics به نام یوها وینتر در این باره گفته است که آیفون X با طراحی خوب، دوربین رده بالا، بازه‌ی وسیع نرم افزارها و خرده فروشی گسترده‌ای که داشته است توانسته در فصل دوم فروش نیز به عنوان پرطرفدار ترین گوشی هوشمند موجود، باقی بماند.

در این مدت گزارشات ضد و نقیضی ازآیفون X به دست ما می‌رسید که همگی آن‌ها، این گوشی را به عنوان یک محصول شکست خورده و یک پروژه‌ی نا امید کننده برای شرکت اپل معرفی می‌کردند. حتی مجله‌های خبری نیز قید کرده بودند که به دلیل فروش ضعیفی که آیفون X داشته نتوانسته است انتظارات شرکت اپل را به طور کامل برآورده کند.

با این حال این غم و اندوه، بیشتر متوجه تأمین کنندگان اپل مانند سازنده‌ی تراشه TSMC و همچنین شرکت AMS شده است. چرا که آن‌ها در مورد کمبود تقاضا برای این محصول به اپل هشدار داده بودند وتیم کوک که مدیرعامل اپل است، پیشتر به این گونه گزارشات اعتنایی نکرده بود. البته باید در نظر داشت که تأمین کنندگان کمپانی اپل درون زنجیره‌ای پیچیده قرار دارند و نباید فقط بر اساس اطلاعاتی که فقط از یک منبع اطلاعاتی دریافت شده است، در مورد آن قضاوتی کرد.

 

پخش مواد غذایی و خرید مواد غذایی آوران کالا خدمتی است برای شما

انتقاد تند رییس جمهور آمریکا از فروشگاه اینترنتی آمازون

فروشگاه اینترنتی amazon

 فروشگاه اینترنتی آمازون! ( amazon )

رئیس جمهور آمریکا برای چندمین بار با حمله به فروشگاه بزرگ اینترنتی آمازون، این دفعه قرارداد آن با شرکت پست آمریکا برای ارسال بسته های پستی را فریبکارانه اعلام کرد.
به گزارش گروه خبر خبرگزاری برنا به نقل از العالم، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفته است قرارداد شرکت تجارت اینترنتی «آمازون» با اداره پست آمریکا برای ارسال بسته‌های پستی زیان‌ده بوده و به مالیات‌دهندگان آمریکایی ضرر می‌زند.
حمله ترامپ به آمازون در حالی است که تحقیقات اداره فدرال ناظر بر قراردادهای تجاری، معامله اداره پست با شرکت آمازون را سودآور اعلام کرده است.
ترامپ در پیام توئیتری نوشته است، «اداره پست آمریکا برای هر بسته‌ای که برای شرکت آمازون حمل می‌کند به طور متوسط ۱.۵ دلار ضرر می‌دهد. روی هم رفته میلیاردها دلار می‌شود».
به گفته وی، «اگر اداره پست نرخ انتقال بسته‌ها را افزایش دهد هزینه انتقال بسته‌های شرکت آمازون به ۲.۶ میلیارد دلار افزایش خواهد یافت. این کلاهبرداری از اداره پست باید متوقف شود. آمازون باید نرخ واقعی و مالیات بپردازد».
ترامپ همچنین گفته که به خاطر آمازون فروشگاه های زیادی در اطراف آمریکا درحال تعطیلی هستند.
این سومین حمله او از روز پنجشنبه به آمازون است. او هفته پیش ادعا کرده بود که آمازون به دولت های ایالتی و محلی مالیات نمی دهد یا مالیات کمی می دهد.
این درحالی است که آمازون براساس قوانین در ۴۵ ایالت آمریکا از خریداران مالیات فروش جمع آوری می کند.
ترامپ همچنین گفته که روزنامه پرنفوذ واشنگتن پست به نفع آمازون لابی می کند چون مالک این روزنامه جف بیزوس، بنیانگذار آمازون، است.
اما بعضی کارشناسان این حملات را دارای انگیزه سیاسی می دانند چون این روزنامه گزارش های زیادی در نقد عملکرد دولت ترامپ منتشر کرده است.
گفته می شود که ترامپ ممکن است برای مقابله با آمازون به قوانین ضدانحصاری متوسل شود در همین حال ارزش سهام آمازون در معاملات روز دوشنبه حدود ۵ درصد افت کرد.
ناظران می گویند که چنین حملات بی امانی از سوی یک رئیس جمهور به یک شرکت خصوصی بی سابقه است.
ترامپ قبلا گفته بود که شرکت پست باید بهای تحویل بسته ها برای آمازون را بالا ببرد.
وی گفته بود شرکت پست آمریکا درحالی سالانه میلیاردها دلار ضرر می دهد که با قیمت ارزان مشغول جابجایی بسته های آمازون بوده است.
گفته می شود با وجودی که اداره پست آمریکا در ۱۱ سال گذشته ضرر کرده ولی انتقال بسته‌ها یکی از منابع خوب درآمد این اداره بوده و دلیل ضرر دادن آن نیست.
اگر چه رونق خریدهای اینترنتی در سال‌های اخیر درآمد اداره پست آمریکا از محل ارسال بسته‌ها را چند برابر افزایش داده ولی این برای پرداخت هزینه‌های بازنشستگی و بیمه درمانی کارمندان کافی نبوده و در عین حال هر سال از درآمد حاصل از ارسال نامه و یا برگه‌های تبلیغاتی کاسته می‌شود. این در حالی است که ارسال نامه و برگه‌های تبلیغاتی تقریبا دو سوم درآمد این اداره را تامین می‌کند.

پخش عمده مواد غذایی و خرید مواد غذایی آوران کالا خدمتی است برای شما

نگاهی به فروشگاه های آنلاین دنیا

shopify نگاهی به فروشگاه های آنلاین دنیا

Shopify شاپیفای

بر اساس گزارشی که توسط شرکت ادوبی منتشر شده، دو روز بزرگ حراج های ویژه پایان سال 2017 با موج بی نظیر استقبال مردم همراه بوده است. ادوبی اعلام کرده که جمعه سیاه سال 2016 آغاز حراج ویژه بوده که بیش از 1 میلیارد دلار فروش را برای بازار تجهیزات موبایل به همراه داشته است.

بررسی های ادوبی بر روی فروشندگان مختلف نشان می‌دهد که افزایش سطح فروش در حراج های بزرگ پایان سال میلادی تنها محدود به کسب و کارهای بزرگ نیست. از طرفی، داده های جمع آوری شده توسط فروشگاه اینترنتی کانادایی شاپیفای (Shopify) نشان داده است که این فروشگاه اینترنتی در دوشنبه سایبری سال گذشته، 555716 دلار فروش را تنها در عرض یک دقیقه تجربه کرد.

به طور متوسط، صاحبان فروشگاه ها در روز جمعه سیاه فروش 3.6 برابری را تجربه می‌کنند. این در حالی است که میزان سفارش ها و خریدها در دوشنبه سایبری به میزان 3.1 برابر روزهای عادی در ماه نوامبر است. علاوه بر این، دوشنبه سایبری و جمعه سیاه میزان فروش کسب و کارهای بین المللی را نیز افزایش می‌دهد.

داده های جمع آوری شده از Shopify نشان می‌دهد که روز جمعه سیاه در اسپانیا میزان فروش در برخی از فروشگاه ها را به مقدار  7.80 برابر روزهای کاری دیگر افزایش می‌دهد. فروشگاه های دانمارک و ایرلند نیز به ترتیب 6.01 و 4.69 برابر فروش روزهای عادی را تجربه می‌کنند.

نتایج تحقیق دیگر نشان می‌دهند که بیشتر خریدهای آنلاین از طریق دستگاه های موبایل انجام می‌شود. بر اساس بررسی های انجام شده توسط شرکت خدمات مالی گلدمن ساکس، فروشگاه های آنلاین به عنوان برندگان اصلی این حراج های بزرگ شناخته می‌شوند.

این فروشگاه ها به طور متوسط در دوشنبه سایبری و جمعه سیاه بیشتر از سه برابر نرخ فروش را به نسبت فروشگاه های حضوری تجربه می‌کنند. در عین حال، گلدمن ساکس ادعا می‌کند که گسترش تلفن های همراه در میان مردم و همچنین تسهیل روند خرید اینترنتی با استفاده از این ابزارها، علت اصلی افزایش تمایل به خرید آنلاین در میان مردم به حساب میاید.

تحقیق ادوبی از یک حقیقت دیگر نیز پرده برداشته است. بر اساس گزارش فروش شرکت ادوبی در تعطیلات سال 2016، دستگاه های دسکتاپ خریدهای آنلاین نرخ بیشتری نسبت به خرید موبایل را به ثبت رسانده‌اند. خریدارانی که از دستگاه های دسکتاپ استفاده می‌کنند، نرخ 4.0 درصدی را در سال گذشته از خود به جای گذاشته‌اند؛ در حالی که خریداران موبایل در همین بازه 1.9 درصد نرخ فروش داشته اند.

ادوبی در نظر سنجی انجام شده از 500 مصرف کننده که سال گذشته در روزهای دوشنبه سایبری و جمعه سیاه خرید انجام داده اند، به این نتیجه رسیده که 45 درصد این افراد تصمیم به انجام فرآیند خرید از طریق تلفن های هوشمند را داشته اند.